Berriak

2017/1/18 Agora K2050ElkarrizketakIraunkortasunaren Behatokia

Mario Rodríguez Vargas [Greenpeace]: "XXI. mendeko hiriek klima-aldaketaren kontrako borrokan buru izan behar dute"

Mario Rodríguez Vargas (Madril, 1965) fisikaria da, eta Greenpeaceko Espainiako zuzendari exekutiboa 2012. urteaz geroztik. Hiri jasangarriago baterantzako trantsizioa beharrezkoa dela uste du, bai eta trantsizio hori ematen ari dela, baina tokiaren arabera erritmo desberdinean, eta nahi baino mantsoago. Urtarrilaren 25ean, asteazkena, "Ciudades 3.0: un espacio saludable para la ciudadanía" izeneko hitzaldia eskainiko du (San Telmo Museoa, 19:00etan), Cristina Enea Fundazioak eta Donostiako Udalak San Telmo Museoaren laguntzarekin elkarlanean antolatutako Agora K2050 hitzaldi sortaren baitan.

- 2.0 kontzeptuetara ohituak gaude, batik bat interneteko kontuekin. Baina zure hitzaldia 3.0 hiriei buruz izango da... Zer dira?

Bai, hiri bizigarriak dira, osasungarriak, gai kutsakorren eta negutegi efektuko gasen isuriak zero diren egoera baterantz doazenak. Hiri horietan energiaren aurreztea eta eraginkortasuna dira gakoa, argindarra banatzeko sare adimentsuekin batera, ez baitute energia soilik garraiatuko, baizik eta informazioa ere, eskaera, eskaintza eta kostua denbora errealean doituz. Hori guztia %100 berriztagarri den eskenatoki batean.

Energia sistema globalean txertatutako garraio-sistema duten hiriak dira, eta bestelako sektoreekin komunean izango dute ezaugarri bat: elektrikoak izango dira, eskaera-beharrizanei zuzenean erantzungo dietenak, berehalakotasun, eraginkortasun eta kostu irizpideen arabera arautzea ahalbidetuz. Eraikin adimentsuak, bizigarriak eta osasungarriak izango dituzte, zerbitzu-eskaerari gutxieneko energia-kontsumoarekin erantzungo diete eta, garraio-sektorea bezala, argindar sarera konektatuak egongo dira. Oinezkoentzako kaleek, berdeguneek eta garraio publikoak nagusitasuna izango dute, eta hezkuntza-guneetara eta osasun-zaintza guneetara irisgarritasun handia izango dute.

- Espainia mailan, gaur egun nolakoa da  jasangarriagoa den hiri-eredu baterantz joateko trantsizio prozesua?

Prozesua motela da eta maila desberdinean garatzen ari da. Ematen ari dira hiri-mugikortasunean eta eraikuntza sektorean aurrerapausoa batzuk, batez ere hiri ertain eta handietan. Hiri jasangarrien Smart City kontzeptua iristen ari da, baina oso motel. Oraindik ezin ditugu hiriak hartu aldaketarako eragile gisa, adibidez klima-aldaketaren kontrako borrokan edo %100 berriztagarri den testuinguru bat lortzeko erronkan. Behar bada pobrezia energetikoaren tragediari aurre egiteko aurrerapauso txikietan garrantzia dute hiriek, Gobernu zentralak trabak jartzen baditu ere. Baina egia da XXI. mendeko hiriek paper garrantzitsua jokatu beharko dutela klima-aldaketaren kontra eta kutsaduraren alorrean, bai eta energia-sistemaren demokratizazioan eta %100 berriztagarria izango den sistema baten inplantazioan ere, mende amaierarako biztanlegoaren gehiengoa hirietan biziko baita.

- Energia berriztagarriek paper handia izango beharko lukete CO2 isuriak murrizteko garaian, baina sektorera bideratutako laguntza guztiak desagertzen ari dira. Gauza bera gertatzen da gainontzeko herrialdeetan?

Hala da, energia berriztagarriek berebiziko garrantzia dute CO2 isurien murrizpenean. Sektoreak jasotzen zituen laguntzak desagertu egin dira, baina ez hori bakarrik: eguzkiari zerga bat jartzeko ausardia izan dute. Espainian gertatu dena ez da beste inon gertatu Alemania eta Danimarkarekin batera 2011an energia berriztagarrien sektorean liderrak izatetik, gaur egun erdipurdiko posizio bat izatera pasa da Espainia. Benetan kasu bakanetakoa eta mingarria da, eta ahal bezain laster konpontzen saiatu behar gara. Zentzu horretan, egoera tamalgarri horri buelta emateko gogor egin beharko luke lan Parlamentuak legealdi honetan. Gobernu zentraletik ez dugu askorik espero, egoera hau sortu zuten berberak baitira, baina orain gutxiengoa dute Parlamentuan eta horrek itxaropenari bideak irekitzen dizkio.

- Amaitzeko, garraioa eta hiri-mugikortasuna dira isurien esparruan beste erpin garrantzitsuetako bat. Zer eredu proposatzen du Greenpeacek arlo horretan? Nahikoak eraginkorrak dira, esaterako Madrilen  kutsadura saihesteko indarrean jartzen diren trafikoa arautzeko neurriak?

Orokorrean, Greenpeacek planteatzen duena da garraio eta mugikortasun sistema adimentsua, eraginkorra eta %100 berriztagarria. Energia kontsumoa nabarmen murriztuz mugikortasun-zerbitzuak asebetetzen dituen eredua. Hori lortzen du ibilgailuen eraginkortasunarekin eta okupazio-maila handiarekin, garraiobide kolektiboa nagusi izanik, neurri ezberdinetako ibilgailu elektrikoekin eta herritarren beharrei ongi egokitutako nodo eta maiztasun sistemarekin. Garraioaren zati handiena elektrikoa da proposamen horretan eta ibilgailuek sarearekin partekatzen dute energia. Horrela, herritarrek parte hartzen dute sistema elektrikoaren operazioetan eta kudeaketan. Bere demokratizazioan sakonduz eta eskaeraren kudeaketaren zerbitzuak eskainiz, bai eta %100 berriztagarria den argindarra integratuz.

Trafikoa arautzeko neurriak, Madrilekoa esaterako, beharrezkoak eta ausartak dira, baina ez dira nahikoak, arazo estruktural bati aurre egiteko izaera koiunturala duten neurriak baitira. Iaz aurkeztu genuen "El transporte en las ciudades: Un motor sin freno del cambio climático" txostenean klima-aldaketaren kontrako borrokan eta kutsadura saihesteko erronkan laguntzeko mugikortasun eredu berriak txertatzeko bost proposamen aurkeztu genituen. Baita indarrean jartzeko 10 neurri zehatz ere. Gure webgunean kontsulta daitezke.