<?xml version="1.0"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0"><channel><atom:link href="https://www.cristinaenea.eus/eu/feeds" rel="self" type="application/rss+xml"/><title>RSS Feeds - Cristina Enea Fundazioa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/</link><description>Ongi etorria Cristina Enea Fundaziora</description><copyright>Cristina Enea Fundazioa 2026</copyright><language>eu</language><lastBuildDate>Fri, 13 Nov 2026 05:00:00 +0100</lastBuildDate><updatePeriod>hourly</updatePeriod><updateFrequency>1</updateFrequency><imagen url="https://www.cristinaenea.eus/public_images/favicon/feeds_icon.jpg" title="RSS Feeds - Cristina Enea Fundazioa" link="https://www.cristinaenea.eus/eu/feeds" width="130" height="130"/><generator>PHP rfspd XML</generator><item><title>[BERRIAK] John Bergerren testu baten irakurketa kolektiboa FruitOndoan ekimenaren baitan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11812-john-bergerren-testu-baten-irakurketa-kolektiboa-fruitondoan-ekimenaren-baitan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11812-john-bergerren-testu-baten-irakurketa-kolektiboa-fruitondoan-ekimenaren-baitan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5441.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;FruitOndoan ekimenak bere ekintza-eskaintza zabaldu eta lehenengo aldiz saio kultural bat eskainiko du datorren azaroaren 19an, osteguna, Katxola baserrian: John Berger idazlearen %27Puerca tierra%27 liburuko ipuin baten irakurketa partekatua. 1979an argitaratu zuen Bergerrek liburua, "De sus fatigas" trilogiaren lehen liburukia izan zena, eta bertan, hainbeste jende bere herriak uztera eta garai hartan azkar hazten ari ziren hirien periferietara mugitzera eraman zuen landa-exodoaz mintzo da.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11812-john-bergerren-testu-baten-irakurketa-kolektiboa-fruitondoan-ekimenaren-baitan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 13 Nov 2026 05:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Dietak hobetzeak nekazaritzako isurketak %15 murriztuko lituzke, eta urtean 15 milioi heriotza saihestu</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11447-dietak-hobetzeak-nekazaritzako-isurketak-15-murriztuko-lituzke-eta-urtean-15-milioi-heriotza-saihestu</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11447-dietak-hobetzeak-nekazaritzako-isurketak-15-murriztuko-lituzke-eta-urtean-15-milioi-heriotza-saihestu</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5001.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;EAT-Lancet Batzordearen arabera, &lt;strong&gt;15 milioi heriotza inguru ekidin daitezke urtero, eta nekazaritza-isurketak % 15 murriztu,&lt;/strong&gt; mundu osoko pertsonek dieta osasungarriagoak eta nagusiki landareetan oinarritutakoak hartuko balituzte.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11447-dietak-hobetzeak-nekazaritzako-isurketak-15-murriztuko-lituzke-eta-urtean-15-milioi-heriotza-saihestu"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 12 Nov 2026 06:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Planetak dagoeneko 12 urteko berotasun errekorra du: \"Muturreko fenomenoen aro berri batean sartu gara\"</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11811-planetak-dagoeneko-12-urteko-berotasun-errekorra-du-muturreko-fenomenoen-aro-berri-batean-sartu-gara</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11811-planetak-dagoeneko-12-urteko-berotasun-errekorra-du-muturreko-fenomenoen-aro-berri-batean-sartu-gara</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5440.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;NBEk ohartarazi egin du inoiz erregistratu den &#x2018;El Ni&#xF1;o&#x2019; fenomenorik indartsuenak eta erregai fosilek eragindako beroketen ondorio konbinatuen inguruan. Jatorrizko berria: www.elpais.com.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Azken 12 urteak planetaren azaleko 12 urterik beroenak izan dira, gutxienez XIX. mendearen amaieratik, hau da, tenperaturaren zuzeneko neurketa instrumentalak abiatu zirenetik. Hala egiaztatzen du Munduko Meteorologia Erakundeak (MME) egindako txosten batek. Txosten hori astelehen honetan argitaratu da, Turkiako Antalya hirian klimaren goi-bilera hasi dela eta (COP31). Berotze horren arrazoi nagusia berotegi-efektuko gasak dira, batez ere erregai fosilak erabiltzeagatik gizateriak botatzen dituenak. Baina gizakiak eragindako berotze horri orain klima-patroi natural eta zikliko bat gehitzen zaio: El Ni&#xF1;o fenomenoa, aurten bereziki zakarra izaten ari dena.&#xD;
&#xD;
"Muturreko fenomeno klimatikoen aro berri batean sartu gara. El Ni&#xF1;o-ren gertakari bereziki bizi bat gizakiak eragindako klima-aldaketak gainberotutako planeta batean sartu da ", ohartarazi du Antonio Guterres Nazio Batuetako idazkari nagusiak. "Agintariek seriotasunez jokatu behar dute emisioak azkar murriztuz, erregai fosilen amaierarako trantsizio justua bizkortuz eta herrialde ahulek behar duten finantzaketa eta babesa emanez", gaineratu du Guterresek prentsa-ohar batean.&#xD;
&#xD;
MMEk astelehen honetan aurkezten duen analisia 2026ko urteko txostenaren aurrerapena da, datorren udaberrian argitaratuko dena. Baina aurtengo urtarriletik irailera bitartean erregistratutako datuen arabera, munduko tenperatura industria aurreko batez bestekoa baino 1,47 gradu Celsius handiagoa izan zen. NBEren menpeko erakunde horrek adierazi duenez, "litekeena da kopuru horrek gora egitea hemendik urte amaierara arte, El Ni&#xF1;o-ren eragina dela eta"; izan ere, "abenduan inoiz izan den handiena izatea aurreikusten da". Horregatik, MMEk dagoeneko 2026 hau lau urte beroenen artean kokatzen du, azken lau urteak baitira: 2023, 2024, 2025 eta 2026.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jarraitu albiste originala irakurtzen hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11811-planetak-dagoeneko-12-urteko-berotasun-errekorra-du-muturreko-fenomenoen-aro-berri-batean-sartu-gara"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 10 Nov 2026 03:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Konpromisoetatik klima ekintza zehatzetara jauzi egin nahi du COP31ren presidentetzak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11810-konpromisoetatik-klima-ekintza-zehatzetara-jauzi-egin-nahi-du-cop31ren-presidentetzak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11810-konpromisoetatik-klima-ekintza-zehatzetara-jauzi-egin-nahi-du-cop31ren-presidentetzak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5439.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gaur hasiko da COP31 goi bilera, Turkiako Antalya hirian. Aurrez hitzartutako neurriak praktikan jartzea izango dute helburu nagusi aurten. Jatorrizko irudia eta albistea: www.berria.eus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Badira hainbat urte zientzialariak klima larrialdiaren berri ematen ari direla. Ezohiko bero boladak, baso suteen areagotzea, hondamendi naturalen ugaritzea... Egoerak okerrera egin du munduan, eta horri aurre egiteko egin ohi dute urtero COP goi bilera &#x2014;Conference of Parties ingelesez&#x2014;, eta 31. aldia izango du aurten. Gaur hasiko da, eta ia bi aste iraungo du, azaroaren 20ra arte, nahiz eta azken urteetan ohikoa den negoziazioak bigarren asteburura luzatzea. Brasilgo Amazoniako Belem hiritik Turkiako Antalya hirira joko du.&#xD;
&#xD;
Goi bilera Turkian egingo den arren, Australiarekin banatuko du konferentzia zuzentzearen ardura. Turkiak anfitrioi lanak egingo ditu, eta logistikaz arduratuko da. Australiak, berriz, negoziazioen gidaritzaren ardura izango du; presidentetza, azken finean. Hainbat herrialdetako gobernuk, zientzialarik, aktibistak, diplomazialarik, herri indigenak eta klima aldaketaren ondorioz kaltetuak diren zenbait komunitatek hartuko dute parte Nazio Batuen Klima Aldaketari buruzko Esparru Hitzarmenaren urteroko konferentzian, eta helburua azken urteetako bera izango da: nazioarteko gobernuek irtenbide zehatzak sustatzea klima krisiari aurre egiteko eta kalte gehiagorik ez izateko.&#xD;
&#xD;
Aurtengo testuingurua ez da berria, baina egoerak okerrera egin du. NBEk zabaldutako informazioaren arabera, nazioarteko klima akordioek berotze globalaren proiekzioak murrizten lagundu dute. Lau graduko berotzea gainditzen zuen agertoki bat aurreikusi zuten, eta 2,6 gradu inguruko estimazioetara igaro dira orain. Hala ere, klima aldaketari buruzko 2015eko Parisko Hitzarmenak jarritako helburu nagusietako bat zen planetaren tenperaturaren igoera 1,5 gradura mugatzea kasu onenean &#x2014;industria aurreko tenperaturarekin alderatuta&#x2014;, eta kosta ahala kosta bi graduko berotzea ez iristea. Eta hori urrun dago gaur egun.&#xD;
&#xD;
Aurtengo COP31 goi bilerak helburu argi bat dauka horrekin lotuta: tenperatura anomalia hori ez gainditzearen helburuari eusteko gai diren neurriak ezartzea eta finantzatzea. Izan ere, NBEk irailean argitaratu zuen txosten batean adierazi zuen, lehen aldiz, helburu hori lortzea ezinezkoa izango dela; NBEk ziurtzat jo du tenperatura igoera hori hamarkada honen amaieran gaindituko dela Lurrean.&#xD;
&#xD;
Adituek hainbat bider adierazi dute askotariko gobernuek hartutako neurriak ez direla nahikoak, eta geroz eta presio handiagoa daukate emisioen murrizketa bizkortuko duten eta erregai fosilak uztea ahalbidetuko duten neurri zehatzak adosteko. Hortaz, COP31 erronka bat ere izango da gobernu horientzat, bertan ikusiko baita prest ote dauden erregai fosilen mendekotasunik handiena daukaten eredu ekonomikoak eraldatzeari bide eman diezaioketen erabakiak hartzeko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jarraitu jatorrizko albistea irakurtzen hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11810-konpromisoetatik-klima-ekintza-zehatzetara-jauzi-egin-nahi-du-cop31ren-presidentetzak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 09 Nov 2026 08:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Europako 2026ko muturreko fenomeno klimatikoek azpiegitura erresilienteei buruz irakasten digutena</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11808-europako-2026ko-muturreko-fenomeno-klimatikoek-azpiegitura-erresilienteei-buruz-irakasten-digutena</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11808-europako-2026ko-muturreko-fenomeno-klimatikoek-azpiegitura-erresilienteei-buruz-irakasten-digutena</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5437.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Muturreko beroak, lehorteek, baso-suteek eta ekaitzek Europa osoko garraioa, energia eta ur-hornidura asaldatu dituzte aurten, eta horrek berretsi egiten ditu Arrisku Klimatikoen Europako Ebaluazioak (EUCRA) duela bi urte identifikatu zituen arriskuak. Europako Ingurumen Agentziak (AEMA) argitaratutako txosten batek klima-aldaketari aurre egiteko azpiegitura kritikoak nola prestatu aztertzen du, aurten ikasitako ikasgaiak oinarri hartuta. Jatorrizko albistea: eea.europa.eu.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11808-europako-2026ko-muturreko-fenomeno-klimatikoek-azpiegitura-erresilienteei-buruz-irakasten-digutena"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 06 Nov 2026 08:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Behin betiko onartuen eta baztertuen zerrendaren inguruko argibide-oharra</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11809-behin-betiko-onartuen-eta-baztertuen-zerrendaren-inguruko-argibide-oharra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11809-behin-betiko-onartuen-eta-baztertuen-zerrendaren-inguruko-argibide-oharra</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5438.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;CRISTINA ENEA Fundazioan &#x201C;Kultura eta erakusketa proiektu teknikaria&#x201D; lanpostu finkoa betetzeko hautaketa-prozesuan onartutako eta baztertutako hautagaitzen behin betiko zerrendari dagokionez, 2026ko urriaren 23an argitaratu zen zerrendari buruzko honako argibidea ematen da:&#xD;
&#xD;
Aipatutako zerrenda argitaratu ondoren, hautaketa-prozesu honetarako berariaz gaitutako postontzian hautagaitza baten dokumentazioa jasotzea eragotzi zuen izaera informatikoko gorabehera bat antzeman da. Gorabehera hori hautagaiaren eta hautaketa-prozesuaren ohiko kudeaketaren borondatetik kanpokoa izan da.&#xD;
&#xD;
Dagozkion egiaztapenak egin ondoren, mezu elektronikoa hautagaitzak aurkezteko ezarritako epearen barruan zerbitzarian jaso zela egiaztatu da. Hala ere, aipatutako gorabehera informatikoaren ondorioz, mezua ez zen behar bezala sartu horretarako gaitutako postontzian eta, ondorioz, hautagaitza ez zen argitaratutako zerrendetan jaso.&#xD;
&#xD;
Horregatik, dokumentazioa ezarritako epearen barruan bidali eta jaso zela egiaztatu denez, hautagaitza hautaketa-prozesuan sartzea dagokio, epe barruan aurkeztutako gainerako hautagaitzen baldintza berberetan parte hartzeko eskubidea bermatuz.&#xD;
&#xD;
Informazio&#xA0;guztia atxikitako dokumeentuan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11809-behin-betiko-onartuen-eta-baztertuen-zerrendaren-inguruko-argibide-oharra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 06 Nov 2026 08:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Euskadiko Enpresa Konprometituaren Atlasak Cristina Enea Fundazioaren lana aintzat hartu du</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11499-euskadiko-enpresa-konprometituaren-atlasak-cristina-enea-fundazioaren-lana-aintzat-hartu-du</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11499-euskadiko-enpresa-konprometituaren-atlasak-cristina-enea-fundazioaren-lana-aintzat-hartu-du</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5436.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Euskadiko Enpresa Konprometituaren Atlasa 2023an sortu zen, euskal enpresek iraunkortasun-printzipioekiko duten konpromiso-maila ebaluatzeko eta ikusarazteko tresna berritzaile gisa.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Euskadiko Enpresa Konprometituaren Atlasaren helburu nagusia da enpresei, Administrazioari eta, oro har, euskal gizarteari iraunkortasunaren arloko enpresa-jardunaren ikuspegi integrala ematea, erronka horren garrantziaz kontzientziatzeko eta erantzun egokiak sustatzeko. Atlasa, beraz, ez da ebaluazio-tresna hutsa, enpresa-eremuan aldaketa positiboa lortzeko benetako katalizatzailea izan nahi baitu. Ildo horretan, Atlasa Eusko Jaurlaritzak bultzatutako jasangarritasun-estrategietan kokatzen da, hala nola Basque Green Deal, eta euskal gizarteak bere ingurunea babesteko konpromisoa duen eredu ekonomiko baten alde egindako eskaerei erantzuten die.&#xD;
&#xD;
Arestian aipatutakoarekin bat etorriz, Atlasak enpresa-praktika onenak identifikatu eta nabarmendu nahi ditu lau kategoria osagarritan: Gobernu Ona, Ingurumena, Ingurunea eta Pertsonak.&#xD;
&#xD;
&#xD;
	Gobernu ona, gardentasunarekin, etikarekin, gobernantzarekin, zergak ordaintzearekin eta Garapen Jasangarriaren Helburuekin (GJH) bat egitearekin lotutako aldagaiek osatua.&#xD;
	Ingurumena, ingurumen-estrategiaren, karbono-aztarnaren kontrolaren, baliabideen erabileraren eta ekonomia zirkularraren aldagaiek osatua.&#xD;
	Ingurunea, enpresek tokiko ehunarekin duten harremana eta kulturari eta garapenari egiten dioten ekarpena aztertzen duena.&#xD;
	Pertsonak,&#xA0;erakundea osatzen duten langileen kudeaketa aztertzen du, eta berdintasuna, integrazioa eta lan-partehartzea azpimarratzen dituzte.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Hala, Cristina Enea Fundazioak kanpoko gardentasunean, naturarekiko harremanean, energiaren kudeaketan, ekonomia zirkularrean edo tokiko hornitzaileen kontratazioan, besteak beste, egindako lana aitortzen du Atlasak. Era berean, puntuazio bikainak lortu ditu erakundean euskararen erabilera nagusia, desgaitasuna duten langileen integrazioa eta parte-hartzea adierazten duten enpresen artean.&#xD;
&#xD;
Ingurumenaren atalean Cristina Enea Fundazioak 21 enpresa aipagarrienen zerrendan kokatzen duen balorazioa lortu du.&#xD;
&#xD;
Atlasa&#xA0;albiste honi erantsitako dokumentuan dago eskuragarri.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11499-euskadiko-enpresa-konprometituaren-atlasak-cristina-enea-fundazioaren-lana-aintzat-hartu-du"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 05 Nov 2026 02:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ibaiaren eta hiriaren arteko harremanari buruz hausnartzeko erakusketa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11802-ibaiaren-eta-hiriaren-arteko-harremanari-buruz-hausnartzeko-erakusketa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11802-ibaiaren-eta-hiriaren-arteko-harremanari-buruz-hausnartzeko-erakusketa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5429.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Urumeako Atlas Emozionala erakusketak ibaiaren, hiri-ingurunearen eta pertsonen arteko harremanari buruzko begirada garaikidea proposatzen du, erakusketa osatzen duten hamar moduluetarako berariaz sortutako hamar pieza artistikoren bidez. Artelanak pieza etnografiko historikoekin, artelanekin eta artxiboko materialekin mintzatzen dira, ikuspegi desberdinak konbinatuz, publikoa ibaiaren iraganaz, orainaz eta etorkizunaz hausnartzera gonbidatzeko.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11802-ibaiaren-eta-hiriaren-arteko-harremanari-buruz-hausnartzeko-erakusketa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 04 Nov 2026 05:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Urumea ibaiaren ertzetako aberastasuna modu didaktikoan ezagutuz</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11806-urumea-ibaiaren-ertzetako-aberastasuna-modu-didaktikoan-ezagutuz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11806-urumea-ibaiaren-ertzetako-aberastasuna-modu-didaktikoan-ezagutuz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5435.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Datorren azaroaren 22an, Cristina Enea Fundazioak irteera bana antolatu du oinez, euskaraz eta gaztelaniaz, Urumea ibaiaren ibarrean barrena, sarri gure arretatik kanpo gelditzen den inguruneko ingurumen-, kultura- eta etnografia-aberastasuna ezagutarazteko eta balioesteko. Izen-emate irekiak www.cristinaenea.eus helbidean.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Historikoki, Urumea ibaia Donostiaren ardatz egituratzailea izan da. Bertako uretan eta ertzetan biztanleen bizitzak markatu dituen historia eta kultura garatu da, ibaiarekin lotutako hainbat alderdiri buruzko emozioak eta esperientziak, bizipenak eta oroitzapenak eskainiz: jada ahaztuta dauden lanbideak, auzoetako jaiak eta erromeriak, ingurune natural pribilegiatuan bizi diren animaliak eta landareak...&#xD;
&#xD;
Hori guztia jasotzen da bai Cristina Enean&#xA0;egunotan ikusgai dagoen erakusketan (Urumeako Atlas Emozionala), bai proiektu horri lotuta argitaratu den argitalpenean, bai Cristina Enea Fundazioak eta Donostia Turismok Urumearen mendebaldeko erriberan iaz jarritako informazio-paneletan.&#xD;
&#xD;
Panel didaktiko horiek aprobetxatuz, azaroan bi irteera egingo dira oinez, bata euskaraz eta bestea gaztelaniaz, alderik esanguratsuenetan eta ezezagunenetan sakontzeko, eta parte-hartzaileek ibilbide atsegin bat egingo dute oinez. Cristina Enea Fundazioko zuzendari Jos&#xE9; M.&#xAA; Hern&#xE1;ndezek azaldu duenez, &#xAB;ibilbide hori, 3 kilometro inguruko luzera duena, ibilbide irisgarri gisa diseinatuta dago, ia laua, eta Urumearen ibilguaren uren jario barea lagun duela igarotzen da, publiko ororentzat egokia, tokikoa zein bisitaria, 8 informazio-panelen bidez dibulgazio-edukiak eskainiz, ibai-sistemaren beraren iraganeko eta orainaldiko irudiekin&#xBB;.&#xD;
&#xD;
Hala, ibilbidean &#xAB;ibaiaren dinamikak eta Urumearen arroa, ibaiertzetako baserriak, ibaiaren ustiapena eta erabilera soziala, besteak beste&#xBB; aipatuko dira, Hernandezek adierazi duenez.&#xD;
&#xD;
Irteera horiek azaroaren 22an, igandean, izango dira, 10:30ean (gaztelaniaz) eta 12:00etan (euskaraz). Izen-emateak irekita hemen.&#xD;
&#xD;
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11806-urumea-ibaiaren-ertzetako-aberastasuna-modu-didaktikoan-ezagutuz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 03 Nov 2026 08:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Jasangarritasun digitala: XXI. mendeko fronte ekologiko berria</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11446-jasangarritasun-digitala-xxi-mendeko-fronte-ekologiko-berria</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11446-jasangarritasun-digitala-xxi-mendeko-fronte-ekologiko-berria</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5000.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Interneteko bilaketa bakoitzak, bidalitako mezu bakoitzak eta streaming bidez erreproduzitutako bideo bakoitzak energia kontsumitzen dute.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11446-jasangarritasun-digitala-xxi-mendeko-fronte-ekologiko-berria"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 02 Nov 2026 04:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Hegazti-gripeak arriskuan jar ditzake munduko putreen populazioak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11805-hegazti-gripeak-arriskuan-jar-ditzake-munduko-putreen-populazioak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11805-hegazti-gripeak-arriskuan-jar-ditzake-munduko-putreen-populazioak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5434.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Jon Morant EHUko ikertzaileak parte hartu duen lan batek putreen kontserbazioaren garrantzia nabarmendu du eta haien babesa indartzeko neurriak proposatu ditu. Jatorrizko albistea www.ehu.eus.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11805-hegazti-gripeak-arriskuan-jar-ditzake-munduko-putreen-populazioak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 30 Oct 2026 08:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Haziak erauzten ikasteko bi tailer, Haziera egitasmoaren eskutik</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/07810-haziak-erauzten-ikasteko-bi-tailer-haziera-egitasmoaren-eskutik</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/07810-haziak-erauzten-ikasteko-bi-tailer-haziera-egitasmoaren-eskutik</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5433.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Datozen asteetan bi tailer antolatu ditu Cristina Enea Fundazioak sustatutako Haziera egitasmoak, haziak erauzten ikasteko, lehena Uliako Lore Baratzeetan eta bigarrena Cristina Enean. Izen-emateak irekita &lt;a href=\"https://bibe.me/ekitaldiak-CristinaEneaFundazioa\"&gt;&lt;strong&gt;hemen&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/07810-haziak-erauzten-ikasteko-bi-tailer-haziera-egitasmoaren-eskutik"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 29 Oct 2026 04:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Klima aldaketak arrainak lekualdatzen baditu, nork jartzen ditu arrantzarako arauak?</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11804-klima-aldaketak-arrainak-lekualdatzen-baditu-nork-jartzen-ditu-arrantzarako-arauak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11804-klima-aldaketak-arrainak-lekualdatzen-baditu-nork-jartzen-ditu-arrantzarako-arauak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5431.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Baliabide baten banaketa aldatzen denean, nork eta nola arrantzatu dezakeen akordioak zaharkituta gera daitezke, biziraupena mehatxatu dezakete eta gatazkak sortu. Jatorrizko albistea eta irudia: www.consumer.es.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11804-klima-aldaketak-arrainak-lekualdatzen-baditu-nork-jartzen-ditu-arrantzarako-arauak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 28 Oct 2026 08:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Munduko % 0,1 dirudunenek 3.500 milioi txiroenek adina kutsatzen dute</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11803-munduko-0-1-dirudunenek-3-500-milioi-txiroenek-adina-kutsatzen-dute</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11803-munduko-0-1-dirudunenek-3-500-milioi-txiroenek-adina-kutsatzen-dute</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5430.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Enpresarik kutsatzaileenei eta dirudunenei zergak handitzeko eskatu du Oxfam erakundeak, eta Hegoalde Globalaren klima finantzaketa handitzeko, haren zorra handitu gabe. Jatorrizko albistea eta irudia: www.berria.eus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Kutsaduraren eta karbono isurien alorrean, arrakala handiak daude. Arrakala horiek sexuaren araberakoak izan daitezke, herrialdearen araberakoak, eta klasearen araberakoak, frogatuta baitago batez beste gizonek emakumeek baino gehiago kutsatzen dutela eta Iparralde Globaleko herrialdeek Hegoaldekoek baino karbono gehiago isurtzen dutela atmosferara. Bada, arrakalarik ezagunenetako bat dirudunen eta txiroenen artekoa da, eta hori bera berretsi du Oxfam Intermon gobernuz kanpoko erakundeak: munduko %0,1 dirudunenek &#x2014;zortzi milioi pertsonak&#x2014; 3.500 milioi txiroenek adina karbono isurtzen dute atmosferara.&#xD;
&#xD;
Urtero aztertu ohi du erakunde hark zer-nolako desoreka dagoen karbono isuriei dagokienez, eta, azaldu dutenaren arabera, 1990. urtetik hona munduko %1 dirudunenek isuri guztien %20 eragin dituzte. Kalkulatu dutenez, %1 horien urtebeteko isuriek sortu duten gehiegizko beroaren ondorioz ia bi milioi pertsona gehiago hil dira; 1,9 milioi horietatik %78 errenta ertaineko eta baxuko herrialdeetan hil dira. Klima larrialdiari buruzko COP31 goi bileraren aurretik argitaratu du txostena GKEak.&#xD;
&#xD;
Klima larrialdia areagotzen duten eta aldi berean klima aldaketarako prestatze, moldatze eta berreraikitze proiektuak dituzten 217 enpresa identifikatu ditu Oxfamek, Suntsitu eta Berreraiki Indizea deitzen dioten horretan. Eta horien atzean inbertsio funtsak daude: Black Rock eta Vanguard funts pribatuek, munduko handienek, 217 enpresa horietako %92tan inbertitzen dute.&#xD;
&#xD;
Sofia del Valle Oxfameko Klima Justizia arduraduna da, eta nabarmendu du baliabide gehien dutenak hobeto babestu daitezkeela klima larrialdiaren inpaktuetatik, batez ere aseguru pribatuen bidez. Bestalde, haien etxebizitzak hobeto prestatuta daudela ere nabarmendu dute, kokalekuagatik eta materialengatik, besteak beste. Kontrara, txiroenek etxeak, uztak eta bestelako baliabideak gehiago galtzen dituztela nabarmendu du, baita berreskuratzeko zailtasun handiagoa dutela ere.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jarraitu jatorrizko albistea irakurtzen hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11803-munduko-0-1-dirudunenek-3-500-milioi-txiroenek-adina-kutsatzen-dute"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 27 Oct 2026 08:00:00 +0100</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Cristina Enea Fundazioan &#x201C;Kultura eta erakusketa proiektu teknikaria&#x201D; lanpostu finkoa hautatzeko prozesuan hautagaitzak onartzea eta behin-betikoz baztertzea</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11792-cristina-enea-fundazioan-kultura-eta-erakusketa-proiektu-teknikaria-lanpostu-finkoa-hautatzeko-prozesuan-hautagaitzak-onartzea-eta-behin-betikoz-baztertzea</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11792-cristina-enea-fundazioan-kultura-eta-erakusketa-proiektu-teknikaria-lanpostu-finkoa-hautatzeko-prozesuan-hautagaitzak-onartzea-eta-behin-betikoz-baztertzea</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5417.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;CRISTINA ENEA Fundazioko &#x201C;Kultura eta erakusketa proiektu teknikaria&#x201D; lanpostu finkoa hautatzeko prozesuan, parte hartzeko zuzendu daitezkeen akatsak konpontzeko eskabidearen edo/eta alegazioen epea amaituta, prozesu horretan onartu eta baztertu diren pertsonen behin betiko zerrendak argitaratzea xedatu da 2026ko urriaren 23an.&#xD;
&#xD;
Hautapen prozesutik baztertutako pertsonen kasuan, baztertzeko arrazoiak zehaztu dira.&#xD;
&#xD;
Zerrenda honetan eskatzaileen NANeko azken 4 zenbakiak eta hizkia agertuko dira.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Zerrenda kontsultatzeko jo ezazu albiste honek atxikia duen dokumentura.&#xA0;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11792-cristina-enea-fundazioan-kultura-eta-erakusketa-proiektu-teknikaria-lanpostu-finkoa-hautatzeko-prozesuan-hautagaitzak-onartzea-eta-behin-betikoz-baztertzea"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 12:17:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Hazieran tokiko arto-barietateak berreskuratzeko esperientziari buruzko aurkezpena egingo da</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11801-hazieran-tokiko-arto-barietateak-berreskuratzeko-esperientziari-buruzko-aurkezpena-egingo-da</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11801-hazieran-tokiko-arto-barietateak-berreskuratzeko-esperientziari-buruzko-aurkezpena-egingo-da</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5428.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Haziera hazien artxiboak Nafarroako iparraldeko lau ibarretan egindako tokiko arto barietateen prospekzio baten emaitzak ezagutzera emango ditu urriaren 29an, 18:00etan, Cristina Enean. Jon Harlouchet Ipar Euskal Herriko ekoizle ekologiko eta arto gorriaren berreskurapenaren bultzatzaileak ere parte hartuko du jardunaldian, eta Euskal Herrian hazien kontserbazioan eta arto ekologikoaren kontsumoaren sustapenean izandako esperientzia nabarmenetako bat zuzenean ezagutzeko aukera izango da.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11801-hazieran-tokiko-arto-barietateak-berreskuratzeko-esperientziari-buruzko-aurkezpena-egingo-da"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] 140 euskal udalerrik Klima eta Energia Planen aldeko apustua egin dute, eta berrogeita hamarretik gora Alkateen Itunari atxiki zaizkio</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11800-140-euskal-udalerrik-klima-eta-energia-planen-aldeko-apustua-egin-dute-eta-berrogeita-hamarretik-gora-alkateen-itunari-atxiki-zaizkio</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11800-140-euskal-udalerrik-klima-eta-energia-planen-aldeko-apustua-egin-dute-eta-berrogeita-hamarretik-gora-alkateen-itunari-atxiki-zaizkio</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5426.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Udalsarea 2030ek 2026ko lehen seihilekoko jarduera ebaluatu du, bai sarearen beraren lana, bai udalerrietan egindako aurrerapenak aztertuz.. Jatorrizko albistea eta irudia: www.udalsarea2030.eus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Udalsarea 2030ek 2026ko lehen seihilekoari dagokion jarduera-txostena argitaratu du. Bertan, sarearen mugarri nagusiak eta erakunde kideek egindako aurrerapenak jaso dira. Txostenaren arabera, 226 udalerrik, eskualdeko 23 erakundek eta eskualdez gaindiko 11 erakundek osatzen dute Udalsarea 2030. Horiek guztiek klima- eta energia-jasangarritasunaren bidean aurrera egiten jarraitzen dute.&#xD;
&#xD;
Zehazki, 140 udalerrik Klima eta Energia Planak dituzte edo lantzen ari dira: 69k onartuta dituzte, eta 71 prozesuan daude. Klimaren eta Energiaren aldeko Alkateen Itunari atxikimenduak ere aurrera doaz: 51 udalerri atxiki dira dagoeneko, eta beste zortzi atxikitzeko prozesuan daude. Europako ekimen horri buruzko informazio-web-mintegi bat egin zen otsailean, eta 50 udalek parte hartu zuten. Aurten, Europako Batzordearen Bulegoarekin lanean ari dira euskal udalerriek dituzten tresnak homologatzeko.&#xD;
&#xD;
Trantsizio energetikoa eta klima-aldaketa izango dira sarearen lanaren ardatz nagusiak datozen urteetan.Trantsizio energetikoa eta klima-aldaketa izango dira sarearen lanaren ardatz nagusiak datozen urteetan. Ildo horretan, Udalsarea 2030ek aurrerapauso handiak eman ditu dagoeneko. Horren erakusgarri da LIFE 2026 deialdira Life NaturSarea izeneko proposamena aurkezteko egindako lana. Sareko eskualdeko bost erakundek osatzen duten partzuergoak lurralde osoan Naturan Oinarritutako 14 Konponbide (NOK) ezartzea du helburu. Bestalde, Ihobek eta Energiaren Euskal Erakundeak (EEE) Life Octopus proiektuan parte hartzen dute. Proiektu horrek trantsizio energetikoa eta klimatikoa sustatzen ditu, tokiko eta eskualdeko agintariak eta energia- eta ingurumen-agentziak gaituz, Antolakuntza-sare Erraztaileak (EON, ingelesezko siglengatik) sortzeko. Parte hartzen duten zazpi eskualdeen artean, Udalsarea 2030 erreferentziazko Antolakuntza-sare Erraztailea da, arlo horretan duen ibilbideagatik.&#xD;
&#xD;
Sareak eta haren lan-esparruek tokiko ekimenen berri emateko ere balio dute, udalerriak eta eskualdeak klima-arloan egiten ari diren lana ezagutarazteko. Lehen seihilekoan, hainbat ekimen partekatu dira, besteak beste, Trapagarango Naturalizazio Plana, Orioko Egokitzapen Plana eta Nerbioi-Ibaizabal eskualdean Naturan Oinarritutako Konponbideak ezartzeko ekimena.&#xD;
&#xD;
Klima-aldaketaz gain, hondakinen arloko gai teknikoei ere heldu zaie. Apirilean, amiantoaren udal-erroldak egiteko informazio-saio bat egin zen, eta berrogeita hamarretik gora toki-erakundek parte hartu zuten gai horri buruz ekainean eta uztailean egindako prestakuntza-ikastaroetan. Gaur egun, 85 udalerrik dute amiantoaren udal-errolda: 26k Araban, 35ek Bizkaian eta 24k Gipuzkoan.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jarraitu jatorrizko albistea irakurtzen hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11800-140-euskal-udalerrik-klima-eta-energia-planen-aldeko-apustua-egin-dute-eta-berrogeita-hamarretik-gora-alkateen-itunari-atxiki-zaizkio"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 22 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Elefante baten argazki gogorra bere hildako kumearekin, Wildlife Photographer of the Year 2026 irabazlea</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11798-elefante-baten-argazki-gogorra-bere-hildako-kumearekin-wildlife-photographer-of-the-year-2026-irabazlea</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11798-elefante-baten-argazki-gogorra-bere-hildako-kumearekin-wildlife-photographer-of-the-year-2026-irabazlea</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5424.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hildako umearekin kargatzen duen elefantearen irudi gogorra urteko naturako argazkirik onena izan da Wildlife Photographer of the Year lehiaketan, bere kategorian munduko ospetsuena. 121 herrialde eta lurraldetako 65.000 lan baino gehiagoren artean aukeratuak, aurtengo irabazleek mundu naturaleko istorio zirraragarriak eta babesteko premia islatzen dituzte. Jatorrizko albistea eta argazkia: www.rtve.es.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Duela sei hamarkada baino gehiagotik, Londresko Historia Naturalaren Museoak antolatutako argazki-lehiaketa honek argazkigintzaren boterera jotzen du pertsonei naturaren edertasuna hurbiltzeko, fauna basatiak eta biodibertsitateak planeta osoan dituzten erronkak nabarmenduz.&#xD;
&#xD;
Federico Veronesi (Italia) elefante batek hildako kume batekin kargatzen duen une zirraragarria da, animalien portaera konplexuen zantzu bitxia. Federikok elefante batzuen arrastoari jarraitzen zion, ibai baten ibilgu lehorraren hondarrean arraste-marka ezohiko bat aurkitu zuenean. Jatorria argi geratu zen familia talde bat harrapatu zuenean. Eme bat agertu zen kumearekin, bere hanketako bat letaginaren eta tronparen artean sartuta.&#xD;
&#xD;
Asiako zein Afrikako elefanteetan heriotzarekin lotutako portaerak ikusi dira, hala nola bokalizazioak, bizirik gabeko gorputzen zaintza, hezurren ikuskapena eta manipulazioa edo hildakoen garraioa. Ikertzaile batzuek iradokitzen dute jokabide horiek elefanteek heriotza ulertzeko duten bidea isla dezaketela, eta beste batzuek, berriz, dolu-adierazpen posible gisa interpretatzen dituzte.&#xD;
&#xD;
Kokapena: Huab ibaiaren harana, Damaraland, Namibia.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Oscar Whitfieldek (Zimbabwe/Erresuma Batua) kakalardo pilotagile honen ahalegin gogorrari erreparatzen dio bere zama preziatua bultzatzen duen bitartean. Obturazio-abiadura azkar batekin eta argiarekiko sentikortasun handiarekin, Oscar lurrean etzan zen kakalardoari argazkiak bere altueran ateratzeko, eguzkiak eta beroak hauts lehor bat harrotzen zuten bitartean bere inguruan.&#xD;
&#xD;
5.000 kakalardo pilotagile espezie baino gehiago daude mundu osoan, eta haien ekosistemetan funtsezko zeregina betetzen dute. Simaurra zatikatzean eta lurperatzean, metanoa ekoizteko beharrezko baldintzak izatea eragozten dute, eta horrek berotegi-efektuko gasen emisioak murrizten ditu. Simaurra lurperatzeak ere haren deskonposizioa bizkortzen du, eta abereengan eta basa-faunarengan eragina duten izurriteen kopurua gutxitzen du.&#xD;
&#xD;
Kokapena: Zambeze Parke Nazionala, Hwange barrutia, Zimbabwe.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jarraitu albiste originala irakurtzen hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11798-elefante-baten-argazki-gogorra-bere-hildako-kumearekin-wildlife-photographer-of-the-year-2026-irabazlea"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 21 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Planeta Vivo 2026 txostena</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11799-planeta-vivo-2026-txostena</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11799-planeta-vivo-2026-txostena</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5425.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;WWFren Planeta Vivo 2026 txostenak erakusten du biodibertsitatearen galera suntsitzailea izan dela 52 urteko aldian: batez beste, monitorizatutako basa-bizitzako populazioen batez besteko tamaina % 73 murriztu da. Jatorrizko berria: www.worldwildlife.org.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Aldi berean, ebidentziak adierazten du basa-bizitza berreskura daitekeela energia-, elikadura- eta finantza-sistemetan natura galtzea eragiten duten faktoreei heltzen badiegu.&#xD;
&#xD;
Puntu garrantzitsuak:&#xD;
&#xD;
&#xD;
	Behatutako fauna-populazioek % 73 egin dute behera, batez beste, 1970 eta 2022 bitartean. Horretarako, 5.790 animalia-espezie ornodun aztertu dira (hegaztiak, ugaztunak, narrastiak eta arrainak).&#xD;
	Jaitsierarik nabarmenena ur gezako ekosistemetan izan da ( % 85), ondoren lehorrekoak ( % 69) eta itsasokoak ( % 59).&#xD;
	Beherakada handienak Latinoamerikan eta Kariben ( % 95), Afrikan ( % 80) eta Asia-Pazifikoan ( % 49) izan dira. Ipar Amerikak ( % 28) eta Europa eta Erdialdeko Asiak ( % 23) jaitsiera txikiagoak izan dituzte, leku horietako eskala handiko galerak 1970eko oinarrizko urtea baino lehen gertatu zirelako.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Arrazoiak:&#xD;
&#xD;
&#xD;
	Energia-, elikadura- eta finantza-sistemak dira naturaren galeraren eragile nagusiak. Hala ere, ebidentziak adierazten du horiek eralda daitezkeela eta inflexio-puntu positiboak eragin ditzaketela.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Arrakasta-kasuak:&#xD;
&#xD;
&#xD;
	Dortoka berdeen, Ozeano Bareko eta Atlantikoko hegats urdineko atunaren, Afrikako hego-ekialdeko elefanteen eta tigreen populazioek erakusten dute kontserbazio-ahaleginek arrakasta izan dezaketela. Hala ere, kontserbazio-lorpenek iraun dezaten, aldaketa bultzatzen duten faktoreei heldu behar zaie erabat.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Aldaketa orokorraren ehunekoa Planeta Vivo 2024 txostenarekin alderatuta antzekoa bada ere, ebaluazio eguneratuak populazio-datu gehigarriak eta monitorizazio-aldi zabalagoa biltzen ditu, eta horrek biodibertsitate-galeraren magnitude iraunkorra azpimarratzen du.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jatorrizko albistea: www.worldwildlife.org.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11799-planeta-vivo-2026-txostena"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 20 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Arrezifeen zuritzea, klima aldaketaren sintoma garbia</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11797-arrezifeen-zuritzea-klima-aldaketaren-sintoma-garbia</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11797-arrezifeen-zuritzea-klima-aldaketaren-sintoma-garbia</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5423.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;XX. mendearen amaieratik asko maiztu dira koralak zuritzen dituzten gertakariak, eta espezie kolonial horiek gero eta denbora gutxiago dute leheneratzeko. Itsasoa berotu izana da arrezifeak soiltzearen eragile nagusia. Jatorrizko albistea eta irudia: www.berria.eus.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11797-arrezifeen-zuritzea-klima-aldaketaren-sintoma-garbia"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 19 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zer erakutsi digute Holandako abizenek iraunkortasunari buruz?</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11182-zer-erakutsi-digute-holandako-abizenek-iraunkortasunari-buruz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11182-zer-erakutsi-digute-holandako-abizenek-iraunkortasunari-buruz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4660.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;1811ra arte, holandarrak ez ziren asko arduratzen haien abizenez. Komunitate txikietan bizi ziren, eta "Piet okina" izenez ezagutzen ziren, esaterako. Baina, une batean Napoleon iritsi eta dena aldatu zuen, Herbehereetan zentsuen sorrera eta zergen bilketa errazteko arau administratibo bat ezarriz: familia bakoitzak abizen finko bat erregistratu behar zuen.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11182-zer-erakutsi-digute-holandako-abizenek-iraunkortasunari-buruz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 16 Oct 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Hasi da Asteklima, Euskadiko klima eta energiaren astea</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11455-hasi-da-asteklima-euskadiko-klima-eta-energiaren-astea</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11455-hasi-da-asteklima-euskadiko-klima-eta-energiaren-astea</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5421.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Urriaren 16tik 25era Euskadin Klima eta Energiaren Astea, Asteklima, ospatuko da, Ihobek antolatuta. Aurten, Cristina Enea Fundazioak duela gutxi egindako bi azterlanetatik ateratako informazio interesgarria eskainiko die herritarrei: %27Donostiarrek klima-aldaketaren inguruan duten pertzepzio sozialaren inguruko ikerketa%27 eta %27Donostiako Iraunkortasunaren eta Klimaren Txostena%27, biak fundazioaren webgunean eskuragarri.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11455-hasi-da-asteklima-euskadiko-klima-eta-energiaren-astea"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 15 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Bero-boladekiko zaurgarritasuna oso desberdina da hirietako eremuen arabera</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11795-bero-boladekiko-zaurgarritasuna-oso-desberdina-da-hirietako-eremuen-arabera</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11795-bero-boladekiko-zaurgarritasuna-oso-desberdina-da-hirietako-eremuen-arabera</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5420.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Bilbon, Madrilen eta C&#xE1;ceresen aplikatutako metodologiak erakutsi du egoera sozioekonomikoak eta hiri-ehunaren ezaugarriek eragin handia dutela zaurgarritasunean. Tresnak zaurgarritasun-mapak sortzen ditu, beroaldiei aurre egiteko egokitzapen-neurriak lehentasunez non aplikatu erabakitzen laguntzeko. Jatorrizko albistea: www.ehu.eus.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11795-bero-boladekiko-zaurgarritasuna-oso-desberdina-da-hirietako-eremuen-arabera"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 14 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Pleamar programa: erakusketa eta tailerra Cristina Enean</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11796-pleamar-programa-erakusketa-eta-tailerra-cristina-enean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11796-pleamar-programa-erakusketa-eta-tailerra-cristina-enean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5422.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Biodiversidad Fundazioaren Pleamar programa ekonomia urdina, itsas ekosistemen kontserbazioa eta Espainiako arrantza eta akuikulturaren jasangarritasuna bultzatzeko ekimena da. Programari buruzko erakusketa bat Cristina Enean dago ikusgai datorren azaroaren 3ra arte. Asteburu honetan erakusketaren bisita bat eta familientzako tailer parte-hartzaile bat eskainiko dira (izen-emateak irekita).&#xD;
&#xD;
&#xD;
Itsas ekosistemak babesteko eta arrantzaren eta akuikulturaren iraunkortasuna bultzatzeko arloan lortutako emaitzak eta aurrerapenak herritarrei hurbiltzea da erakusketa honen helburua, Pleamar programaren esparruan Europako funtsen kofinantzaketari esker egin dena. Egitasmo honek arrantza- eta akuikultura-sektoreari laguntzeko helburua du, haren jardueren jasangarritasuna indartzeko eta itsasoko biodibertsitatea babesten, kontserbatzen eta lehengoratzen laguntzeko.&#xD;
&#xD;
Aukeratutako 20 proiektuen argazki-ibilbidearen bidez diseinatu da erakusketa. Igande honetan, urriak 18, egingo dugun bisita (11:00etan Cristina Enean) Biodiversidad Fundazioko ordezkarien azalpenekin hasiko da, Pleamar programaren esparruan hautatutako proiektuen jarraipenari eta gauzatzeari buruz, eta, ondoren, parte-hartzaileek, haurrak dituzten familiak, Itsasoari korapilatuta tailerra egingo dute. Bertan, modu ludiko eta dibertigarrian, antzezlan bat balitz bezala, gure kostaldeetako protagonista batzuk ezagutuko dituzte eta non bizi diren, nola mugitzen diren eta zertaz elikatzen diren ikasiko dute.&#xA0; Partehartzaileak interpreteak izango dira gure kostalde eta itsasertzeko biodibertsitateari balioa eman nahi dion antzezlan berezi honetan, organismo bakoitzak itsas ekosistemen orekan duen garrantzia azpimarratuz. Jarraian, Proyecto Pleeamar erakusketa modu autogidatuan bisitatu ahal izango dute partehartzaileek.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Bisita eta tailerra, Asteklimako egitarauaren barruan, igande honetan, urriak 18, izango dira, 11:00etan, Cristina Enean (izen-emate irekiak hemen).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11796-pleamar-programa-erakusketa-eta-tailerra-cristina-enean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 13 Oct 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Erleentzako adreiluak: etxe txiki bat hirian</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10261-erleentzako-adreiluak-etxe-txiki-bat-hirian</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10261-erleentzako-adreiluak-etxe-txiki-bat-hirian</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/3362.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hiri-ingurunea oldarkorra da. Bai gizakientzat, bai biodibertsitatearentzat. Oreka koherente eta iraunkorra aurkitzea, hiriaren funtsa galdu gabe eta natura errespetatuz, ahalegin titanikoa da arkitekto eta urbanizatzaileentzat.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10261-erleentzako-adreiluak-etxe-txiki-bat-hirian"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 09 Oct 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ur-araztegietan sortutako lohien bigarren bizitza: nekazaritzako biogasa eta ongarriak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11277-ur-araztegietan-sortutako-lohien-bigarren-bizitza-nekazaritzako-biogasa-eta-ongarriak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11277-ur-araztegietan-sortutako-lohien-bigarren-bizitza-nekazaritzako-biogasa-eta-ongarriak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4762.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Berrikuntzen artean, &lt;strong&gt;estaldura udalerri txikiagoetara zabaldu&lt;/strong&gt; da (2.000 biztanletik 1.000ra), &lt;strong&gt;mikrokutsatzaileak ezabatzeko tratamendu aurreratuak eskatzen dira&lt;/strong&gt; eta 2045erako neutraltasun energetikoaren helburua ezartzen da, lohietatik sortutako biogasaren erabilera sustatuz.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11277-ur-araztegietan-sortutako-lohien-bigarren-bizitza-nekazaritzako-biogasa-eta-ongarriak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 08 Oct 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Euskal Herrian autosufizientzia energetikoa lortzeko trantsizio justu eta publiko baterako aukerak badaude</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11794-euskal-herrian-autosufizientzia-energetikoa-lortzeko-trantsizio-justu-eta-publiko-baterako-aukerak-badaude</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11794-euskal-herrian-autosufizientzia-energetikoa-lortzeko-trantsizio-justu-eta-publiko-baterako-aukerak-badaude</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5419.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;EHUko, LABeko eta BC3ko ikertzaileek 2050erako energia-eredu bat proposatu dute, gaiari buruzko eztabaida sozial, politiko eta ekonomikoa sustatzeko. Jatorriko albistea: &lt;a href=\"https://www.ehu.eus/eu/web/campusa/-/euskal-herrian-autosufizientzia-energetikoa-lortzeko-trantsizio-justu-eta-publiko-baterako-aukerak-badaude?utm_source=newsletter%26utm_campaign=Campusa-newsletter-346%26utm_medium=email%26utm_content=Ikerketa_eu\"&gt;www.eus.eus&lt;/a&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11794-euskal-herrian-autosufizientzia-energetikoa-lortzeko-trantsizio-justu-eta-publiko-baterako-aukerak-badaude"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 07 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Turismo ornitologikoa hazten ari da teknologiari eta iraunkortasunari esker</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11397-turismo-ornitologikoa-hazten-ari-da-teknologiari-eta-iraunkortasunari-esker</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11397-turismo-ornitologikoa-hazten-ari-da-teknologiari-eta-iraunkortasunari-esker</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4928.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Turismo ornitologikoak gora egin du azken hamarkadan, batez ere aire zabalean bidaia iraunkorrak egiteko&lt;/strong&gt; gero eta gogo handiagoa dagoelako, naturarekin lotura sakonagoa izateko. Beste faktore batzuek ere joera hori bultzatu dute, hala nola destino berriak aurkitzea, ahalik eta hegazti espezie gehien ikustea eta jende berria ezagutzea.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11397-turismo-ornitologikoa-hazten-ari-da-teknologiari-eta-iraunkortasunari-esker"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 06 Oct 2026 02:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Urumeako Atlas Emozionala. Urumea ibaiarekiko herritarrek dituzten bizipenak, emozioak eta sentimenduak balioan jartzen dituen erakusketa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11793-urumeako-atlas-emozionala-urumea-ibaiarekiko-herritarrek-dituzten-bizipenak-emozioak-eta-sentimenduak-balioan-jartzen-dituen-erakusketa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11793-urumeako-atlas-emozionala-urumea-ibaiarekiko-herritarrek-dituzten-bizipenak-emozioak-eta-sentimenduak-balioan-jartzen-dituen-erakusketa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5418.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxean &#x2018;Urumeako Atlas Emozionala&#x2019; erakusketa dago ikusgai ostiraletik, urriaren 2tik, izen bereko proiektuaren azken fasea, herritarrek Urumea ibaiarekin duten loturaren inguruan egindako ikerketaren azken emaitzak biltzen dituena. Erakusketa gunera eramango ditu ikerketa horren emaitzak, artea, historia eta antropologia uztartzen dituen proposamen baten bidez, eta 2027ko martxoaren 21era arte egongo da ikusgai.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11793-urumeako-atlas-emozionala-urumea-ibaiarekiko-herritarrek-dituzten-bizipenak-emozioak-eta-sentimenduak-balioan-jartzen-dituen-erakusketa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 05 Oct 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Uhinak 2026k ezagutza zientifikoa eta kudeaketako esperientziak bilduko ditu, kostaldearen egokitzapenean aurrera egiteko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11790-uhinak-2026k-ezagutza-zientifikoa-eta-kudeaketako-esperientziak-bilduko-ditu-kostaldearen-egokitzapenean-aurrera-egiteko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11790-uhinak-2026k-ezagutza-zientifikoa-eta-kudeaketako-esperientziak-bilduko-ditu-kostaldearen-egokitzapenean-aurrera-egiteko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5416.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uhinak Klima Aldaketari eta Itsasertzari buruzko Nazioarteko Kongresuak, Ficobak eta AZTI zentro teknologikoak antolatuta, komunitate zientifikoko, administrazio publikoetako eta enpresa arloko ordezkariak bilduko ditu urriaren 8an eta 9an Ficoban. Ozeanoan gertatzen ari diren aldaketak aztertuko dituzte eta, bereziki, aldaketa horiek kostaldeko eremuetan dituzten ondorioei aurre egiteko behar diren erantzunak.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11790-uhinak-2026k-ezagutza-zientifikoa-eta-kudeaketako-esperientziak-bilduko-ditu-kostaldearen-egokitzapenean-aurrera-egiteko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 02 Oct 2026 02:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Pleamar proiektua. Bisita autogidatua eta tailerra</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11791-pleamar-proiektua-bisita-autogidatua-eta-tailerra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11791-pleamar-proiektua-bisita-autogidatua-eta-tailerra</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5401.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Parte-hartzaileek, haurrak dituzten familiak, Itsasoari korapilatuta tailerra egingo dute. Bertan, modu ludiko eta dibertigarrian, antzezlan bat balitz bezala, gure kostaldeetako protagonista batzuk ezagutuko dituzte eta non bizi diren, nola mugitzen diren eta zertaz elikatzen diren ikasiko dute.&#xA0;&#xA0;Partehartzaileak interpreteak izango dira gure kostalde eta itsasertzeko biodibertsitateari balioa eman nahi dion antzezlan berezi honetan, organismo bakoitzak itsas ekosistemen orekan duen garrantzia azpimarratuz. Jarraian, Proyecto Pleeamar erakusketa modu autogidatuan bisitatu ahal izango dute partehartzaileek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11791-pleamar-proiektua-bisita-autogidatua-eta-tailerra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 30 Sep 2026 11:20:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ezagutu Katxolako sagarrondoak, gure lurraldean sagarrak eta sagardoak duten garrantziaren lekuko bizia</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11444-ezagutu-katxolako-sagarrondoak-gure-lurraldean-sagarrak-eta-sagardoak-duten-garrantziaren-lekuko-bizia</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11444-ezagutu-katxolako-sagarrondoak-gure-lurraldean-sagarrak-eta-sagardoak-duten-garrantziaren-lekuko-bizia</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4998.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Datorren urriaren 3an, larunbata, Cristina Enea Fundazioak eta Donostiako Udaleko Parke eta Lorategien sailak irteera bat antolatu dute Katxolako sagarrondoak ezagutzeko. Ekimen horren helburua da baso jangarrien eredua&#xA0;hiriko gune desberdinetara zabaltzea, inguruko komunitateak inplikatu eta denontzako bizigarriagoak diren berdeguneak sortzeko. Izen-emate irekiak (jarduera gaztelaniaz).&#xD;
&#xD;
&#xD;
Gure hirietan gero eta ohikoagoak dira jakiak ekoizteko guneak. Hiri baratzeak, baratze komunitarioak edo balkoi-baratzeak ugaltzen ari diren honetan, gure kale eta parkeetan elikagaiak sortzen dituzten beste biztanle batzuk aurki ditzakegu: fruta-arbolak. Horren adibide dira sagarrondoak eta Aiete auzoan dagoen Katxola baserria.&#xD;
&#xD;
Katxola ez da baserri soil bat, tolare-baserria da eta&#xA0;Lantxabe auzo elkarteko kideekin batera bere historia eta funtzionamendua ezagutuko ditugu familia giroan. Horren ondoren, auzolanean uzta bildu eta sortutako zukua egin eta dastatzeko aukera izango dugu. "Sagarrondoak bisitatzeaz gain, eta uzta biltzeko garaian gaudela kontuan hartuta, sagardoa egiteko prozesuan murgilduko gara, horretarako material berezia erabiliz, hala nola sagarra txikitzeko matxaka, eta txikitutako sagarrak jotzeko edo muztioa lortzeko tolarea", azaldu dute Cristina Enea Fundazioko hezkuntza sailetik.&#xD;
&#xD;
Jarduera&#xA0;10:30ean hasiko da, Katxola baserrian bertan (Paraiso kalea, 22). 3 ordu inguruko iraupena izango du eta 6 urtetik gorako seme-alabak dituzten familiei zuzenduta dago.&#xD;
&#xD;
Izen emateak hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11444-ezagutu-katxolako-sagarrondoak-gure-lurraldean-sagarrak-eta-sagardoak-duten-garrantziaren-lekuko-bizia"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 30 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] TOKIKO ARTOAK. Erakusketa batek elikagai horren aldaerak, kokalekuak eta berezitasunak jarri nahi ditu balioan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11789-tokiko-artoak-erakusketa-batek-elikagai-horren-aldaerak-kokalekuak-eta-berezitasunak-jarri-nahi-ditu-balioan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11789-tokiko-artoak-erakusketa-batek-elikagai-horren-aldaerak-kokalekuak-eta-berezitasunak-jarri-nahi-ditu-balioan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5415.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Cristina Enea Fundazioak, Haziera proiektuaren bidez, erakusketa bat ireki du Ingurumen Baliabideen Zentroan. Bertan, euskal kantauriar isurialdean bizirik dirauten 27 tokiko arto-barietateei buruzko informazioa biltzen da, "mirari txiki bat", arduradunen arabera, oinarrizko elikagai horren barietate gehienak desagertu egin baitira gure inguru hurbilean. Erakusketa abenduaren 21era arte egongo da ikusgai Cristina Enean.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Artoa garrantzi handiko elementua izan da Euskal Herriko isurialde atlantikoko nekazaritzan eta sukaldaritza-kulturan. Azken urteotan, ordea, laborantza izugarri jaitsi da, kontsumoa murriztu den bezala.&#xD;
&#xD;
I&#xF1;igo Garc&#xED;a Ingurumen zinegotziak erakusketa honen bezalako ekimenen garrantzia azpimarratu du, gure inguruko nekazaritza- eta kultura-ondarearen zati bat ezagutarazteko eta babesteko. &#xAB;Biodibertsitateaz hitz egitea belaunaldiz belaunaldi landu diren eta gure historiaren parte diren barietateez hitz egitea ere bada. Horiek ezagutzea eta horiei balioa ematea lehen urratsa da desagertzea saihesteko&#xBB;, adierazi du.&#xD;
&#xD;
Artoaren kontsumoaren eta laborantzaren jaitsieraren prozesu horren ondorioz, azken mendeetan gure landa-inguruneko herri eta haranetan egokitu diren arto-barietateak desagertzen ari dira. Tokiko arto-barietateak ugaltzen eta mantentzen jarraitzen duten pertsonak gero eta gutxiago direla ikusita, 2025ean prospekzio-lan txiki bat egin zen Basaburu Ttikia, Baztan, Bortziriak eta Malerreka ibarretan landatzen diren barietateak identifikatzeko. Proiektu hori Cederna Garalurren bidez kudeatzen ari diren Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren Next Generation funts europarrekin finantzatutako ekimena da.&#xD;
&#xD;
Lan horren esparruan, tokiko 27 arto-barietate identifikatu ziren, lehen karakterizazio bat egin zen eta barietate horietako bakoitza desagertzeko arriskuan zein neurritan dagoen aztertu zen. 27 barietate horiek "mirari txiki bat" dira Marc Badalentzat, Cristina Enea Fundazioko Haziera proiektuaren arduradunarentzat; izan ere, azken urteotan, ekimen horren lanaren zati handi bat landatutako biodibertsitatearen inguruko lan eta hausnarketara bideratzen du.&#xD;
&#xD;
Dauden lurraldeetako ingurumen-baldintzetara ondo egokitutako barietateak dira, oso interesgarriak ezaugarri organoleptikoen ikuspegitik (usaian, zaporea, kolorea), eta aukera asko eskaintzen dizkiete tokiko ekoizle eta ekoizleei.&#xD;
&#xD;
Badalek gogorarazi du barietate gutxi horiek "zaintzen" dituzten pertsonak adinean aurrera doazenak direla, eta dagoeneko etxe gutxitan egiten dela artoa; horregatik, produktu hori arrisku larrian dago. Zentzu horretan, Badalek Zubietako herri-errotaren lana goraipatu nahi izan du. &#xAB;Ezaugarri horiek dituen adibide bakarra da Euskal Herrian, eta ziurrenik Europan ere, gehienak erabilera pribatukoak baitira&#xBB;.&#xD;
&#xD;
&#xAB;Barietate horietako bakoitzaren atzean ezagutza, lana eta lurraldearekin harremanak izateko modu bat daude, eta merezi du kontserbatzea&#xBB;, gaineratu du zinegotziak. &#xAB;Erakusketa honek aberastasun horretara modu erraz eta dibulgatzailean hurbiltzeko aukera ematen digu, eta landatutako biodibertsitatea kontserbatzea ere barietate horiek ezagutzen, erabiltzen eta transmititzen jarraitzearen mende dagoela gogorarazten digu&#xBB;.&#xD;
&#xD;
Tokiko 27 elikagai-barietateetako bakoitzaren ezaugarriak jasotzen dituzten fitxa eta irudiez gain, tokiko artoari buruzko hiztegi txiki bat ere jasotzen du erakusketak, kontsulta gisa, eta urriaren 29an Marc Badalek berak herritarrei irekitako ekitaldi batean aurkeztuko ditu tokiko arto-barietateen inguruan iaz egindako azterketaren emaitzak.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11789-tokiko-artoak-erakusketa-batek-elikagai-horren-aldaerak-kokalekuak-eta-berezitasunak-jarri-nahi-ditu-balioan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 28 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Muskerrekin eginiko ikerketa batek erakutsi du espezie baten errutina aldatzeak ekosistema oso bat alda dezakeela</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11173-muskerrekin-eginiko-ikerketa-batek-erakutsi-du-espezie-baten-errutina-aldatzeak-ekosistema-oso-bat-alda-dezakeela</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11173-muskerrekin-eginiko-ikerketa-batek-erakutsi-du-espezie-baten-errutina-aldatzeak-ekosistema-oso-bat-alda-dezakeela</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4650.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ekosistema konexioz betetako sarea da, oreka delikatuan funtzionatzen duena, askotan beste ekosistema batzuetara konektatuta. Zer gertatzen da egitura honetako pieza bakar bat aldatzen denean? Ecology Letters-en argitaratutako ikerketa berri batek, Oriol Lapiedra CREAFeko ikertzaileak lidergoan jarritakoak, iradokitzen du &lt;strong&gt;aldaketa bakar batek ondorio batzuk eragin ditzakeela ur-jauzian, ekosistema oso bat eta, are, inguruko ekosistemak ere eraldatzen dituztenak.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11173-muskerrekin-eginiko-ikerketa-batek-erakutsi-du-espezie-baten-errutina-aldatzeak-ekosistema-oso-bat-alda-dezakeela"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 24 Sep 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Abian da Cristina Enea Fundazioaren udazkeneko eskaintza kulturala</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11787-abian-da-cristina-enea-fundazioaren-udazkeneko-eskaintza-kulturala</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11787-abian-da-cristina-enea-fundazioaren-udazkeneko-eskaintza-kulturala</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5409.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Gaur, irailak 23, hasi da udazkena ipar hemisferioan. Egunak laburtu egiten dira eta tenperaturak behera egiten du, baina Cristina Enea Fundazioan kultur eskaintza ez da murrizten, eta datozen 3 hilabeteetan dozenaka jarduera, proposamen eta ekimenek ingurumenaren kontzientziazioan eta sentsibilizazioan murgiltzeko aukera eskainiko diete herritarrei. Izen emateak zabalik &lt;a href=\"https://bibe.me/ekitaldiak-CristinaEneaFundazioa\"&gt;&lt;strong&gt;hemen&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11787-abian-da-cristina-enea-fundazioaren-udazkeneko-eskaintza-kulturala"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 23 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Parketik parkera: Miramon [euskaraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11776-parketik-parkera-miramon-euskaraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11776-parketik-parkera-miramon-euskaraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5399.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hiriko-parkeek funtsezko zeregina dute hirien eta bertako biztanleen ongizatean, berdeguneek lasaitzeko tokia eta naturaz gozatzeko aukera eskaintzen baitigute hormigoiz estalitako hirietan bizi eta lan egiten dugunoi. Parketik parkera ekimenak, Donostiako parkeak hobeto ezagutzera eta haietaz gozatzera gonbidatzen zaitu. Horretarako, irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11776-parketik-parkera-miramon-euskaraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 13:05:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Ibilbide didaktikoa Urumearen ibarrean zehar [euskaraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11774-ibilbide-didaktikoa-urumearen-ibarrean-zehar-euskaraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11774-ibilbide-didaktikoa-urumearen-ibarrean-zehar-euskaraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5398.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bisita honetan Donostiaren bizkarrezur izan den Urumearen ibaiari buruz gehiago jakiteko aukera izango dugu. Urumearen ibarrean jarritako panel didaktikoak baliatuz, edukietan sakondu eta Urumean oinarritutako lanbideen, bizimoduen, baserrien eta beste hainbat bitxikeriren inguruan jardungo gara, ibilbide atsegin bat eginez.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11774-ibilbide-didaktikoa-urumearen-ibarrean-zehar-euskaraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 13:02:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Bihotz Inguru baso txangoak: Agorregiko errota Manterolatik</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11772-bihotz-inguru-baso-txangoak-agorregiko-errota-manterolatik</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11772-bihotz-inguru-baso-txangoak-agorregiko-errota-manterolatik</guid><description>&lt;p&gt;Gero eta gehiago dira haurrak naturarekin harremanetan hezteak beraien garapenerako duen garrantzia azpimarratzen duten ikerketak. Hori dela eta, Bihotz Inguru- Baso Eskola elkartearekin elkarlanean, familiartean egiteko irteerak antolatu ditugu. Ibilbideak 3-6 urteko haurrei egokituak izango dira eta hauen helburua inguruan ditugun baso eta naturgune desberdinak ezagutzeko aukera eskaini eta naturarekin harremana sustatzea da.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11772-bihotz-inguru-baso-txangoak-agorregiko-errota-manterolatik"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 12:59:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Bihotz Inguru baso txangoak: Plaiaundi (Irun)</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11771-bihotz-inguru-baso-txangoak-plaiaundi-irun</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11771-bihotz-inguru-baso-txangoak-plaiaundi-irun</guid><description>&lt;p&gt;Gero eta gehiago dira haurrak naturarekin harremanetan hezteak beraien garapenerako duen garrantzia azpimarratzen duten ikerketak. Hori dela eta, Bihotz Inguru- Baso Eskola elkartearekin elkarlanean, familiartean egiteko irteerak antolatu ditugu. Ibilbideak 3-6 urteko haurrei egokituak izango dira eta hauen helburua inguruan ditugun baso eta naturgune desberdinak ezagutzeko aukera eskaini eta naturarekin harremana sustatzea da.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11771-bihotz-inguru-baso-txangoak-plaiaundi-irun"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 12:58:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Baso-bainuak Donostian [gazteleraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11769-baso-bainuak-donostian-gazteleraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11769-baso-bainuak-donostian-gazteleraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5396.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Shinrin Yoku teknika (baso-bainuak), basoan jarduerak egitea da, naturarekin birkonektatzeko eta osasunerako onura zuzena lortzeko tresna. Azterlan ugarik erakutsi dute naturarekiko&#xA0;kontaktuak, eta bereziki basoekiko, eragin oso positiboa duela gure ongizatean. Zortzi baso-bainuz osaturiko ikastaro honen helburua da gure zentzumenak esnatzen eta gure egunerokotasunean sortutako estresa eta tentsioak murrizten lagunduko diguten ariketa eta tresnak ezagutaraztea.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11769-baso-bainuak-donostian-gazteleraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 12:53:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Haziak erauzteko tailerra</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11766-haziak-erauzteko-tailerra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11766-haziak-erauzteko-tailerra</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5394.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gure hazien uzta eta beren garbiketa eta gordetze egokia oso une garrantzitsuak dira. Horregatik, udazkenero tailer hau antolatzen dugu lan horiek modu egokian egiteko kontuan izan behar ditugun alorrak ezagutzeko. Beharrezko azalpenez&#xA0;gain,tailerrak zati praktikoa ere izango du non uzta ezberdinetako haziak erauzten, garbitzen, lehortzen eta gordetzen ikasiko dugun.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11766-haziak-erauzteko-tailerra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 12:46:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Hazi lana</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11761-hazi-lana</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11761-hazi-lana</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5391.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Iritsi da udazkena, eta ondorioz, gure baratzeko hainbat hazi jasotzeko garaia da. Cristina Enea Fundazioaren Haziera hazi artxiboarekin nolabaiteko harremana duzuen lagunei deialdia egin nahi dizuegu, elikagai ezberdinen haziak (piperrak, kalabazina, errefautxoa, artobeltza, letxuga&#x2026;) erauzteko eta garbitzeko zuen laguntza beharrezkoa baitugu. Udazkenean zehar hiru lan-jardunaldi berri partekatzeko gonbidapena helarazi nahi dizuegu, non elkarrekin lan egiten dugun bitartean, hazien ugalketari eta baratzeko lanei buruzko zalantzak eta esperientziak elkartrukatuko ditugun.&#xD;
&#xD;
Horrela, denon artean hazi-artxiboa bizirik eta eguneratua edukiko dugu. Haziak erauzteko edo garbitzeko baldin badituzu ere, ekar itzazu zure landareak ere.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11761-hazi-lana"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 12:34:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Hazi lana</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11762-hazi-lana</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11762-hazi-lana</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5391.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Iritsi da udazkena, eta ondorioz, gure baratzeko hainbat hazi jasotzeko garaia da. Cristina Enea Fundazioaren Haziera hazi artxiboarekin nolabaiteko harremana duzuen lagunei deialdia egin nahi dizuegu, elikagai ezberdinen haziak (piperrak, kalabazina, errefautxoa, artobeltza, letxuga&#x2026;) erauzteko eta garbitzeko zuen laguntza beharrezkoa baitugu. Udazkenean zehar hiru lan-jardunaldi berri partekatzeko gonbidapena helarazi nahi dizuegu, non elkarrekin lan egiten dugun bitartean, hazien ugalketari eta baratzeko lanei buruzko zalantzak eta esperientziak elkartrukatuko ditugun.&#xD;
&#xD;
Horrela, denon artean hazi-artxiboa bizirik eta eguneratua edukiko dugu. Haziak erauzteko edo garbitzeko baldin badituzu ere, ekar itzazu zure landareak ere.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11762-hazi-lana"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 12:34:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [ERAKUSKETA] Tokiko artoak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11757-erakusketa-tokiko-artoak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11757-erakusketa-tokiko-artoak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5388.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Artoa elementurik inportanteenetako bat izan da laborantzako eta sukaldaritzako kulturan Euskal Herriko isuri atlantikoan. Azken urteetan, ordea, labore gisa desagertzen joan eta gero, gutxiago kontsumitzen da. Prozesu horren ondorioz, desagertzen ari dira mendeotan bertakotzen joan diren arto aldaerak, herriz herri eta bailaraz bailara egokitu direnak. 2025ean, 27 arto aldaera&#xA0;dentifikatu ziren eta aldaera bakoitza zein zaurgarritasun mailan dagoen aztertu zen.&#xD;
&#xD;
Argazki erakusketa honetan, egindako lanaren lagin bat ikusi ahal izango da, aldaerak, kokapenak eta berezitasunak aipatzen direlarik. Erakusketa aukera ederra izan daiteke ekoizle eta produktugileentzat, tokiko artoak eta eratorritako produktuek gaur egun eskaintzen duten potentziala aztertu nahiko balute.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11757-erakusketa-tokiko-artoak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Tokiko artoak Euskal Herrian</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11759-tokiko-artoak-euskal-herrian</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11759-tokiko-artoak-euskal-herrian</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5390.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tokiko artoak erakusketa dela eta, hitzaldi bat antolatu dugu Baztan, Basaburua Ttikia, Bortziriak eta Malerreka ibarretan 2025. urtean egin zen tokiko artobarietateen prospekzio lana ezagutarazteko. Arto Gorria, artoaren barietate enblematiko hau berreskuratu eta mantentzen duten Iparraldeko ekoizle ekologikoen elkartearen esperientzia ezagutzeko aukera izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11759-tokiko-artoak-euskal-herrian"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Hazi lana</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11760-hazi-lana</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11760-hazi-lana</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5391.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Iritsi da udazkena, eta ondorioz, gure baratzeko hainbat hazi jasotzeko garaia da. Cristina Enea Fundazioaren Haziera hazi artxiboarekin nolabaiteko harremana duzuen lagunei deialdia egin nahi dizuegu, elikagai ezberdinen haziak (piperrak, kalabazina, errefautxoa, artobeltza, letxuga&#x2026;) erauzteko eta garbitzeko zuen laguntza beharrezkoa baitugu. Udazkenean zehar hiru lan-jardunaldi berri partekatzeko gonbidapena helarazi nahi dizuegu, non elkarrekin lan egiten dugun bitartean, hazien ugalketari eta baratzeko lanei buruzko zalantzak eta esperientziak elkartrukatuko ditugun.&#xD;
&#xD;
Horrela, denon artean hazi-artxiboa bizirik eta eguneratua edukiko dugu. Haziak erauzteko edo garbitzeko baldin badituzu ere, ekar itzazu zure landareak ere.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11760-hazi-lana"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Aste Hau</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11763-aste-hau</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11763-aste-hau</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5392.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Klima-aldaketaz hitz egiten entzun duzu, baina ziurrenik ez ekonomian, gizartean eta beste hainbat esparrutan duen domino-efektuaz, ezta horri nola aurre egin diezaiokegun ere. Horregatik, Aste Hau - The Week esperientziara gonbidatzen zaitugu. Hiru saiotan dokumental baten kapituluak ikusi eta elkarrizketa gidatuak izango ditugu. Horiek datorrena ikusten eta horren inguruan zer egin dezakegun ulertzen lagunduko digute. Eta nahi baduzu, sortzen diren ideiak errealitate bihurtuko dituen taldean parte hartu ahal izango duzu. Metodologiari buruzko informazio gehiago www.theweek.ooo webgunean. Planeta Hau elkarteak antolatua: www.planetahau.org.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11763-aste-hau"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Udazkeneko arte laborategia</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11764-udazkeneko-arte-laborategia</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11764-udazkeneko-arte-laborategia</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5408.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Naturan oinarritutako tailer artistikoa.&#xA0;Urtaro bakoitzak eskaintzen dizkigun&#xA0;elementuak baliatuko ditugu gure obrak&#xA0;sortzeko. Udazkenean txirikordatzeko&#xA0;teknikekin esperimentatuko dugu, zumea&#xA0;txirikordatu eta lotuz otartxo bat sortuko&#xA0;da tailer honetan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11764-udazkeneko-arte-laborategia"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Haziak erauzteko tailerra</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11765-haziak-erauzteko-tailerra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11765-haziak-erauzteko-tailerra</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5394.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gure hazien uzta eta beren garbiketa eta gordetze egokia oso une garrantzitsuak dira. Horregatik, udazkenero tailer hau antolatzen dugu lan horiek modu egokian egiteko kontuan izan behar ditugun alorrak ezagutzeko. Beharrezko azalpenez&#xA0;gain,tailerrak zati praktikoa ere izango du non uzta ezberdinetako haziak erauzten, garbitzen, lehortzen eta gordetzen ikasiko dugun.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11765-haziak-erauzteko-tailerra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Baso-bainuak Donostian [euskaraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11768-baso-bainuak-donostian-euskaraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11768-baso-bainuak-donostian-euskaraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5396.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Shinrin Yoku teknika (baso-bainuak), basoan jarduerak egitea da, naturarekin birkonektatzeko eta osasunerako onura zuzena lortzeko tresna. Azterlan ugarik erakutsi dute naturarekiko&#xA0;kontaktuak, eta bereziki basoekiko, eragin oso positiboa duela gure ongizatean. Zortzi baso-bainuz osaturiko ikastaro honen helburua da gure zentzumenak esnatzen eta gure egunerokotasunean sortutako estresa eta tentsioak murrizten lagunduko diguten ariketa eta tresnak ezagutaraztea.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11768-baso-bainuak-donostian-euskaraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Bihotz Inguru baso txangoak: Beloagako gaztelua (Oiartzun)</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11770-bihotz-inguru-baso-txangoak-beloagako-gaztelua-oiartzun</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11770-bihotz-inguru-baso-txangoak-beloagako-gaztelua-oiartzun</guid><description>&lt;p&gt;Gero eta gehiago dira haurrak naturarekin harremanetan hezteak beraien garapenerako duen garrantzia azpimarratzen duten ikerketak. Hori dela eta, Bihotz Inguru- Baso Eskola elkartearekin elkarlanean, familiartean egiteko irteerak antolatu ditugu. Ibilbideak 3-6 urteko haurrei egokituak izango dira eta hauen helburua inguruan ditugun baso eta naturgune desberdinak ezagutzeko aukera eskaini eta naturarekin harremana sustatzea da.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11770-bihotz-inguru-baso-txangoak-beloagako-gaztelua-oiartzun"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Ibilbide didaktikoa Urumearen ibarrean zehar [gazteleraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11773-ibilbide-didaktikoa-urumearen-ibarrean-zehar-gazteleraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11773-ibilbide-didaktikoa-urumearen-ibarrean-zehar-gazteleraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5398.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bisita honetan Donostiaren bizkarrezur izan den Urumearen ibaiari buruz gehiago jakiteko aukera izango dugu. Urumearen ibarrean jarritako panel didaktikoak baliatuz, edukietan sakondu eta Urumean oinarritutako lanbideen, bizimoduen, baserrien eta beste hainbat bitxikeriren inguruan jardungo gara, ibilbide atsegin bat eginez.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11773-ibilbide-didaktikoa-urumearen-ibarrean-zehar-gazteleraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Parketik parkera: Miramon [gazteleraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11775-parketik-parkera-miramon-gazteleraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11775-parketik-parkera-miramon-gazteleraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5399.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hiriko-parkeek funtsezko zeregina dute hirien eta bertako biztanleen ongizatean, berdeguneek lasaitzeko tokia eta naturaz gozatzeko aukera eskaintzen baitigute hormigoiz estalitako hirietan bizi eta lan egiten dugunoi. Parketik parkera ekimenak, Donostiako parkeak hobeto ezagutzera eta haietaz gozatzera gonbidatzen zaitu. Horretarako, irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11775-parketik-parkera-miramon-gazteleraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Alekara bisita</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11777-alekara-bisita</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11777-alekara-bisita</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5400.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aleka Euskal Herriko hazi ekologikoaren artisau-ekoizpenaren ekimen bakarra da. Oso esperientzia gaztea da, eta Gipuzkoako hainbat baserri biltzen ditu, helburu komun batekin: tokiko hazia&#xA0;ematea bertako nekazaritza ekologikoaren sektoreari, bai eta bere baratzea lantzen duen edonori ere. Alekaren koordinatzailen eta bultzatzaile Miguel Arribasen eskutik, Alekaren instalazioak (haziak erauzteko eta garbitzeko, biltegiratze-eremuak, laborategia, loteak egiteko eremua, etab.), funtzionamendua eta antolaketa eredua ezagutuko ditugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11777-alekara-bisita"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Las manzanas de Katxola [gazteleraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11778-las-manzanas-de-katxola-gazteleraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11778-las-manzanas-de-katxola-gazteleraz</guid><description>&lt;p&gt;Gure hirietan gero eta ohikoagoak dira jakiak ekoizteko guneak. Hiri baratzeak, baratze komunitarioak edo balkoibaratzeak ugaltzen ari diren honetan, gure kale eta parkeetan elikagaiak sortzen dituzten beste biztanle batzuk aurki ditzakegu: fruta-arbolak. Donostiako Udaleko Parke eta Lorategien departamentutik eta Cristina Enea Fundaziotik, baso jangarrien eredua hiriko gune desberdinetara zabaltzea oso interesgarri ikusten dugu, inguruko komunitateak inplikatu eta denontzako bizigarriagoak diren berdeguneak sortzeko. Horren adibide da Miramongo parkean landatutako sagastia eta ekintza honetan sagasti hori eta bertan dagoen Katxola baserria ezagutzera gonbidatu nahi zaituztegu. Katxola ez da baserri soil bat, Tolarebaserria da eta Aieteko Lantxabe auzo elkarteko kideekin batera bere historia eta funtzionamendua ezagutuko dugu familia giroan. Horretaz gain sagarrondoek aurten emandako uzta auzolanean jaso eta horiekin zukua egin eta dastatzeko aukera izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11778-las-manzanas-de-katxola-gazteleraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Pleamar proiektua. Bisita autogidatua eta tailerra</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11779-pleamar-proiektua-bisita-autogidatua-eta-tailerra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11779-pleamar-proiektua-bisita-autogidatua-eta-tailerra</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5401.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Parte-hartzaileek, haurrak dituzten familiak, Itsasoari korapilatuta tailerra egingo dute. Bertan, modu ludiko eta dibertigarrian, antzezlan bat balitz bezala, gure kostaldeetako protagonista batzuk ezagutuko dituzte eta non bizi diren, nola mugitzen diren eta zertaz elikatzen diren ikasiko dute.&#xA0;&#xA0;Partehartzaileak interpreteak izango dira gure kostalde eta itsasertzeko biodibertsitateari balioa eman nahi dion antzezlan berezi honetan, organismo bakoitzak itsas ekosistemen orekan duen garrantzia azpimarratuz. Jarraian, Proyecto Pleeamar erakusketa modu autogidatuan bisitatu ahal izango dute partehartzaileek.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11779-pleamar-proiektua-bisita-autogidatua-eta-tailerra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Burujabe cha cha cha</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11781-burujabe-cha-cha-cha</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11781-burujabe-cha-cha-cha</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5402.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Zer egin dezakegu gure burua zaintzeko? Nola antolatu gaitezke bertako elikagaiak urte osoan jasotzeko? Ezinbestekoa al da energia enpresa handien esku uztea? SARETUZekin batera urtero heltzen diogu gai desberdin bati eta urria da herritarrei egindako lanketa plazaratzeko garaia. Aurten burujabetzaren inguruan hausnartu ondoren adin guztientzat pentsatutako festa antolatu dugu. Goiz osoan zehar ekintza desberdinak egongo dira modu atsegin batean gure erabakien jabe izateko eman ditzakegun pausoak ezagutzeko: mahai ingurua, sukaldaritza tailerra, autozaintza, eskulan tailer irekia, erakusketa... Animatzen zarete? Informazio guztia www. saretuz.eus webgunean.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11781-burujabe-cha-cha-cha"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Cosas de manzanas, lectura compartida</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11782-cosas-de-manzanas-lectura-compartida</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11782-cosas-de-manzanas-lectura-compartida</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5403.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;1979an John Bergerrek Puerca tierra argitaratu zuen, De sus fatigas trilogiaren lehen liburukia. Bertan, hainbeste jende bere herriak uztera eta hirien periferietara mugitzera eraman zuen landa-exodoaz hitz egiten da. Lehen liburu hau ipuin eta olerki sail batek osatzen dute, nekazarien mundu zaharreko azken arrastoak modernizazioaren inertzia geldiezinak lekualdatzen dituen unera garamatzatenak. Diruaren balioa irakurtzera animatzen zaituztegu. Sagarren, ardien, traktoreen eta alanbikeen istorioa da, eta gai deserosoak planteatzen ditu, baina oso egokiak nekazarien mundu tradizionalean eta, kontrastez, egungo gizarte industrialetan indarrean zeuden balioei eta kosmobisioari buruz hausnartzeko. Planteatzen duen gaiari buruzko irakurketa eta inpresioak partekatzeko, Marc Badalen laguntza izango dugu, eta Katxola tolarebaserria bezalako ingurune ezin hobean partekatuko dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11782-cosas-de-manzanas-lectura-compartida"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [ERAKUSKETA]: Animalien koreografiak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11783-erakusketa-animalien-koreografiak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11783-erakusketa-animalien-koreografiak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5404.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Animalien ezaugarrietako bat da mugitzeko gaitasuna, baina ez dira bakarrik alde batetik bestera joateko mugitzen eta ez dute edozein moduan egiten, babesteko, edo komunikatzeko benetako koreografiak egiten dituzte. Erakusketa honetan Ttarttalo argitaletxearen Animalien Koreografiak liburuan jasotzen diren Nuria Solsonaren ilustrazioekin osaturiko panelen bitartez, animalien mugimenduaren bitxikeriak ezagutu ahalko ditugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11783-erakusketa-animalien-koreografiak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Baso bainua Ulian [euskaraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11785-baso-bainua-ulian-euskaraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11785-baso-bainua-ulian-euskaraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5406.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Urtaro bakoitzak ba du bere xarma eta zer esanik ez udazkenak. Basoaren koloreak guztiz aldatzen dira eta argi misteriotsu batek biltzen du guztia. Honek gure zentzumenak pizten ditu eta egoera ezin hobean jartzen gaitu baso bainu batez gozatzeko. Zatoz udazken koloretan murgildu eta egunerokotasunak sortzen digun zurrunbilotik ateratzeko balioko digun teknika osasuntsu hau ezagutzera.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11785-baso-bainua-ulian-euskaraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] A&#xF1;arbeko urtegira eta bere inguru ederrera bisita [euskaraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11786-anarbeko-urtegira-eta-bere-inguru-ederrera-bisita-euskaraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11786-anarbeko-urtegira-eta-bere-inguru-ederrera-bisita-euskaraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5407.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bisita honetan Gipuzkoako biztanleriaren % 44 urez hornitzen duen A&#xF1;arbeko urtegiaren azpiegiturak eta bertan egiten diren maniobrak ezagutuko ditugu. Azpiegitura horiek klima-aldaketaren ondorioei nola aurre egiten dieten jakingo dugu, arro hidrografikoa kontserbatuz urhornidurako sistema horien erresilientzia handitzeko. Gainera, bertatik bertara gozatu ahal izango dugu bertako ingurune ederraz, eta hobeto ezagutu ahal izango dugu natura- eta paisaia-balio handiko espazio hori. A&#xF1;arbeko Urak-ekin lankidetzan antolatutako jarduera.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11786-anarbeko-urtegira-eta-bere-inguru-ederrera-bisita-euskaraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Katamotz iberikoari buruzko bitxikeriak, planetako bigarren ugaztun mehatxatuena</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11172-katamotz-iberikoari-buruzko-bitxikeriak-planetako-bigarren-ugaztun-mehatxatuena</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11172-katamotz-iberikoari-buruzko-bitxikeriak-planetako-bigarren-ugaztun-mehatxatuena</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4649.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Kontserbazioaren mundua zorionekoa da. Izan ere, datu ofizialen arabera,&lt;strong&gt; katamotz iberikoaren populazioak nabarmen berreskuratu dira azken urteotan. 2002an, felino txiki horietako ehun baino ez zeuden Iberiar penintsulan. &lt;/strong&gt;Galtzeko arrisku larrian zegoen. Baina datu ofizialen arabera, &lt;strong&gt;gaur egun gutxienez 1.100 animalia&#xA0;&lt;/strong&gt;daudela kalkulatzen da. Albiste bikaina da, garai batean munduko felino mehatxatuena espezieen kontserbazioaren adibide bihurtu duena. Baina ez da guardia galdu behar. Egoera kritikoena gainditu arren, katamotz iberiarra ofizialki aintzat hartzen da oraindik.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11172-katamotz-iberikoari-buruzko-bitxikeriak-planetako-bigarren-ugaztun-mehatxatuena"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 22 Sep 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] 10.000 zizare pizza bat jaten: hondakinen kudeaketari buruzko ikerketa bitxia</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11174-10-000-zizare-pizza-bat-jaten-hondakinen-kudeaketari-buruzko-ikerketa-bitxia</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11174-10-000-zizare-pizza-bat-jaten-hondakinen-kudeaketari-buruzko-ikerketa-bitxia</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4651.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Albiste hau eragin duen ikerketa IgNobel sarien duintzat har liteke, &lt;/strong&gt;urtero munduko lan zientifiko sinesgaitz, zentzugabe edo alferrikakoenei ematen baitzaie. Baina, lanaren zati bat laburbiltzen duen bideo-time lapse bitxia behatzeaz gain, ikerketa horren arrazoiak aztertzen badira, jakiak alferrik galtzearen, hondakinak metatzearen eta ingurumena babestearen aurka borrokatzen lagun dezakeela ikusten da.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11174-10-000-zizare-pizza-bat-jaten-hondakinen-kudeaketari-buruzko-ikerketa-bitxia"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 21 Sep 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Gurpilen eta balazten kutsadura murrizten duen asmakizun bitxia</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11169-gurpilen-eta-balazten-kutsadura-murrizten-duen-asmakizun-bitxia</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11169-gurpilen-eta-balazten-kutsadura-murrizten-duen-asmakizun-bitxia</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4646.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Autoen ihes-hodien emisioak Europar Batasunaren&lt;/strong&gt; luparen azpian daudela badakite herritar gehienek, baina Euro 7 araudia uste baino leunagoa izan da azkenean. Pertsona askok ezagutzen ez dutena da organismo geopolitiko honen &lt;strong&gt;helburua dela automobilek beren pneumatikoetatik eta balaztetatik askatzen direnean askatzen dituzten partikulak murriztea&lt;/strong&gt;. Nola konpondu hau?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11169-gurpilen-eta-balazten-kutsadura-murrizten-duen-asmakizun-bitxia"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 18 Sep 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ezagutzen ez zenituen landareei buruzko 5 datu liluragarri</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11170-ezagutzen-ez-zenituen-landareei-buruzko-5-datu-liluragarri</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11170-ezagutzen-ez-zenituen-landareei-buruzko-5-datu-liluragarri</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4647.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Beste 2.000 milioi urte behar izan ziren lehen organismo zelulabakarrak ozeanoan agertzeko&lt;/strong&gt;, lehen alga Grypania spiralis barne, gutxi gorabehera 50 zentabo dolarreko txanpon baten tamaina zuena.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11170-ezagutzen-ez-zenituen-landareei-buruzko-5-datu-liluragarri"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 17 Sep 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Muturreko beroak areagotu egiten ditu de CO&#x2082; isuriak, ekosistemen \"arnasketa\" bizkortzen baitu</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11756-muturreko-beroak-areagotu-egiten-ditu-de-co-isuriak-ekosistemen-arnasketa-bizkortzen-baitu</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11756-muturreko-beroak-areagotu-egiten-ditu-de-co-isuriak-ekosistemen-arnasketa-bizkortzen-baitu</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5386.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Baldintza normaletan, lurreko ekosistemek gure isuriak konpentsatzen dituzten "birika" gisa jokatzen dute: landareek fotosintesiaren bidez CO&#x2082; xurgatzen dute eta enborretan, sustraietan eta lurzoruetan biltegiratu. Nature Communications aldizkarian argitaratutako artikulu berri batek, ordea, oreka hori maila globalean hautsi dela ohartarazten du. Jatorrizko albistea eta irudia: www.creaf.cat.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11756-muturreko-beroak-areagotu-egiten-ditu-de-co-isuriak-ekosistemen-arnasketa-bizkortzen-baitu"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 16 Sep 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Donostiak Europako Mugikortasunaren Astea ospatuko du, oinezko mugikortasuna egitarauaren ardatz nagusi izanik</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11755-donostiak-europako-mugikortasunaren-astea-ospatuko-du-oinezko-mugikortasuna-egitarauaren-ardatz-nagusi-izanik</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11755-donostiak-europako-mugikortasunaren-astea-ospatuko-du-oinezko-mugikortasuna-egitarauaren-ardatz-nagusi-izanik</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5384.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&#x200B;&#x200B;&#x200B;&#x200B;&#x200B;Donostiako Udalak, hainbat eragilerekin elkarlanean, jarduera programa zabala antolatu du beste urte batez 2026ko &lt;a href=\"https://mobilityweek.eu/home/\"&gt;Europako Mugikortasunaren Astearen harira&lt;/a&gt;. Irailaren 16tik 22ra egingo da, &lt;em&gt;&#xAB;Pertsona guztientzako mugikortasuna. Belaunaldiarteko ekitatea&#xBB;&lt;/em&gt; lelopean eta oinezko mugikortasuna izango da programaren ardatz nagusia.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11755-donostiak-europako-mugikortasunaren-astea-ospatuko-du-oinezko-mugikortasuna-egitarauaren-ardatz-nagusi-izanik"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 15 Sep 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mundu mailan inoiz erregistratu den abuzturik beroena izan da aurtengoa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11754-mundu-mailan-inoiz-erregistratu-den-abuzturik-beroena-izan-da-aurtengoa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11754-mundu-mailan-inoiz-erregistratu-den-abuzturik-beroena-izan-da-aurtengoa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5383.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Lurraren gainazaleko batezbesteko tenperatura 16,96 gradukoa izan da, 2023ko uztailean baino 0,01 gradu gehiago. Euskal Herrian inoiz izandako udarik beroena izan da aurtengoa. 1850 eta 1990 artean izandako batezbestekoen aldean, abuztua 1,65 gradu beroagoa izan da. Albistea eta irudia: www.argia.eus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Aurreikuspenak baieztatu ditu Copernicusek, Europako Batasunak klima aldaketa ikertzeko sorturiko programak. Haren arabera, muturreko tenperatura horiek bi arrazoi nagusiren ondorioz erregistratu dira: erregai fosilak eragindako klima aldaketa, eta, El Ni&#xF1;o klima fenomenoa. Azken horren eraginez, besteak beste, itsasoaren eta airearen tenperaturak nabarmen berotzen dira.&#xD;
&#xD;
Horren guztiaren erakusle, abuztuan airearen tenperaturak goia jo du, baita itsasoko urenak ere: Ipar eta Hego poloetako itsasoen tenperatura kontuan hartu gabe, itsasoaren tenperatura batezbeste 21,07 gradukoa izan da abuztuan.&#xD;
&#xD;
Gainera, erregistroak daudenetik, Euskal Herrian inoizko uda meteorologikorik beroena izan da aurtengoa, baita Europa mendebaldean ere. Izan ere, 1991 eta 2020 artean izandako batezbestekoekin alderatuta, 2026ko udan Europa mendebaldean tenperatura 2,54 gradu beroagoa izan da.&#xA0;&#xD;
&#xD;
2015eko Parisko Akordioetan 2100. urterako lurrazaleko tenperatura orokorra 2 gradu ez igotzea helburu gisa ezarri zuten, 1850 eta 1900 bitartean izandako batezbestekoarekin alderatuta, eta, ahal dela, 1,5 gradura ez iristea. 1,5 graduko kalkulu hori hogei urteko batezbestekoekin kalkulatzen da. Halere, langa hori hurrengo urteetan gaindituko dela iragarri zuen aurreko astean NBE Nazio Batuen Erakundearen txosten batek.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Irakurri jatorrizko albistea hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11754-mundu-mailan-inoiz-erregistratu-den-abuzturik-beroena-izan-da-aurtengoa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 14 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Karabela portugesa, alga toxikoak eta Kantauri itsasoko beste biztanle berri batzuk</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11753-karabela-portugesa-alga-toxikoak-eta-kantauri-itsasoko-beste-biztanle-berri-batzuk</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11753-karabela-portugesa-alga-toxikoak-eta-kantauri-itsasoko-beste-biztanle-berri-batzuk</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5382.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Aurreko mendeko 80ko hamarkadako udatiar bat denboran aurrera garraiatu eta gaur egungo Kantabriako edo Euskal Herriko hondartza batera iritsiko balitz, nekez sinetsiko luke begien aurrean duena. Hirigintza arloko aldaketetatik harago, harri eta zur geratuko litzateke gaur egun gurekin ohikotasunez bizi diren &#x201C;biztanle&#x201D; berriekin: karabela portugesak, mikroalga toxikoak eta beste espezie inbaditzaile batzuk. Jatorrizko albistea eta irudia: www.ehu.eus.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11753-karabela-portugesa-alga-toxikoak-eta-kantauri-itsasoko-beste-biztanle-berri-batzuk"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 11 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Cristina Enea Fundazioak bat egingo du Europako Mugikortasun Astearen egitarauarekin</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11752-cristina-enea-fundazioak-bat-egingo-du-europako-mugikortasun-astearen-egitarauarekin</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11752-cristina-enea-fundazioak-bat-egingo-du-europako-mugikortasun-astearen-egitarauarekin</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5381.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Fundazioak Parking Day antolatuko du irailaren 19an, Donostiako Udaleko Mugikortasun Sailarekin lankidetzan, eta irailaren 18an, Ingurumeneko zinegotzigoaren eta Mugikortasuneko, Turismoko eta Lurralde Antolaketako Departamentuaren eskutik, "Jarri zure bizikleta prest MUGIrekin" ekimenean lagunduko du. Ekimen hori Gipuzkoako hiriburuko ikastetxe batera itzuliko da, Altza Herri Ikastetxera, hain zuzen ere.&#xD;
&#xD;
&#xD;
2026ko irailaren 16tik 22ra bitartean, Mugikortasunaren Europako Astearen edizio berri bat egingo da, eta aurten gai hau jorratuko da: "Pertsona guztientzako mugikortasuna". Edizio honen ikuspegiaren helburua herritar guztiek garraio jasangarria eta eraginkorra eskuratu ahal izatea bermatzea da, haien diru-sarrera maila, kokapena, adina, generoa edo gaitasunak kontuan hartu gabe.&#xD;
&#xD;
2026an, Mugikortasunaren Europako Asteak pertsona guztientzako mugikortasunak ekitatea eta belaunaldien arteko lankidetza nola bultza ditzakeen hausnartzera gonbidatzen gaitu, eta garraio-sistemak adin-talde guztietara egokitzen diren mugikortasuna irudikatzea proposatzen digu.&#xD;
&#xD;
Egun horietan, hainbat erakundek parte hartzen dute mugikortasun iraunkorrarekin lotutako hainbat jarduera antolatuz. Beste ekimen batzuen artean, irailaren 18an, Cristina Enea Fundazioak Parking Day izenekoa antolatuko du berriz ere. Ekimen horrek aparkalekura bideratu ohi den espazio publikoari erabilera berriak ematea eta gure kaleak nola erabili nahi ditugun hausnartzea proposatzen du. Ekitaldian zehar, aparkalekuak parke, elkargune eta gune sozial bihurtzen dira aldi baterako, kale seguruagoak, berdeagoak eta pertsonentzat pentsatuak sustatzeko.&#xD;
&#xD;
Aurten Parking Day-aren kokalekuak Mandasko dukearen pasealekuan 21 eta Urdaneta kalean 11 izango dira.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Bestalde, I&#xF1;igo Garc&#xED;a Ingurumen zinegotziak azaldu duenez, "irailaren 18an, ostirala, Lehen Hezkuntzako seigarren mailako 60 ikasle inguruk parte hartuko dute Mugikortasunaren Europako Astearen barruan egingo den hezkuntza-jardunaldi batean, adin txikietatik mugikortasun seguruago, aktiboago eta iraunkorrago baten balioak hurbiltzeko helburuarekin". Jarduera hori Gipuzkoako Foru Aldundiko Mugikortasun, Turismo eta Lurralde Antolaketako Departamentuak egunotan egingo duen programazioaren barruan kokatzen da, eta Altza Herri Ikastetxean garatuko da. "Ikasleekin lan egitea bereziki garrantzitsua da, haiek izango baitira etorkizunean gure hirien mugikortasunaren protagonista. Joan-etorriak egiteko moduak ezagutzea nahi dugu, oinez ibiltzeak, bizikleta erabiltzeak edo garraio publikoak dakartzan onurak ulertzea eta haien erabakiek hiri osasuntsuagoa, kutsadura gutxiagorekin, zarata gutxiagorekin eta bizi-kalitate handiagoarekin eraikitzen laguntzen dutela jabetzea", adierazi du zinegotziak.&#xD;
&#xD;
Jarduera, Cristina Enea Fundazioaren eta Kalapieren artean antolatua, bi saiotan egingo da. Lehenengoan, ikasleek modu didaktikoan landuko dituzte bide-segurtasuneko oinarrizko arauak, bai eta hirian bizikletaz ibiltzeko aholkuak eta gomendioak ere. Gainera, ikasleek bizikleta berrikusteko eta doitzeko oinarrizko nozioak ikasiko dituzte. Ondoren, ikasitako guztia praktikan jarri eta bi gurpilen gainean dituen trebetasunak hobetu ahal izango ditu, ikastetxearen kanpoaldean instalatuko den zirkuitu batean. "Konponketa-tailerrarekin batera egingo den saio didaktikoan, ikasleek hirian bizikletaz segurtasunez ibiltzeko trebetasunak hobetu ahal izango dituzte. Horretarako, zirkuitu bat jarriko da ikastetxean bertan, ikasleek mugitzeko, trafiko-seinaleak ezagutzeko eta araudiak aplikatzeko modurik onena ezagutzeko", azaldu du Mateo Regla Cristina Enea Fundazioko kideak.&#xD;
&#xD;
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11752-cristina-enea-fundazioak-bat-egingo-du-europako-mugikortasun-astearen-egitarauarekin"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 10 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Japoniak energia osmotikoko bere lehen planta inauguratu du: elektrizitate infinitua ur geza eta gazia bakarrik erabiliz</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11493-japoniak-energia-osmotikoko-bere-lehen-planta-inauguratu-du-elektrizitate-infinitua-ur-geza-eta-gazia-bakarrik-erabiliz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11493-japoniak-energia-osmotikoko-bere-lehen-planta-inauguratu-du-elektrizitate-infinitua-ur-geza-eta-gazia-bakarrik-erabiliz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5076.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Mota honetako &lt;strong&gt;bigarren instalazioa da munduan&lt;/strong&gt;, eta horrek berrikuntza eta trantsizio energetikoaren erreferente globala bihurtzen du proiektua.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11493-japoniak-energia-osmotikoko-bere-lehen-planta-inauguratu-du-elektrizitate-infinitua-ur-geza-eta-gazia-bakarrik-erabiliz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 09 Sep 2026 02:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Biarteko Mugi proiektuak hiri-biodibertsitatea zientziaren, artearen eta teknologiaren bidez ezagutzeko, ulertzeko eta baloratzeko modua eraldatzen du</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11751-biarteko-mugi-proiektuak-hiri-biodibertsitatea-zientziaren-artearen-eta-teknologiaren-bidez-ezagutzeko-ulertzeko-eta-baloratzeko-modua-eraldatzen-du</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11751-biarteko-mugi-proiektuak-hiri-biodibertsitatea-zientziaren-artearen-eta-teknologiaren-bidez-ezagutzeko-ulertzeko-eta-baloratzeko-modua-eraldatzen-du</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5380.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Donostiako Udalak Urban Fauna Resorten hiru eskulturen inaugurazioan, horietako bat Cristina Enean kokatua,&#xA0;eta &lt;a href=\"https://www.aranzadi.eus/eu/biarteko-mugi\"&gt;Biarteko Mugi&lt;/a&gt;ren lehen ibilbidearen inaugurazioan parte hartu du berriki. &lt;a href=\"https://www.aranzadi.eus/eu\"&gt;Aranzadi Zientzia Elkartea&lt;/a&gt;k eta &lt;a href=\"https://www.museochillidaleku.com/eu/\"&gt;Chillida Leku&lt;/a&gt;k sustatu dituzte bi ekimen horiek, hiri-biodibertsitatea zientziaren, artearen eta teknologiaren bidez ezagutzeko, ulertzeko eta baloratzeko modua eraldatzeko.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11751-biarteko-mugi-proiektuak-hiri-biodibertsitatea-zientziaren-artearen-eta-teknologiaren-bidez-ezagutzeko-ulertzeko-eta-baloratzeko-modua-eraldatzen-du"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 08 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Erakusketa-inaugurazioa: &#x201C;Pleamar programa: arrantzaren eta akuikulturaren iraunkortasuna sustatuz&#x201D;</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11750-erakusketa-inaugurazioa-pleamar-programa-arrantzaren-eta-akuikulturaren-iraunkortasuna-sustatuz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11750-erakusketa-inaugurazioa-pleamar-programa-arrantzaren-eta-akuikulturaren-iraunkortasuna-sustatuz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5379.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Donostiako Cristina Enea parkeak "Pleamar programa: arrantzaren eta akuikulturaren iraunkortasuna sustatuz" erakusketaren ibilaldi berria hartuko du irailaren 4tik aurrera, Trantsizio Ekologikorako Ministerioaren Biodiversidad Fundazioaren eta Europako Itsas, Arrantza eta Akuikultura Funtsak (FEMPA) batera finantzatutako Erronka Demografikoaren ekimena, non Cristina Enean Fundazioak kolaboratzaile gisa parte hartzen duen. Erakusketak jarduera paraleloak izango ditu, eta azaroaren 3ra arte egongo da ikusgai.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11750-erakusketa-inaugurazioa-pleamar-programa-arrantzaren-eta-akuikulturaren-iraunkortasuna-sustatuz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 07 Sep 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Latinoamerikan eta Karibean hondakinen birziklapenaren etorkizuna: berrikuntza digitala eta ekonomia zirkularra</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11749-latinoamerikan-eta-karibean-hondakinen-birziklapenaren-etorkizuna-berrikuntza-digitala-eta-ekonomia-zirkularra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11749-latinoamerikan-eta-karibean-hondakinen-birziklapenaren-etorkizuna-berrikuntza-digitala-eta-ekonomia-zirkularra</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5378.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hondakin solidoen sektoreko berrikuntzak hazten jarraitzen du eskualdean. Digitalizazioa eta ekonomia zirkularra funtsezko zutabe gisa ari dira nabarmentzen birziklapena eraginkorragoa eta jasangarriagoa izango den etorkizun baterako. Testuinguru horretan, adimen artifiziala (AA) ezinbesteko errealitatea da, mundua eraldatzen ari baita; beraz, Latinoamerika eta Karibea ezin dira, eta ez lukete, atzean geratu behar.&#xD;
&#xD;
Hondakinen sektorean, AAk hondakinen kudeaketarako teknologia adimendunak (Smart Waste Technologies &#x2013; SWT) integratzen ditu. Tresna funtsezkoa da datuak sortzeko eta aztertzeko, eta horri esker, erabakiak hartzea hobetu eta hondakin solidoen kudeaketa integraleko zerbitzuen eraginkortasuna handitu daiteke.&#xD;
&#xD;
Teknologia horiek hondakin solidoen udal-zerbitzuen operadoreengan duten eragina ebaluatzeko eta birziklapenaren eraginkortasuna hobetzeko, Garapen Banku Interamerikarrak (BID) hondakinen kudeaketako berrikuntza-pilotu bat egin du Brasilgo Cons&#xF3;rcio Intermunicipal do M&#xE9;dio Vale do Itaja&#xED; (CIMVI) erakundean.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11749-latinoamerikan-eta-karibean-hondakinen-birziklapenaren-etorkizuna-berrikuntza-digitala-eta-ekonomia-zirkularra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 04 Sep 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Hondakinen kudeaketa ekonomia berdearen motor errentagarriena bihurtu da</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11748-hondakinen-kudeaketa-ekonomia-berdearen-motor-errentagarriena-bihurtu-da</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11748-hondakinen-kudeaketa-ekonomia-berdearen-motor-errentagarriena-bihurtu-da</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5377.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Birziklatzea ona da ingurumenarentzat eta, antza denez, baita ekonomiarentzat ere. Hondakinen kudeaketa EBko ekonomia berdearen sektorerik errentagarriena sendotu da, Eurostaten datu berrien arabera.&#xD;
&#xD;
2023an 200 milioi eurotik gorako diru-sarrerak sortu zituen, hamar urtean %78ko hazkundea izan ondoren. Horrek esan nahi du jarduera-bolumena balio handieneko bigarren eta hirugarren arloen bikoitza dela: hondakin-uren kudeaketa eta materialen berreskurapena.&#xD;
&#xD;
Hondakinen kudeaketa da, halaber, enplegu gehien sortzen duen arloa, Europar Batasun osoan ia milioi bat pertsonak lan egiten baitute sektorean.&#xD;
&#xD;
Enplegu berdea hazten ari da: non egiten du lan jende gehienak?&#xD;
&#xD;
EBko ekonomia berdeko lanpostuen kopurua bi milioi baino gehiago handitu da hamar urte baino gutxiagoan, Eurostaten arabera. 2014an 3,6 milioi baino ez ziren, baina 2023an 5,8 milioira iritsi ziren, urteko batez besteko %5,5eko hazkundearekin.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11748-hondakinen-kudeaketa-ekonomia-berdearen-motor-errentagarriena-bihurtu-da"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 02 Sep 2026 02:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ile-apaindegietako giza ilea birziklatu, aurrezteko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11747-ile-apaindegietako-giza-ilea-birziklatu-aurrezteko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11747-ile-apaindegietako-giza-ilea-birziklatu-aurrezteko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5376.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Val&#xE9;rie Iteyk txikitatik ikasi zuen giza ilearen azken helmuga ez dela ile-apaindegi bateko zorua. Gogoratzen du ardo-ekoizpenean aritzen zen bere familiak ilea erabiltzen zuela laboreetan ura aurrezteko eta animalia batzuk, basurdeak esaterako, urruntzeko. &#xAB;Nire herrialdean normala zen hektareatan ilez estalitako lurrak ikustea, baina laster kendu behar izaten zen, pilatu egiten zelako eta untxiek jan egin zezaketelako&#xBB;, azaldu dio egunkari honi bideo-dei bidez egindako elkarrizketa batean.&#xD;
&#xD;
Urteak igaro ahala, Iteyk nekazaritzan erabiltzen zen teknika hori hobetzea pentsatu zuen, puntako teknologiarekin konbinatuz. Horrela sortu zuen [Clic Recycle], ekonomia zirkularreko proiektu bat, Espainian, Portugalen eta Herbehereetan ile-apaindegietan moztutako ilea birziklatzen duena. Ile hori, normalean, erraustuta edo zabortegietan amaituko litzateke, baina proiektuak nekazaritzarako iragazki bihurtzen du; iragazki horiek ura aurrezten dute eta itsasoko kutsatzaile-tona ugari ezabatzeko gai dira. &#xAB;Birziklatzen den ile tona bakoitzeko, CO&#x2082; emisioetan 6,3 tona arte saihestu daitezke&#xBB;, adierazi du.&#xD;
&#xD;
Giza ileak bere pisuaren %30 baino gehiagoren baliokidea den ur-bolumena xurga dezake; gainera, lurrunketa murrizten du eta lurrean hezetasuna hobeto atxikitzen laguntzen du. Txanponaren beste aldean, ordea, denbora luzea behar du deskonposatzeko; horregatik, haren erabilera &#xAB;ez da oso jasangarria&#xBB;, azaldu du Iteyk. Bere helburua %100 biodegradagarria izango zen irtenbide bat aurkitzea zen. Horretarako, bere ideia Espainiako zenbait unibertsitatetara eraman zuen, hala nola Bartzelonako Unibertsitatera, Bartzelonako Unibertsitate Autonomora, Kataluniako Unibertsitate Politeknikora (UPC) eta Almeriako Unibertsitatera, eta bertako irakasle eta ikasleekin elkarlanean aritu zen.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11747-ile-apaindegietako-giza-ilea-birziklatu-aurrezteko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 31 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Azken egunak aurtengo udan Natur Txokoaz gozatzeko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11746-azken-egunak-aurtengo-udan-natur-txokoaz-gozatzeko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11746-azken-egunak-aurtengo-udan-natur-txokoaz-gozatzeko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5375.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uda osoan irekita egon ondoren, astelehenean itxiko ditu ateak Urgull mendiko Natur Txokoak, datorren urtera arte. Bi hilabetez egunero-egunero eskulanak eta tailerrak egiteko aukera izan dute haur eta gazteek, modu didaktiko eta ludikoan ingurumenera gerturatuz.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Uztailaren 1ean ireki zituen ateak Natur Txokoak, eta orduz geroztik egunero irekita egon da, gerturatzen direnei mota ezberdinetako ekintza eta jarduerak eskainiz. Era berean, astearte eta asteazkenetan jarduera bereziak izan dira arratsaldeko 17:00etan, eta egunero jende andana izan da Urgull mendiko Gobernadorearen baterian eskaini den programazioarekin bat eginez.&#xD;
&#xD;
Orain ateak ixteko garaia iritsi da, baina hori baino lehenago, azken lau egunetaz gozatu ahalko dute herritar nahiz bisitariek. Jarduera bereziak bukatu badira ere, gaur ostiraletik astelehenera, abuztuaren 31, biak barne, eskulanak egingo dira 11:00etatik 13:00etara eta 16:00etatik 19:00etara.&#xD;
&#xD;
Jardueretan parte hartzeko ez da aldez aurretik izena eman behar.&#xD;
&#xD;
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11746-azken-egunak-aurtengo-udan-natur-txokoaz-gozatzeko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 28 Aug 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ingurumenaren aldeko 16 gaztek AEBko estatu baten aurka lortutako ezohiko garaipen judiziala</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11470-ingurumenaren-aldeko-16-gaztek-aebko-estatu-baten-aurka-lortutako-ezohiko-garaipen-judiziala</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11470-ingurumenaren-aldeko-16-gaztek-aebko-estatu-baten-aurka-lortutako-ezohiko-garaipen-judiziala</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5046.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Eskatzaileak 5 eta 22 urte bitartekoak dira, eta &lt;strong&gt;erregai fosilen aldeko estatu-politikek klima-aldaketari lagundu ziotela argudiatu zuten&lt;/strong&gt;. Beste gazte batzuek antzeko kasuak izan dituzte, baina hau da epaiketara iritsi den lehena. Montanako fiskal nagusiak epaia apelatzeko asmoa du.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11470-ingurumenaren-aldeko-16-gaztek-aebko-estatu-baten-aurka-lortutako-ezohiko-garaipen-judiziala"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 27 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Beira birziklatzeari buruzko 5 fake news eta 5 egia harrigarri</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11471-beira-birziklatzeari-buruzko-5-fake-news-eta-5-egia-harrigarri</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11471-beira-birziklatzeari-buruzko-5-fake-news-eta-5-egia-harrigarri</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5047.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Material bakar horrek, kalitaterik galdu gabe infinituki birziklagarria,&lt;/strong&gt; COMAIZ isuriak saihestea, energia-kontsumoa murriztea eta baliabide naturalak zaintzea ahalbidetzen du. Hala ere, inguruko mitoek eragin positiboa geldiaraz dezakete.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11471-beira-birziklatzeari-buruzko-5-fake-news-eta-5-egia-harrigarri"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 26 Aug 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Bost neurri ingurumenari egiten zaion kaltea murrizteko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11466-bost-neurri-ingurumenari-egiten-zaion-kaltea-murrizteko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11466-bost-neurri-ingurumenari-egiten-zaion-kaltea-murrizteko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5022.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Desberdintasunak areagotu eta krisiak areagotu egin direla ikusita, hala nola klima-aldaketa, biodibertsitatearen galera eta kutsadura, &lt;strong&gt;Hondamendi Interkonektatuen Arriskuak 2025: Nazio Batuen Unibertsitateko (UNU-EHS, ingelesez) Ingurumenerako eta Giza Segurtasunerako Institutuak asteazken honetan argitaratutako orrialde berri batek arriskuak murrizteko ikuspegia aurkezten du.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11466-bost-neurri-ingurumenari-egiten-zaion-kaltea-murrizteko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 25 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Nola detektatzen dituzte hegaztiek orientatzeko eremu magnetikoak? Erantzun berriak aurkitu dituzte</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11475-nola-detektatzen-dituzte-hegaztiek-orientatzeko-eremu-magnetikoak-erantzun-berriak-aurkitu-dituzte</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11475-nola-detektatzen-dituzte-hegaztiek-orientatzeko-eremu-magnetikoak-erantzun-berriak-aurkitu-dituzte</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5051.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;1882an, Camille Viguier naturalista frantsesa izan zen animaliek zentzu "magnetikoa" izatea proposatu zuen lehenetarikoa. Bere teoria egokia izan zen. &lt;strong&gt;Espezie askok, saguzarrek, hegazti migratzaileek eta itsas dortokek, Lurraren eremu magnetikoa erabiltzen dute orientatzeko.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11475-nola-detektatzen-dituzte-hegaztiek-orientatzeko-eremu-magnetikoak-erantzun-berriak-aurkitu-dituzte"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 24 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Europak autoak plastiko birziklatuarekin fabrikatzera behartuko du.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11743-europak-autoak-plastiko-birziklatuarekin-fabrikatzera-behartuko-du</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11743-europak-autoak-plastiko-birziklatuarekin-fabrikatzera-behartuko-du</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5370.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Europak autoak plastiko birziklatuarekin fabrikatzera behartuko du: Europar Batasunak estrategia handinahi bat jarri du abian auto zaharren etorkizuna eraldatzeko. Hemendik aurrera, automobilgintzak bere modeloak berriz diseinatu beharko ditu, materialen aprobetxamendua kontuan hartuta.&#xD;
&#xD;
Neurri horren helburua kontinentean funtsezko lehengaien xahutze masiboa geldiaraztea da. Urtero, milioika automobil zirkulaziotik kanpo geratzen dira, eta metalak eta bestelako osagaiak berreskuratzeko iturri garrantzitsu bihurtzen dira.&#xD;
&#xD;
Lege-esparru berriak helburu zorrotzak ezartzen ditu; besteak beste, hamar urte barru turismoen plastikoaren laurden bat birziklatzetik etortzea eskatzen du. Gainera, hondakin gisa sailkatutako autoak berriro saltzea edo esportatzea debekatuko da.&#xA0;&#xD;
&#xD;
&#xD;
informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11743-europak-autoak-plastiko-birziklatuarekin-fabrikatzera-behartuko-du"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 21 Aug 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Hamabi urteko neska batek 150.000 zuhaitz landatu eta basoberritzearen lider bihurtu da</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11379-hamabi-urteko-neska-batek-150-000-zuhaitz-landatu-eta-basoberritzearen-lider-bihurtu-da</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11379-hamabi-urteko-neska-batek-150-000-zuhaitz-landatu-eta-basoberritzearen-lider-bihurtu-da</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4879.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Chengalpattuko neskato honek, Tamil Naduk, mundua leku berde eta jasangarriago bihurtu nahi izan du. Lau urte besterik ez zituela, Prasiddhik Vardah zikloiaren inpaktu suntsitzailea ikusi zuen 2016an, eta ezin konta ahala zuhaitz atera zituen bere auzotik. Gertaera hark bultzatu zuen jokatzera. &lt;strong&gt;2012ko urriaren 31n jaioa, Prasiddhi Baso Fundazioa sortu zuen, India osoan ingurumenaren kontserbazioan eragin handia sortuz.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11379-hamabi-urteko-neska-batek-150-000-zuhaitz-landatu-eta-basoberritzearen-lider-bihurtu-da"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 20 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] \'Liburu arteko piknika\' ekimenaren laugarren edizioa Cristina Enean</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11745-liburu-arteko-piknika-ekimenaren-laugarren-edizioa-cristina-enean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11745-liburu-arteko-piknika-ekimenaren-laugarren-edizioa-cristina-enean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5371.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Liburu arteko piknika ekimenaren edizio berri batean hartuko du parte Cristina Enea Fundazioak datorren &lt;strong&gt;abuztuaren 30ean, igandea&lt;/strong&gt;, "inoiz ez da goizegi ingurumenaz haurrekin hitz egiteko" lelopean. Topaketaren laugarren edizioak haurrak inguruaren zaintzara eta hiriko ondare berdera hurbiltzearen garrantzia indartzen du.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11745-liburu-arteko-piknika-ekimenaren-laugarren-edizioa-cristina-enean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 19 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Agur ketchup-zorroei tabernetan: Europak plastikozko gehiegizko erabilera ezabatzeko atzerako kontaketa hasi du.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11742-agur-ketchup-zorroei-tabernetan-europak-plastikozko-gehiegizko-erabilera-ezabatzeko-atzerako-kontaketa-hasi-du</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11742-agur-ketchup-zorroei-tabernetan-europak-plastikozko-gehiegizko-erabilera-ezabatzeko-atzerako-kontaketa-hasi-du</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5369.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tabernako terrazan maionesa-zorro bat irekitzea edo hoteleko gelan xanpu-poto txiki-txiki bat zabaltzea bezalako eguneroko keinuek badute amaiera-data. Asteazken honetan, ontziei eta hondakinei buruzko Europako araudia (PPWR, ingelesezko siglengatik) behin betiko jarriko da abian. Asmo handiko lege-arkitektura horrek 1994ko zuzentarau zaharra ordezkatzen du, eta 2040ra bitartean pixkanaka ezarriko den sistema bat finkatzen du.&#xD;
&#xD;
Europar Batasuneko zuzentarauaren helburua egunero sortzen dugun hondakin-mendia geldiaraztea da, eta ontzi guztiek 2030erako gutxienez %70eko birziklagarritasuna izatea eskatzen du. Lehenengo murrizketa abuztuaren 12an bertan sartuko da indarrean: elikagaiekin kontaktuan dauden eta PFAS substantziak (perfluoroalkilatuak eta polifluoroalkilatuak) dituzten bilgarriak fabrikatzea debekatuko da. Substantzia horiek orain arte ura edo koipea uxatzeko erabili izan dira.&#xD;
&#xD;
Murrizketa horrek etorkizuneko ekoizpenari eragiten dio, eta Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Erakundea (OCU) bezalako erakundeen ohartarazpenei erantzuten die. Izan ere, OCUk salatzen du osagai horiek &#xAB;kutsadura-arazo larria dakartela, ingurumenean pilatzen direlako&#xBB;.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11742-agur-ketchup-zorroei-tabernetan-europak-plastikozko-gehiegizko-erabilera-ezabatzeko-atzerako-kontaketa-hasi-du"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 18 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ingurunera (eta klima-aldaketara) egokitzen diren animaliak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11741-ingurunera-eta-klima-aldaketara-egokitzen-diren-animaliak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11741-ingurunera-eta-klima-aldaketara-egokitzen-diren-animaliak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5368.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Udan&#xA0;gaude dagoeneko, eta agian aldaketaren bat nabaritu duzu zure gorputzean. Argi-ordu gehiago ditugunez, kalera gehiago ateratzen gara eta ongizatea eragiten diguten hormonak sortzen ditugu. Kontrakoa ere gertatzen da. Pertsona batzuk nekatuago sentitzen dira edo alergiaren bat izaten dute. Aldaketa horiek urtaroen ziklo naturalaren parte dira, eta aldi baterakoak. Baina, zer gertatuko litzateke aldaketak askoz ere bortitzagoak balira eta askoz denbora luzeagoan iraungo balute? Gelditu al zara pentsatzen aldaketa iraunkor horiek nola eragin diezaieketen beste izaki bizidunei? Gaur animaliak ingurunera eta klima-aldaketara nola egokitzen diren hitz egingo dugu.&#xD;
&#xD;
Klima-aldaketa klimaren egoeran denbora-tarte luze batean gertatzen den aldaketa da, gizakiaren jarduerari egotz dakizkiokeen arrazoiengatik nahiz arrazoi naturalengatik, Klima Aldaketari buruzko Gobernu Arteko Adituen Taldeak (IPCC) argitaratutako Glosarioan jasotzen den bezala. Aditu-taldearen ondorioen arabera, gaur egun tenperaturen igoera globala bizi dugu, zalantzarik gabe giza jarduerak eragindakoa. Horrek lehorte eta uholde muturrekoen maiztasuna eta larritasuna areagotzen ditu, poloetako izotza urtzea eta itsas mailaren igoera eragiten ditu. Faktore horiek guztiek ekosistemen oreka eta, beraz, ingurumen-baldintza jakinetara egokituta dauden ehunka espezieren biziraupena mehatxatzen dute; izan ere, baldintza horiek espezieek jasan dezaketena baino azkarrago ari dira aldatzen.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11741-ingurunera-eta-klima-aldaketara-egokitzen-diren-animaliak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 17 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Milaka boluntariok Erresuma Batuko pellet-isurketarik handiena garbitzen saiatu dira, agintarien erantzun eskasaren aurrean</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11740-milaka-boluntariok-erresuma-batuko-pellet-isurketarik-handiena-garbitzen-saiatu-dira-agintarien-erantzun-eskasaren-aurrean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11740-milaka-boluntariok-erresuma-batuko-pellet-isurketarik-handiena-garbitzen-saiatu-dira-agintarien-erantzun-eskasaren-aurrean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5367.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uztailaren 19an, Ingalaterrako ipar-ekialdeko kostaldean zeru oskarbiaren azpian, Wind Orca itsasoko energia eolikoko instalazio-ontzia Tyne ibaitik irten zen, baina, ustekabean, bere ibilbidetik desbideratu eta atrakatuta zegoen BG Orange edukiontzi-ontziaren aurka talka egin zuen. Zama-ontziaren alboaren kontra urratzean, ontziak kaiko garabi portiko bat jo zuen, eta haren egitura bihurritu egin zen, erori eta erabat bere baitan tolestuta geratu zen arte. Garabiaren operadorea kabina barruan lurrera erori zen, eta hainbat haustura izan zituen.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11740-milaka-boluntariok-erresuma-batuko-pellet-isurketarik-handiena-garbitzen-saiatu-dira-agintarien-erantzun-eskasaren-aurrean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 14 Aug 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zikoina batek 150 goma irentsi zituen, eta haren hondakinek Do&#xF1;anan amaitu zuten.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11739-zikoina-batek-150-goma-irentsi-zituen-eta-haren-hondakinek-donanan-amaitu-zuten</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11739-zikoina-batek-150-goma-irentsi-zituen-eta-haren-hondakinek-donanan-amaitu-zuten</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5366.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Do&#xF1;anako Parke Nazionala berriro ere ingurumen-eztabaidaren erdigunean dago, hondakinek naturgune babestu honetan duten eragina agerian uzten duen beste gertakari baten ondorioz. Hegaztiek, eta bereziki zikoinek, nahi gabe plastikoen garraiolari bihurtzen dira, zabortegietatik Espainiako hegoaldeko padura eta aintziretaraino eramanez.&#xD;
&#xD;
Arazoa ez da nolanahikoa. Hainbat ikerketaren arabera, urtero hondakin-tona ugari iristen dira hezeguneetara eta balio ekologiko handiko eremuetara. Urdailean dozenaka goma zituen zikoina baten kasuak argi erakusten du material horiek nola txertatzen diren Do&#xF1;anako ekosistemen dinamikan eta bertan bizi diren animalien egunerokoan.&#xD;
&#xD;
Gertakari honek agerian uzten du hondakinen kudeaketa eta ingurumen-hezkuntza indartzeko premia. Izan ere, kutsadurak ez die espezie jakinei bakarrik eragiten; kate trofikoa eta ekosistemen osasuna ere kaltetzen ditu. Horregatik, Do&#xF1;anaren zaintza eta kontserbazioa funtsezkoak dira haren biodibertsitatea gero eta handiagoak diren giza jatorriko mehatxuetatik babesteko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11739-zikoina-batek-150-goma-irentsi-zituen-eta-haren-hondakinek-donanan-amaitu-zuten"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 12 Aug 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Denok egiten ditugun bost akats birziklatzerakoan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11738-denok-egiten-ditugun-bost-akats-birziklatzerakoan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11738-denok-egiten-ditugun-bost-akats-birziklatzerakoan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5365.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Birziklatzea lan erraza dela dirudi: papera edukiontzi urdinera, beira berdera eta ontziak horira. Baina ez da hain erraza, eta askotan hondakinak dagokien edukiontzian bota beharrean oker uzten ditugu.&#xD;
&#xD;
Borondate ona badago, baina benetan ondo birziklatu nahi badugu, urrats bat harago joan behar da eta gauzak behar bezala egiten ikasi.&#xD;
&#xD;
Zure aztarna ekologikoa murriztu eta etxeko jasangarritasunean aditu bihurtu nahi baduzu, adi. Jarraian, birziklatzerakoan denok egiten ditugun bost akats azalduko dizkizugu. Agian ez dituzu guztiak egiten, baina litekeena da horietakoren bat bai. Beraz, erne ibili, ez baitugu B planetarik!&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11738-denok-egiten-ditugun-bost-akats-birziklatzerakoan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 10 Aug 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] NBEk ohartarazi du Nairobin munduak ez duela behar adina aurrera egiten biodibertsitatearen arloan.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11737-nbek-ohartarazi-du-nairobin-munduak-ez-duela-behar-adina-aurrera-egiten-biodibertsitatearen-arloan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11737-nbek-ohartarazi-du-nairobin-munduak-ez-duela-behar-adina-aurrera-egiten-biodibertsitatearen-arloan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5364.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aniztasun Biologikoari buruzko Hitzarmenaren (CDB) Aholkularitza Zientifiko, Tekniko eta Teknologikorako Organo Subsidiarioaren 28. bilera (SBSTTA-28) astelehen honetan hasi da Nairobin. Bertan, 2022an adostutako biodibertsitate-helburuen betetze-mailari buruzko mundu mailako lehen aurrerapen-txostena aztertzen ari dira. Txostenaren arabera, gaur egungo ahaleginak &#xAB;ez dira nahikoak&#xBB; 2030erako ezarritako helburuak betetzeko.&#xD;
&#xD;
Biodibertsitatearen galera &#xAB;aurrekaririk gabeko&#xBB; erritmoan gertatzen ari da, eta &#xAB;planetako bizitza&#xBB; sostengatzen duten sistema naturalak arriskuan jartzen ditu, adierazi zuen Astrid Schomaker CDBko idazkari exekutiboak Nairobiko Nazio Batuen Erakundearen egoitzan egindako prentsaurrekoan. Bilera horiek datorren urrian Armenian egingo den COP17 goi-bilera prestatzeko antolatu dira.&#xD;
&#xD;
Topaketaren helburua Aniztasun Biologikoari buruzko Hitzarmenaren Alderdien Konferentziaren 17. bilera, hau da, Biodibertsitateari buruzko NBEren COP17 konferentzia prestatzea da. Goi-bilera datorren urrian egingo da Erevanen (Armenia).&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11737-nbek-ohartarazi-du-nairobin-munduak-ez-duela-behar-adina-aurrera-egiten-biodibertsitatearen-arloan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 07 Aug 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Landareak eskala txikian eboluzionatzen ari dira lurzoruaren berotzeari aurre egiteko.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11721-landareak-eskala-txikian-eboluzionatzen-ari-dira-lurzoruaren-berotzeari-aurre-egiteko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11721-landareak-eskala-txikian-eboluzionatzen-ari-dira-lurzoruaren-berotzeari-aurre-egiteko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5346.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Oviedoko Unibertsitateko&#x2013;CSIC&#x2013;Asturiasko Printzerriko Biodibertsitatearen Ikerketa Institutu Mistoko Alicia Vald&#xE9;s ikertzaileak gidatutako nazioarteko talde batek frogatu du landareak uste baino askoz azkarrago eta eskala askoz txikiagoan molda daitezkeela ingurumen-aldaketetara. Horixe ondorioztatu du Islandiako Hengill eremu geotermalean bi urtez egindako ikerketa batek, klima-aldaketarekin lotutako lurzoruaren berotzeari landareek nola erantzuten dioten aztertzeko.&#xD;
&#xD;
Egokitzapen azkarragoa&#xD;
&#xD;
New Phytologist aldizkari zientifikoan argitaratutako ikerketaren arabera, ohiko landare belarkara batek lurzoruaren tenperaturaren arabera eboluzionatzeko eta espezializatzeko gaitasuna du, 10 eta 20 metro arteko distantzia laburretan. Aurkikuntzak erakusten du landareen eboluzio-erantzunak orain arte uste zena baino askoz eskala espazial txikiagoan gerta daitezkeela.&#xD;
&#xD;
Ikerketa Hengill eremu geotermalean egin da, Islandian. Bertan, Lurraren barneko beroak lurzoruaren tenperaturan 20 gradurainoko aldeak sortzen ditu oso eremu txikietan. Ezaugarri horri esker, ingurunea laborategi natural bikaina da berotzeak landare-espezieetan dituen ondorioak aztertzeko eta ingurumen-baldintza kontrastatuei nola erantzuten dieten behatzeko.&#xA0;&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11721-landareak-eskala-txikian-eboluzionatzen-ari-dira-lurzoruaren-berotzeari-aurre-egiteko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 06 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Plastikoak bigarren aukera bat bilatu du etxebizitzen eraikuntzan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11736-plastikoak-bigarren-aukera-bat-bilatu-du-etxebizitzen-eraikuntzan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11736-plastikoak-bigarren-aukera-bat-bilatu-du-etxebizitzen-eraikuntzan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5363.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;En los &#xFA;ltimos tiempos, el pl&#xE1;stico ha ocupado el centro del debate ambiental como uno de los materiales m&#xE1;s cuestionados por la generaci&#xF3;n de residuos, pero tambi&#xE9;n por su dependencia de materias primas f&#xF3;siles, lo que lo vincula directamente a las emisiones de gases de efecto invernadero y al cambio clim&#xE1;tico. Sin embargo, lejos de desaparecer, su presencia contin&#xFA;a creciendo en la construcci&#xF3;n debido a su capacidad para reciclarse y tener una segunda vida. Seg&#xFA;n el informe The Circular Economy for Plastics, elaborado por Plastics Europe, en 2024 Espa&#xF1;a incorpor&#xF3; cerca de un mill&#xF3;n de toneladas de pl&#xE1;stico reciclado, de las que una cuarta parte acab&#xF3; destinada al sector de la construcci&#xF3;n.&#xD;
&#xD;
Los materiales pl&#xE1;sticos empleados en la edificaci&#xF3;n de viviendas y presentes en ventanas de PVC, tuber&#xED;as, aislamiento t&#xE9;rmico o pavimentos tienen poco que ver con los productos de un solo uso. &#x201C;Los materiales pl&#xE1;sticos desempe&#xF1;an un papel importante en numerosas partes de un edificio, aunque muchas veces no sean visibles una vez terminada la obra&#x201D;, explica Ana Arenas, directora de Sostenibilidad de Sika, empresa de materiales para la construcci&#xF3;n. Membranas impermeabilizantes, materiales aislantes, juntas o sellantes forman parte de esas instalaciones ocultas que protegen a los edificios frente a la humedad, las filtraciones de agua y las variaciones de temperatura.&#xD;
&#xD;
El PVC de las ventanas es altamente resistente, con una vida &#xFA;til de entre 30 y 50 a&#xF1;os y la posibilidad de reciclarse una vez finalizado su uso, dice Jaime Fern&#xE1;ndez, director de Asoven, la Asociaci&#xF3;n de Ventanas de PVC. De hecho, la industria europea ha reciclado m&#xE1;s de 17,6 millones de toneladas de residuos de este derivado del pl&#xE1;stico desde el a&#xF1;o 2000 y, solo en 2025, el sector recuper&#xF3; cerca de 417.000 toneladas dentro del programa VinylPlus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11736-plastikoak-bigarren-aukera-bat-bilatu-du-etxebizitzen-eraikuntzan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 05 Aug 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Udan erabili modu arduratsuan hondartzak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/06029-udan-erabili-modu-arduratsuan-hondartzak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/06029-udan-erabili-modu-arduratsuan-hondartzak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/940.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Iragan ekainaren 1ean ofizialki eman zitzaion hasiera hondartza-sasoiari Donostian, eta hile hauetan jende andanak bisitatuko ditu Zurriolako, Kontxako eta Ondarretako hondartzak, bertako hareatzarentzat eta ekosistemarentzat horrek suposatzen duen inpaktuarekin.&#xD;
&#xD;
Neurri erraz gutxi batzuk hartzeak, adibidez sortzen ditugun hondakinak jasotzea edota dutxetako ura freskatzeko soilik erabiltzea besteak beste, lagun dezake hondartzetara egiten ditugun bisitak adeitsuagoak eta jasangarriagoak izan daitezen.&#xD;
&#xD;
Ondorengo bideo labur honetan gure hondartzak bizirik edukitzeko aholku erraz batzuk bildu ditugu.&#xD;
&#xD;
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/06029-udan-erabili-modu-arduratsuan-hondartzak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 04 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Duela 20 urte, 12.000 tona baino gehiago laranja-azal bota zituzten lur antzu batean. Gaur egun, adituek esperimentu bera munduko beste hainbat tokitan errepikatu nahi dute, lortutako emaitzak sinestezinak izan direlako.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11735-duela-20-urte-12-000-tona-baino-gehiago-laranja-azal-bota-zituzten-lur-antzu-batean-gaur-egun-adituek-esperimentu-bera-munduko-beste-hainbat-tokitan-errepikatu-nahi-dute-lortutako-emaitzak-sinestezinak-izan-direlako</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11735-duela-20-urte-12-000-tona-baino-gehiago-laranja-azal-bota-zituzten-lur-antzu-batean-gaur-egun-adituek-esperimentu-bera-munduko-beste-hainbat-tokitan-errepikatu-nahi-dute-lortutako-emaitzak-sinestezinak-izan-direlako</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5362.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Emaitza ipuin batekoa dirudi, baina komeni da istorio osoa kontatzea. Ez zen mendian fruta-hondakinak nolanahi botatzeko gonbidapena, baizik eta kontserbazionisten eta zuku-enpresa baten artean gainbegiratutako biodegradazio-proiektu bat. Esperimentuak lurzati jakin hartan funtzionatu zuen, baina ikerketak ohartarazten du zuhurtziaz jokatu behar dela eredua beste leku batzuetan kopiatu aurretik.&#xD;
&#xD;
Ideia Daniel Janzen eta Winnie Hallwachs ekologistek sortu zuten. Biak hamarkadetan aritu dira Guanacasteko naturaren kontserbazioan. Del Oro enpresak bere zuku-fabrikako hondakinak kudeatu behar zituen, eta, aldi berean, parkeak lehengo abeltzaintza-lurrak leheneratu nahi zituen. Horrela sortu zen bi aldeentzat onuragarria zen irtenbidea.&#xD;
&#xD;
Akordioaren arabera, laranja prozesatzetik sortutako hondakinak larre degradatuetan biodegradatuko ziren. Horren truke, Del Orok 1.600 hektareako baso primarioa emango zion babestutako eremuari, baita kontratuan jasotako beste hainbat konpromiso ere. Ez zen truke makala.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11735-duela-20-urte-12-000-tona-baino-gehiago-laranja-azal-bota-zituzten-lur-antzu-batean-gaur-egun-adituek-esperimentu-bera-munduko-beste-hainbat-tokitan-errepikatu-nahi-dute-lortutako-emaitzak-sinestezinak-izan-direlako"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 03 Aug 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zer da sasi-ekologismoa? Greenwashing-a, sasizientzia eta ekologismo faltsua.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11725-zer-da-sasi-ekologismoa-greenwashing-a-sasizientzia-eta-ekologismo-faltsua</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11725-zer-da-sasi-ekologismoa-greenwashing-a-sasizientzia-eta-ekologismo-faltsua</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5351.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Sasi-ekologismoa, edo ekologismo faltsua, gero eta zabalduago dagoen fenomenoa da. Ingurumenarekiko konpromisoa benetan eta egiazta daitezkeen aldaketarik egin gabe itxuratzean datza, irudia hobetzeko edo etekin ekonomiko handiagoak lortzeko helburuarekin. Jasangarritasuna gero eta balio garrantzitsuagoa den testuinguru honetan, praktika horiek nahasmena, desinformazioa eta trantsizio ekologikoaren atzerapena eragiten dituzte.&#xD;
&#xD;
Azken hamarkadetan, ingurumenarekiko kezka gero eta handiagoak enpresak, erakundeak eta herritarrak jasangarritasunaren aldeko diskurtsoak hartzera bultzatu ditu. Hala ere, kasu askotan konpromiso hori itxurazkoa baino ez da, eta benetako eraginaren ordez irudia lehenesten duten estrategiak garatzen dira. Fenomeno hori literatura zientifiko eta filosofikoan sakon aztertu den kritikarekin lotzen da.&#xD;
&#xD;
Mario Bunge filosofoak, Stanford Encyclopedia of Philosophy-n jasotako sasizientziari buruzko eztabaiden ildotik, ohartarazi zuen praktika horiek ez direla kaltegabeak: kultura zientifikoa ahuldu dezakete eta erabakiak hartzeko prozesua desitxuratu. Testuinguru horretan, sasi-ekologismoak ohiko eredu bat errepikatzen du: zorroztasunaren itxurak ebidentzia zientifikoa ordezkatzen du.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11725-zer-da-sasi-ekologismoa-greenwashing-a-sasizientzia-eta-ekologismo-faltsua"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 31 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Pinguino-gorotzek planeta hozten laguntzen duten hodeiak sortzen dituzte, ikerketa baten arabera</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11311-pinguino-gorotzek-planeta-hozten-laguntzen-duten-hodeiak-sortzen-dituzte-ikerketa-baten-arabera</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11311-pinguino-gorotzek-planeta-hozten-laguntzen-duten-hodeiak-sortzen-dituzte-ikerketa-baten-arabera</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5360.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Antartikako animaliarik tximinoena planeta salbatzen ari liteke.&lt;/strong&gt; Communications Earth %26 Environment aldizkarian argitaratu berri den ikerketa baten arabera, pinguinoen guanoak askatutako amoniakoak, bai, bere kakak, Lurra isolatzen eta itsas izotza urtzen laguntzen duten hodeiak sortzen lagun dezake.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11311-pinguino-gorotzek-planeta-hozten-laguntzen-duten-hodeiak-sortzen-dituzte-ikerketa-baten-arabera"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 30 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Eguzki-energia balkoietan: gorantz doazen mini zentral elektrikoak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11728-eguzki-energia-balkoietan-gorantz-doazen-mini-zentral-elektrikoak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11728-eguzki-energia-balkoietan-gorantz-doazen-mini-zentral-elektrikoak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5354.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Azken hiru urteetan, Alemanian milioi bat eguzki-plaka entxufagarri baino gehiago instalatu dira. Berritasun nagusia da gero eta gehiagok energia biltegiratzeko bateriak dituztela integratuta.&#xD;
&#xD;
Moduluek bi metro koadrorainoko azalera izan dezakete, eta mini instalazio bakoitzean gehienez lau panel jar daitezke. Instalazioa erraza da, eta sistemek etxetresna elektrikoen antzeko fidagarritasunez funtzionatzen dute, baina alderantziz: elektrizitatea eguzki-paneletik inbertsore baten eta entxufe baten bidez etxeko sare elektrikora igarotzen da.&#xD;
&#xD;
Elektrizitate merkea norberaren balkoitik&#xD;
&#xD;
Eguzki-panelen eta baterien prezioak nabarmen jaitsi dira mundu osoan: azken bi urteetan erdira murriztu dira. Sistema txikienek 200 euro inguruko prezioa dute, eta lau panel eta biltegiratzea dituzten handienek 1.000 euro baino gutxiago balio dute. Alemanian, horrela sortutako elektrizitatearen kostua 7 eta 15 zentimo artekoa da kilowatt-ordu bakoitzeko; sare elektrikokoaren batez besteko prezioa, berriz, 40 zentimo ingurukoa da.&#xD;
&#xD;
Berlingo Zientzia Aplikatuen eta Ekonomiaren Unibertsitatearen (HTW) arabera, inbertsioa lau eta zazpi urte artean amortizatzen da normalean. Hortik aurrera, norberak sortutako elektrizitatea doakoa da. Gainera, HTWk kalkulagailu bat eskaintzen du etxebizitza bakoitzerako egokiena den sistema zein den zehazteko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11728-eguzki-energia-balkoietan-gorantz-doazen-mini-zentral-elektrikoak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 29 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Giza jarduerak landare-aniztasuna sustatu du milaka urtez Europan.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11724-giza-jarduerak-landare-aniztasuna-sustatu-du-milaka-urtez-europan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11724-giza-jarduerak-landare-aniztasuna-sustatu-du-milaka-urtez-europan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5350.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Basileako Unibertsitatearen parte-hartzea izan duen ikertzaile-talde batek 2026ko ekainaren 10ean Nature Communications aldizkarian argitaratutako ikerketa batean berreraiki du nola aldatu den Europako ordokietako landare-aniztasuna 7.600 urtez. Ondorio nagusiaren arabera, giza jarduera funtsezko faktorea izan da aldaketa horietan: paisaia irekitzeak, laborantzak eta suaren erabilerak landare-espezieen aniztasuna handitu dute; aldiz, krisi historikoek eta azken hamarkadetako nekazaritza industrializatuak aniztasunaren beherakadarekin lotura dute.&#xD;
&#xD;
Ikerketak zalantzan jartzen du gizakiaren eta naturaren arteko harremanari buruzko ideia sinplista bat: giza jarduerak ez du beti biodibertsitatea murriztu; aitzitik, zenbait testuinguru historikotan handitzen lagundu du. Horretarako, ikertzaileek Suitzako goi-ordokiko landarediaren bilakaera berreraiki dute, lakuetako sedimentuak artxibo natural gisa erabiliz.&#xD;
&#xD;
Taldeak hiru gunetako polen-erregistro jarraituak aztertu ditu, 7.600 urteko epea hartuz. Erregistro horiek 227 erradiokarbono-dataziotan eta urtez urte partzialki geruzatutako sedimentu-sekuentzietan oinarritzen dira; horri esker, hamarkadaz hamarkadako kronologia zehatzak ezarri ahal izan dituzte. Denbora-bereizmen horrek epe luzeko ikuspegia eskaintzen du, gaur egungo behaketa ekologiko askoren mugak gaindituz.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11724-giza-jarduerak-landare-aniztasuna-sustatu-du-milaka-urtez-europan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 27 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mundu mailako datu-zentro ekologikoak sortzeko lasterketa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11727-mundu-mailako-datu-zentro-ekologikoak-sortzeko-lasterketa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11727-mundu-mailako-datu-zentro-ekologikoak-sortzeko-lasterketa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5353.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Datu-zentroek energia kantitate handiak behar dituzte zerbitzariak elikatzeko eta gure webguneak, aplikazioak eta adimen artifizial sortzaileko (AA) ereduak martxan mantentzen dituen informazioa prozesatzeko.&#xD;
&#xD;
Estatu Batuak dira munduan datu-zentro gehien dituen herrialdea, eta energia-eskaeraren hazkundeak transmisio-sare elektrikoak gainkargatzen ari da, elektrizitatearen prezioa garestitzeaz gain. Horri aurre egiteko, sarearen operadoreak erregai fosil kutsatzaileetara jotzen ari dira energia azkar hornitzeko.&#xD;
&#xD;
Reuters agentziaren azken azterketa baten arabera, herrialdeko sare elektrikorik handienak 2025ean aurreikusita zegoen erregai fosileko zentralen %60ren itxiera atzeratu edo bertan behera utzi zuen. PJM Interconnection erakundeak kudeatzen duen sareak ekialdeko 13 estatu hartzen ditu, tartean Virginia, &#xAB;munduko datu-zentroen hiriburua&#xBB; deitua. Itxi behar ziren zentraletako 11 puntako zentralak ziren, hau da, elektrizitate-eskaera handieneko uneetan bakarrik martxan jartzen direnak.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11727-mundu-mailako-datu-zentro-ekologikoak-sortzeko-lasterketa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 24 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Udalsarea 2030ek hiriZAIN tresna aurkeztu du, osasuna eta ekintza klimatikoa hiri-plangintzan integratzeko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11732-udalsarea-2030ek-hirizain-tresna-aurkeztu-du-osasuna-eta-ekintza-klimatikoa-hiri-plangintzan-integratzeko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11732-udalsarea-2030ek-hirizain-tresna-aurkeztu-du-osasuna-eta-ekintza-klimatikoa-hiri-plangintzan-integratzeko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5358.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;hiriZAIN erabakiak hartzen laguntzeko baliabide praktikoa da. Hiri-planak eta proiektuak aztertzen laguntzen du, osasunean, ekitatean eta klima-aldaketaren aurreko erresilientzian duen eraginari esker. Udalsarea 2030en esparruan garatu da, eta LIFE IP Urban Klima 2050 proiektuaren bidez eguneratu da. Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, BC3k eta Ihobek parte hartu dute.. Jatorrizko albistea: www.udalsarea2030.eus.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11732-udalsarea-2030ek-hirizain-tresna-aurkeztu-du-osasuna-eta-ekintza-klimatikoa-hiri-plangintzan-integratzeko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 23 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item></channel></rss>
