<?xml version="1.0"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0"><channel><atom:link href="https://www.cristinaenea.eus/eu/feeds" rel="self" type="application/rss+xml"/><title>RSS Feeds - Cristina Enea Fundazioa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/</link><description>Ongi etorria Cristina Enea Fundaziora</description><copyright>Cristina Enea Fundazioa 2026</copyright><language>eu</language><lastBuildDate>Fri, 14 Aug 2026 05:00:00 +0200</lastBuildDate><updatePeriod>hourly</updatePeriod><updateFrequency>1</updateFrequency><imagen url="https://www.cristinaenea.eus/public_images/favicon/feeds_icon.jpg" title="RSS Feeds - Cristina Enea Fundazioa" link="https://www.cristinaenea.eus/eu/feeds" width="130" height="130"/><generator>PHP rfspd XML</generator><item><title>[BERRIAK] Milaka boluntariok Erresuma Batuko pellet-isurketarik handiena garbitzen saiatu dira, agintarien erantzun eskasaren aurrean</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11740-milaka-boluntariok-erresuma-batuko-pellet-isurketarik-handiena-garbitzen-saiatu-dira-agintarien-erantzun-eskasaren-aurrean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11740-milaka-boluntariok-erresuma-batuko-pellet-isurketarik-handiena-garbitzen-saiatu-dira-agintarien-erantzun-eskasaren-aurrean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5367.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uztailaren 19an, Ingalaterrako ipar-ekialdeko kostaldean zeru oskarbiaren azpian, Wind Orca itsasoko energia eolikoko instalazio-ontzia Tyne ibaitik irten zen, baina, ustekabean, bere ibilbidetik desbideratu eta atrakatuta zegoen BG Orange edukiontzi-ontziaren aurka talka egin zuen. Zama-ontziaren alboaren kontra urratzean, ontziak kaiko garabi portiko bat jo zuen, eta haren egitura bihurritu egin zen, erori eta erabat bere baitan tolestuta geratu zen arte. Garabiaren operadorea kabina barruan lurrera erori zen, eta hainbat haustura izan zituen.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11740-milaka-boluntariok-erresuma-batuko-pellet-isurketarik-handiena-garbitzen-saiatu-dira-agintarien-erantzun-eskasaren-aurrean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 14 Aug 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zikoina batek 150 goma irentsi zituen, eta haren hondakinek Do&#xF1;anan amaitu zuten.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11739-zikoina-batek-150-goma-irentsi-zituen-eta-haren-hondakinek-donanan-amaitu-zuten</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11739-zikoina-batek-150-goma-irentsi-zituen-eta-haren-hondakinek-donanan-amaitu-zuten</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5366.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Do&#xF1;anako Parke Nazionala berriro ere ingurumen-eztabaidaren erdigunean dago, hondakinek naturgune babestu honetan duten eragina agerian uzten duen beste gertakari baten ondorioz. Hegaztiek, eta bereziki zikoinek, nahi gabe plastikoen garraiolari bihurtzen dira, zabortegietatik Espainiako hegoaldeko padura eta aintziretaraino eramanez.&#xD;
&#xD;
Arazoa ez da nolanahikoa. Hainbat ikerketaren arabera, urtero hondakin-tona ugari iristen dira hezeguneetara eta balio ekologiko handiko eremuetara. Urdailean dozenaka goma zituen zikoina baten kasuak argi erakusten du material horiek nola txertatzen diren Do&#xF1;anako ekosistemen dinamikan eta bertan bizi diren animalien egunerokoan.&#xD;
&#xD;
Gertakari honek agerian uzten du hondakinen kudeaketa eta ingurumen-hezkuntza indartzeko premia. Izan ere, kutsadurak ez die espezie jakinei bakarrik eragiten; kate trofikoa eta ekosistemen osasuna ere kaltetzen ditu. Horregatik, Do&#xF1;anaren zaintza eta kontserbazioa funtsezkoak dira haren biodibertsitatea gero eta handiagoak diren giza jatorriko mehatxuetatik babesteko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11739-zikoina-batek-150-goma-irentsi-zituen-eta-haren-hondakinek-donanan-amaitu-zuten"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 12 Aug 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Denok egiten ditugun bost akats birziklatzerakoan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11738-denok-egiten-ditugun-bost-akats-birziklatzerakoan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11738-denok-egiten-ditugun-bost-akats-birziklatzerakoan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5365.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Birziklatzea lan erraza dela dirudi: papera edukiontzi urdinera, beira berdera eta ontziak horira. Baina ez da hain erraza, eta askotan hondakinak dagokien edukiontzian bota beharrean oker uzten ditugu.&#xD;
&#xD;
Borondate ona badago, baina benetan ondo birziklatu nahi badugu, urrats bat harago joan behar da eta gauzak behar bezala egiten ikasi.&#xD;
&#xD;
Zure aztarna ekologikoa murriztu eta etxeko jasangarritasunean aditu bihurtu nahi baduzu, adi. Jarraian, birziklatzerakoan denok egiten ditugun bost akats azalduko dizkizugu. Agian ez dituzu guztiak egiten, baina litekeena da horietakoren bat bai. Beraz, erne ibili, ez baitugu B planetarik!&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11738-denok-egiten-ditugun-bost-akats-birziklatzerakoan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 10 Aug 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] NBEk ohartarazi du Nairobin munduak ez duela behar adina aurrera egiten biodibertsitatearen arloan.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11737-nbek-ohartarazi-du-nairobin-munduak-ez-duela-behar-adina-aurrera-egiten-biodibertsitatearen-arloan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11737-nbek-ohartarazi-du-nairobin-munduak-ez-duela-behar-adina-aurrera-egiten-biodibertsitatearen-arloan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5364.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aniztasun Biologikoari buruzko Hitzarmenaren (CDB) Aholkularitza Zientifiko, Tekniko eta Teknologikorako Organo Subsidiarioaren 28. bilera (SBSTTA-28) astelehen honetan hasi da Nairobin. Bertan, 2022an adostutako biodibertsitate-helburuen betetze-mailari buruzko mundu mailako lehen aurrerapen-txostena aztertzen ari dira. Txostenaren arabera, gaur egungo ahaleginak &#xAB;ez dira nahikoak&#xBB; 2030erako ezarritako helburuak betetzeko.&#xD;
&#xD;
Biodibertsitatearen galera &#xAB;aurrekaririk gabeko&#xBB; erritmoan gertatzen ari da, eta &#xAB;planetako bizitza&#xBB; sostengatzen duten sistema naturalak arriskuan jartzen ditu, adierazi zuen Astrid Schomaker CDBko idazkari exekutiboak Nairobiko Nazio Batuen Erakundearen egoitzan egindako prentsaurrekoan. Bilera horiek datorren urrian Armenian egingo den COP17 goi-bilera prestatzeko antolatu dira.&#xD;
&#xD;
Topaketaren helburua Aniztasun Biologikoari buruzko Hitzarmenaren Alderdien Konferentziaren 17. bilera, hau da, Biodibertsitateari buruzko NBEren COP17 konferentzia prestatzea da. Goi-bilera datorren urrian egingo da Erevanen (Armenia).&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11737-nbek-ohartarazi-du-nairobin-munduak-ez-duela-behar-adina-aurrera-egiten-biodibertsitatearen-arloan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 07 Aug 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Landareak eskala txikian eboluzionatzen ari dira lurzoruaren berotzeari aurre egiteko.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11721-landareak-eskala-txikian-eboluzionatzen-ari-dira-lurzoruaren-berotzeari-aurre-egiteko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11721-landareak-eskala-txikian-eboluzionatzen-ari-dira-lurzoruaren-berotzeari-aurre-egiteko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5346.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Oviedoko Unibertsitateko&#x2013;CSIC&#x2013;Asturiasko Printzerriko Biodibertsitatearen Ikerketa Institutu Mistoko Alicia Vald&#xE9;s ikertzaileak gidatutako nazioarteko talde batek frogatu du landareak uste baino askoz azkarrago eta eskala askoz txikiagoan molda daitezkeela ingurumen-aldaketetara. Horixe ondorioztatu du Islandiako Hengill eremu geotermalean bi urtez egindako ikerketa batek, klima-aldaketarekin lotutako lurzoruaren berotzeari landareek nola erantzuten dioten aztertzeko.&#xD;
&#xD;
Egokitzapen azkarragoa&#xD;
&#xD;
New Phytologist aldizkari zientifikoan argitaratutako ikerketaren arabera, ohiko landare belarkara batek lurzoruaren tenperaturaren arabera eboluzionatzeko eta espezializatzeko gaitasuna du, 10 eta 20 metro arteko distantzia laburretan. Aurkikuntzak erakusten du landareen eboluzio-erantzunak orain arte uste zena baino askoz eskala espazial txikiagoan gerta daitezkeela.&#xD;
&#xD;
Ikerketa Hengill eremu geotermalean egin da, Islandian. Bertan, Lurraren barneko beroak lurzoruaren tenperaturan 20 gradurainoko aldeak sortzen ditu oso eremu txikietan. Ezaugarri horri esker, ingurunea laborategi natural bikaina da berotzeak landare-espezieetan dituen ondorioak aztertzeko eta ingurumen-baldintza kontrastatuei nola erantzuten dieten behatzeko.&#xA0;&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11721-landareak-eskala-txikian-eboluzionatzen-ari-dira-lurzoruaren-berotzeari-aurre-egiteko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 06 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Plastikoak bigarren aukera bat bilatu du etxebizitzen eraikuntzan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11736-plastikoak-bigarren-aukera-bat-bilatu-du-etxebizitzen-eraikuntzan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11736-plastikoak-bigarren-aukera-bat-bilatu-du-etxebizitzen-eraikuntzan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5363.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;En los &#xFA;ltimos tiempos, el pl&#xE1;stico ha ocupado el centro del debate ambiental como uno de los materiales m&#xE1;s cuestionados por la generaci&#xF3;n de residuos, pero tambi&#xE9;n por su dependencia de materias primas f&#xF3;siles, lo que lo vincula directamente a las emisiones de gases de efecto invernadero y al cambio clim&#xE1;tico. Sin embargo, lejos de desaparecer, su presencia contin&#xFA;a creciendo en la construcci&#xF3;n debido a su capacidad para reciclarse y tener una segunda vida. Seg&#xFA;n el informe The Circular Economy for Plastics, elaborado por Plastics Europe, en 2024 Espa&#xF1;a incorpor&#xF3; cerca de un mill&#xF3;n de toneladas de pl&#xE1;stico reciclado, de las que una cuarta parte acab&#xF3; destinada al sector de la construcci&#xF3;n.&#xD;
&#xD;
Los materiales pl&#xE1;sticos empleados en la edificaci&#xF3;n de viviendas y presentes en ventanas de PVC, tuber&#xED;as, aislamiento t&#xE9;rmico o pavimentos tienen poco que ver con los productos de un solo uso. &#x201C;Los materiales pl&#xE1;sticos desempe&#xF1;an un papel importante en numerosas partes de un edificio, aunque muchas veces no sean visibles una vez terminada la obra&#x201D;, explica Ana Arenas, directora de Sostenibilidad de Sika, empresa de materiales para la construcci&#xF3;n. Membranas impermeabilizantes, materiales aislantes, juntas o sellantes forman parte de esas instalaciones ocultas que protegen a los edificios frente a la humedad, las filtraciones de agua y las variaciones de temperatura.&#xD;
&#xD;
El PVC de las ventanas es altamente resistente, con una vida &#xFA;til de entre 30 y 50 a&#xF1;os y la posibilidad de reciclarse una vez finalizado su uso, dice Jaime Fern&#xE1;ndez, director de Asoven, la Asociaci&#xF3;n de Ventanas de PVC. De hecho, la industria europea ha reciclado m&#xE1;s de 17,6 millones de toneladas de residuos de este derivado del pl&#xE1;stico desde el a&#xF1;o 2000 y, solo en 2025, el sector recuper&#xF3; cerca de 417.000 toneladas dentro del programa VinylPlus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11736-plastikoak-bigarren-aukera-bat-bilatu-du-etxebizitzen-eraikuntzan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 05 Aug 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Udan erabili modu arduratsuan hondartzak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/06029-udan-erabili-modu-arduratsuan-hondartzak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/06029-udan-erabili-modu-arduratsuan-hondartzak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/940.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Iragan ekainaren 1ean ofizialki eman zitzaion hasiera hondartza-sasoiari Donostian, eta hile hauetan jende andanak bisitatuko ditu Zurriolako, Kontxako eta Ondarretako hondartzak, bertako hareatzarentzat eta ekosistemarentzat horrek suposatzen duen inpaktuarekin.&#xD;
&#xD;
Neurri erraz gutxi batzuk hartzeak, adibidez sortzen ditugun hondakinak jasotzea edota dutxetako ura freskatzeko soilik erabiltzea besteak beste, lagun dezake hondartzetara egiten ditugun bisitak adeitsuagoak eta jasangarriagoak izan daitezen.&#xD;
&#xD;
Ondorengo bideo labur honetan gure hondartzak bizirik edukitzeko aholku erraz batzuk bildu ditugu.&#xD;
&#xD;
&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/06029-udan-erabili-modu-arduratsuan-hondartzak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 04 Aug 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Duela 20 urte, 12.000 tona baino gehiago laranja-azal bota zituzten lur antzu batean. Gaur egun, adituek esperimentu bera munduko beste hainbat tokitan errepikatu nahi dute, lortutako emaitzak sinestezinak izan direlako.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11735-duela-20-urte-12-000-tona-baino-gehiago-laranja-azal-bota-zituzten-lur-antzu-batean-gaur-egun-adituek-esperimentu-bera-munduko-beste-hainbat-tokitan-errepikatu-nahi-dute-lortutako-emaitzak-sinestezinak-izan-direlako</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11735-duela-20-urte-12-000-tona-baino-gehiago-laranja-azal-bota-zituzten-lur-antzu-batean-gaur-egun-adituek-esperimentu-bera-munduko-beste-hainbat-tokitan-errepikatu-nahi-dute-lortutako-emaitzak-sinestezinak-izan-direlako</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5362.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Emaitza ipuin batekoa dirudi, baina komeni da istorio osoa kontatzea. Ez zen mendian fruta-hondakinak nolanahi botatzeko gonbidapena, baizik eta kontserbazionisten eta zuku-enpresa baten artean gainbegiratutako biodegradazio-proiektu bat. Esperimentuak lurzati jakin hartan funtzionatu zuen, baina ikerketak ohartarazten du zuhurtziaz jokatu behar dela eredua beste leku batzuetan kopiatu aurretik.&#xD;
&#xD;
Ideia Daniel Janzen eta Winnie Hallwachs ekologistek sortu zuten. Biak hamarkadetan aritu dira Guanacasteko naturaren kontserbazioan. Del Oro enpresak bere zuku-fabrikako hondakinak kudeatu behar zituen, eta, aldi berean, parkeak lehengo abeltzaintza-lurrak leheneratu nahi zituen. Horrela sortu zen bi aldeentzat onuragarria zen irtenbidea.&#xD;
&#xD;
Akordioaren arabera, laranja prozesatzetik sortutako hondakinak larre degradatuetan biodegradatuko ziren. Horren truke, Del Orok 1.600 hektareako baso primarioa emango zion babestutako eremuari, baita kontratuan jasotako beste hainbat konpromiso ere. Ez zen truke makala.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11735-duela-20-urte-12-000-tona-baino-gehiago-laranja-azal-bota-zituzten-lur-antzu-batean-gaur-egun-adituek-esperimentu-bera-munduko-beste-hainbat-tokitan-errepikatu-nahi-dute-lortutako-emaitzak-sinestezinak-izan-direlako"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 03 Aug 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zer da sasi-ekologismoa? Greenwashing-a, sasizientzia eta ekologismo faltsua.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11725-zer-da-sasi-ekologismoa-greenwashing-a-sasizientzia-eta-ekologismo-faltsua</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11725-zer-da-sasi-ekologismoa-greenwashing-a-sasizientzia-eta-ekologismo-faltsua</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5351.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Sasi-ekologismoa, edo ekologismo faltsua, gero eta zabalduago dagoen fenomenoa da. Ingurumenarekiko konpromisoa benetan eta egiazta daitezkeen aldaketarik egin gabe itxuratzean datza, irudia hobetzeko edo etekin ekonomiko handiagoak lortzeko helburuarekin. Jasangarritasuna gero eta balio garrantzitsuagoa den testuinguru honetan, praktika horiek nahasmena, desinformazioa eta trantsizio ekologikoaren atzerapena eragiten dituzte.&#xD;
&#xD;
Azken hamarkadetan, ingurumenarekiko kezka gero eta handiagoak enpresak, erakundeak eta herritarrak jasangarritasunaren aldeko diskurtsoak hartzera bultzatu ditu. Hala ere, kasu askotan konpromiso hori itxurazkoa baino ez da, eta benetako eraginaren ordez irudia lehenesten duten estrategiak garatzen dira. Fenomeno hori literatura zientifiko eta filosofikoan sakon aztertu den kritikarekin lotzen da.&#xD;
&#xD;
Mario Bunge filosofoak, Stanford Encyclopedia of Philosophy-n jasotako sasizientziari buruzko eztabaiden ildotik, ohartarazi zuen praktika horiek ez direla kaltegabeak: kultura zientifikoa ahuldu dezakete eta erabakiak hartzeko prozesua desitxuratu. Testuinguru horretan, sasi-ekologismoak ohiko eredu bat errepikatzen du: zorroztasunaren itxurak ebidentzia zientifikoa ordezkatzen du.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11725-zer-da-sasi-ekologismoa-greenwashing-a-sasizientzia-eta-ekologismo-faltsua"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 31 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Pinguino-gorotzek planeta hozten laguntzen duten hodeiak sortzen dituzte, ikerketa baten arabera</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11311-pinguino-gorotzek-planeta-hozten-laguntzen-duten-hodeiak-sortzen-dituzte-ikerketa-baten-arabera</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11311-pinguino-gorotzek-planeta-hozten-laguntzen-duten-hodeiak-sortzen-dituzte-ikerketa-baten-arabera</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5360.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Antartikako animaliarik tximinoena planeta salbatzen ari liteke.&lt;/strong&gt; Communications Earth %26 Environment aldizkarian argitaratu berri den ikerketa baten arabera, pinguinoen guanoak askatutako amoniakoak, bai, bere kakak, Lurra isolatzen eta itsas izotza urtzen laguntzen duten hodeiak sortzen lagun dezake.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11311-pinguino-gorotzek-planeta-hozten-laguntzen-duten-hodeiak-sortzen-dituzte-ikerketa-baten-arabera"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 30 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Eguzki-energia balkoietan: gorantz doazen mini zentral elektrikoak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11728-eguzki-energia-balkoietan-gorantz-doazen-mini-zentral-elektrikoak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11728-eguzki-energia-balkoietan-gorantz-doazen-mini-zentral-elektrikoak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5354.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Azken hiru urteetan, Alemanian milioi bat eguzki-plaka entxufagarri baino gehiago instalatu dira. Berritasun nagusia da gero eta gehiagok energia biltegiratzeko bateriak dituztela integratuta.&#xD;
&#xD;
Moduluek bi metro koadrorainoko azalera izan dezakete, eta mini instalazio bakoitzean gehienez lau panel jar daitezke. Instalazioa erraza da, eta sistemek etxetresna elektrikoen antzeko fidagarritasunez funtzionatzen dute, baina alderantziz: elektrizitatea eguzki-paneletik inbertsore baten eta entxufe baten bidez etxeko sare elektrikora igarotzen da.&#xD;
&#xD;
Elektrizitate merkea norberaren balkoitik&#xD;
&#xD;
Eguzki-panelen eta baterien prezioak nabarmen jaitsi dira mundu osoan: azken bi urteetan erdira murriztu dira. Sistema txikienek 200 euro inguruko prezioa dute, eta lau panel eta biltegiratzea dituzten handienek 1.000 euro baino gutxiago balio dute. Alemanian, horrela sortutako elektrizitatearen kostua 7 eta 15 zentimo artekoa da kilowatt-ordu bakoitzeko; sare elektrikokoaren batez besteko prezioa, berriz, 40 zentimo ingurukoa da.&#xD;
&#xD;
Berlingo Zientzia Aplikatuen eta Ekonomiaren Unibertsitatearen (HTW) arabera, inbertsioa lau eta zazpi urte artean amortizatzen da normalean. Hortik aurrera, norberak sortutako elektrizitatea doakoa da. Gainera, HTWk kalkulagailu bat eskaintzen du etxebizitza bakoitzerako egokiena den sistema zein den zehazteko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11728-eguzki-energia-balkoietan-gorantz-doazen-mini-zentral-elektrikoak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 29 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Giza jarduerak landare-aniztasuna sustatu du milaka urtez Europan.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11724-giza-jarduerak-landare-aniztasuna-sustatu-du-milaka-urtez-europan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11724-giza-jarduerak-landare-aniztasuna-sustatu-du-milaka-urtez-europan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5350.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Basileako Unibertsitatearen parte-hartzea izan duen ikertzaile-talde batek 2026ko ekainaren 10ean Nature Communications aldizkarian argitaratutako ikerketa batean berreraiki du nola aldatu den Europako ordokietako landare-aniztasuna 7.600 urtez. Ondorio nagusiaren arabera, giza jarduera funtsezko faktorea izan da aldaketa horietan: paisaia irekitzeak, laborantzak eta suaren erabilerak landare-espezieen aniztasuna handitu dute; aldiz, krisi historikoek eta azken hamarkadetako nekazaritza industrializatuak aniztasunaren beherakadarekin lotura dute.&#xD;
&#xD;
Ikerketak zalantzan jartzen du gizakiaren eta naturaren arteko harremanari buruzko ideia sinplista bat: giza jarduerak ez du beti biodibertsitatea murriztu; aitzitik, zenbait testuinguru historikotan handitzen lagundu du. Horretarako, ikertzaileek Suitzako goi-ordokiko landarediaren bilakaera berreraiki dute, lakuetako sedimentuak artxibo natural gisa erabiliz.&#xD;
&#xD;
Taldeak hiru gunetako polen-erregistro jarraituak aztertu ditu, 7.600 urteko epea hartuz. Erregistro horiek 227 erradiokarbono-dataziotan eta urtez urte partzialki geruzatutako sedimentu-sekuentzietan oinarritzen dira; horri esker, hamarkadaz hamarkadako kronologia zehatzak ezarri ahal izan dituzte. Denbora-bereizmen horrek epe luzeko ikuspegia eskaintzen du, gaur egungo behaketa ekologiko askoren mugak gaindituz.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11724-giza-jarduerak-landare-aniztasuna-sustatu-du-milaka-urtez-europan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 27 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mundu mailako datu-zentro ekologikoak sortzeko lasterketa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11727-mundu-mailako-datu-zentro-ekologikoak-sortzeko-lasterketa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11727-mundu-mailako-datu-zentro-ekologikoak-sortzeko-lasterketa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5353.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Datu-zentroek energia kantitate handiak behar dituzte zerbitzariak elikatzeko eta gure webguneak, aplikazioak eta adimen artifizial sortzaileko (AA) ereduak martxan mantentzen dituen informazioa prozesatzeko.&#xD;
&#xD;
Estatu Batuak dira munduan datu-zentro gehien dituen herrialdea, eta energia-eskaeraren hazkundeak transmisio-sare elektrikoak gainkargatzen ari da, elektrizitatearen prezioa garestitzeaz gain. Horri aurre egiteko, sarearen operadoreak erregai fosil kutsatzaileetara jotzen ari dira energia azkar hornitzeko.&#xD;
&#xD;
Reuters agentziaren azken azterketa baten arabera, herrialdeko sare elektrikorik handienak 2025ean aurreikusita zegoen erregai fosileko zentralen %60ren itxiera atzeratu edo bertan behera utzi zuen. PJM Interconnection erakundeak kudeatzen duen sareak ekialdeko 13 estatu hartzen ditu, tartean Virginia, &#xAB;munduko datu-zentroen hiriburua&#xBB; deitua. Itxi behar ziren zentraletako 11 puntako zentralak ziren, hau da, elektrizitate-eskaera handieneko uneetan bakarrik martxan jartzen direnak.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11727-mundu-mailako-datu-zentro-ekologikoak-sortzeko-lasterketa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 24 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Udalsarea 2030ek hiriZAIN tresna aurkeztu du, osasuna eta ekintza klimatikoa hiri-plangintzan integratzeko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11732-udalsarea-2030ek-hirizain-tresna-aurkeztu-du-osasuna-eta-ekintza-klimatikoa-hiri-plangintzan-integratzeko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11732-udalsarea-2030ek-hirizain-tresna-aurkeztu-du-osasuna-eta-ekintza-klimatikoa-hiri-plangintzan-integratzeko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5358.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;hiriZAIN erabakiak hartzen laguntzeko baliabide praktikoa da. Hiri-planak eta proiektuak aztertzen laguntzen du, osasunean, ekitatean eta klima-aldaketaren aurreko erresilientzian duen eraginari esker. Udalsarea 2030en esparruan garatu da, eta LIFE IP Urban Klima 2050 proiektuaren bidez eguneratu da. Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak, BC3k eta Ihobek parte hartu dute.. Jatorrizko albistea: www.udalsarea2030.eus.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11732-udalsarea-2030ek-hirizain-tresna-aurkeztu-du-osasuna-eta-ekintza-klimatikoa-hiri-plangintzan-integratzeko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 23 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Europako eraikinen %84k ez du beroari aurre egiteko behar adinako itzalik</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11723-europako-eraikinen-84k-ez-du-beroari-aurre-egiteko-behar-adinako-itzalik</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11723-europako-eraikinen-84k-ez-du-beroari-aurre-egiteko-behar-adinako-itzalik</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5349.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bero handia egiten duenean, hiru kaletara dagoen parke zuhaitzdun batek ez du ia laguntzen asfaltoz inguratuta dagoen etxebizitza-bloke bat freskatzen. Intuizio hori datu sendo batek berresten du orain: Europako 25 hiri handitan aztertutako 5,5 milioi eraikinen ikerketa batek erakutsi du etxebizitzen eta lantokien %80 baino gehiagok ez dutela muturreko beroari aurre egiteko zientziak beharrezkotzat jotzen duen zuhaitz-estaldura hurbila.&#xD;
&#xD;
Thami Croeser ikertzaileak, RMIT Unibertsitateko (Australia) Hiri Ikerketarako Zentrokoa, zuzendutako azterlanak eraikin bakoitzaren inguruko 60 metroko erradioan dagoen zuhaitz-itzala kartografiatu du, Frantzia, Espainia, Italia, Alemania, Portugal, Grezia eta Erresuma Batuko hirietan. Emaitza argia da: eraikinen %84 zientzia-literaturak bero-irlaren efektua arintzeko funtsezkotzat jotzen duen %30eko zuhaitz-estalduraren azpitik dago.&#xD;
&#xD;
Itzal gutxien duten hiriak&#xD;
&#xD;
Hirien arteko aldeak oso handiak dira, eta zenbait tokitan gabezia muturrekoa da. Sevillan, udaro bero handia jasaten duen hirian, eraikinen %98 ez da iristen atalase horretara. Parisen, berriz, %96 dago egoera berean, eta inguruko zuhaitz-estaldura %12 baino ez da. Londresen, 1,5 milioi eraikinetatik %93k ez du behar adinako itzalik, eta Erroman, berriz, %85ek. Kontrako muturrean daude Kolonia eta Hanburgo, %45 inguruko estaldurarekin, eta ondoren Niza, %41ekin.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11723-europako-eraikinen-84k-ez-du-beroari-aurre-egiteko-behar-adinako-itzalik"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 22 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Donostiaoo Udalak BasoJan bultzatu du, baso jangarrien proiektua</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11731-donostiaoo-udalak-basojan-bultzatu-du-baso-jangarrien-proiektua</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11731-donostiaoo-udalak-basojan-bultzatu-du-baso-jangarrien-proiektua</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5357.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Donostiako Udalak, Parke eta Lorategien Atalaren bidez, BasoJan sustatzen du. Hiri-baso jangarrien proiektua da BasoJan, balio ekologiko txikiko berdeguneak elikagaiak ekoizteko, biodibertsitatea handitzeko eta herritarrak ingurunearen zaintzan gehiago inplikatzeko moduko ekosistema bihurtzen dituena.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11731-donostiaoo-udalak-basojan-bultzatu-du-baso-jangarrien-proiektua"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 21 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Txinak milioika bidalketatan gehiegizko ontziratzea mugatu du, hondakinak murrizteko eta logistika jasangarriago baterantz aurrera egiteko.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11720-txinak-milioika-bidalketatan-gehiegizko-ontziratzea-mugatu-du-hondakinak-murrizteko-eta-logistika-jasangarriago-baterantz-aurrera-egiteko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11720-txinak-milioika-bidalketatan-gehiegizko-ontziratzea-mugatu-du-hondakinak-murrizteko-eta-logistika-jasangarriago-baterantz-aurrera-egiteko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5345.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Txinak beste urrats bat emango du merkataritza elektronikoaren ingurumen-inpaktua murrizteko. Uztailaren 1etik aurrera, paketeetan gehiegizko ontziratzea mugatzeko nahitaezko araudi nazional berri bat jarriko du indarrean. Neurriak munduko logistika-sektorerik handienetako bati eragingo dio; izan ere, 2025ean ia 199.000 milioi bidalketa kudeatu zituen.&#xD;
&#xD;
&#xAB;Paketeetan gehiegizko ontziratzea mugatzeko baldintzak&#xBB; izeneko araudiak irizpide zehatzak ezartzen ditu kutxen, babes-materialen eta zinta itsasgarrien erabilera optimizatzeko. Helburua hondakinen sorrera murriztea da, garraiatutako produktuen segurtasuna arriskuan jarri gabe.&#xD;
&#xD;
Lehengaien kontsumoa murrizteaz gain, ekimenak jardunbide eraginkorragoak sustatu nahi ditu etengabe hazten ari den industria batean, merkataritza digitalak eta online erosketen etengabeko gorakadak bultzatuta.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11720-txinak-milioika-bidalketatan-gehiegizko-ontziratzea-mugatu-du-hondakinak-murrizteko-eta-logistika-jasangarriago-baterantz-aurrera-egiteko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 20 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Kultura- eta Erakusketa-Proiektu teknikaria</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11733-kultura-eta-erakusketa-proiektu-teknikaria</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11733-kultura-eta-erakusketa-proiektu-teknikaria</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5359.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Cristina Enea Fundazioarako Kultura- eta Erakusketa-proiektu Teknikari bat hautatzeko prozesuaren deialdia.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Cristina Enea Fundazioa: Kultura- eta Erakusketa-Proiektu teknikaria (plaza bat)&#xD;
&#xD;
Izen-emateko epea 2026/7/17tik 2026/9/11ra&#xD;
&#xD;
Baldintzak: Arte Ederrak, Antropologia, Gizarte Zientziak edo antzekoetan goi-mailako titulu akademiko ofiziala eta C1 euskara maila.&#xD;
&#xD;
Txanda: Librea&#xD;
&#xD;
Eskaintza Mota: Lan Eskaintza Publikoa (oposizio-lehiaketa)&#xD;
&#xD;
Oinarriak: https://egoitza.gipuzkoa.eus/gao-bog/castell/bog/2026/07/17/c2604684.pdf&#xD;
&#xD;
Eskaintza honekiko kontaktua:&#xD;
&#xD;
Email: hautaketacristinaenea@lksnext.com&#xD;
&#xD;
Eskaera-eredua editagarria atxikituta.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11733-kultura-eta-erakusketa-proiektu-teknikaria"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 17 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zerbait arraroa gertatzen ari da Txernobylgo animaliekin.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11726-zerbait-arraroa-gertatzen-ari-da-txernobylgo-animaliekin</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11726-zerbait-arraroa-gertatzen-ari-da-txernobylgo-animaliekin</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5352.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Txernobyl ia lurralde hil baten sinonimoa da. Hondakinez, erradiazioz eta isiltasun kezkagarri batez markatutako paisaia. Eta ez da irudi gehiegizkoa: hamarkadetan, zientzialari askok uste izan zuten zentralaren inguruko lurraldeak biologikoki suntsituta geratuko zirela belaunaldi askotarako. Baina leherketatik ia berrogei urte igaro direnean, errealitatea inork imajinatu baino konplexuagoa eta harrigarriagoa dela erakutsi du.&#xD;
&#xD;
Erreaktoreak 1986ko apirilaren 26an eztanda egin zuenean, Sobietar agintariek 100.000 pertsona baino gehiago ebakuatu zituzten, eta zentralaren inguruan 30 kilometroko bazterketa-eremua ezarri zuten. Denborarekin, eremu hori handitu egin zen, eta Ukrainako lurraldean 2.600 kilometro koadro inguru hartzera iritsi zen &#x2014;Mexiko Hiria baino 1,7 aldiz handiagoa&#x2014;. Bertan debekatuta geratu ziren bizitzea, jarduera ekonomikoa eta herritarren sarbidea.&#xD;
&#xD;
Ordutik, eskualdea munduko erradioaktibitate-kutsadura handienetakoa duen eremuetako bat izan da. Hala ere, ia inork espero ez zuena gertatu da: gizakiaren desagerpenak ustekabeko ondorio bat izan du, Txernobyl fauna basatiarentzako babesleku bihurtzea.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11726-zerbait-arraroa-gertatzen-ari-da-txernobylgo-animaliekin"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 17 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ekonomia zirkularra: birziklapenetik haratago, iraultza etorkizun jasangarrirako</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11312-ekonomia-zirkularra-birziklapenetik-haratago-iraultza-etorkizun-jasangarrirako</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11312-ekonomia-zirkularra-birziklapenetik-haratago-iraultza-etorkizun-jasangarrirako</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4810.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Nahikoa al da birziklatzea planeta babesteko? CSICeko&#xA0;%27&#xBF;Qu&#xE9; sabemos de?%27 bildumaren izenburu berriaren arabera, &lt;strong&gt;ekonomia zirkularra birziklatzetik haratago doa: produktuen bizi-ziklo osoa birdiseinatu, birpentsatu eta eraldatu behar da,&lt;/strong&gt; baliabideen kontsumoa minimizatzeko eta hondakinen sorrera murrizteko. Oro har birziklatutako materialen % 7,2 baino ez dagoenez, egungo eredu ekonomikoa nagusiki lineala da, eta, beraz, jasanezina.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11312-ekonomia-zirkularra-birziklapenetik-haratago-iraultza-etorkizun-jasangarrirako"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 16 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Teilatuetako eguzki-panelek aire girotuaren erabileraren hazkundearen erdia hornitzen dute.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11722-teilatuetako-eguzki-panelek-aire-girotuaren-erabileraren-hazkundearen-erdia-hornitzen-dute</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11722-teilatuetako-eguzki-panelek-aire-girotuaren-erabileraren-hazkundearen-erdia-hornitzen-dute</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5347.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Termometroak gora egiten duenean eta milaka aire girotuko gailu aldi berean pizten direnean, sare elektrikoak urteko unerik kritikoenetako bati egin behar dio aurre. Teilatuetan instalatutako eguzki-panelek irtenbide naturala eskaintzen dute arazo horri, bero eta eguzki gehien dagoen orduetan elektrizitate gehiago ekoizten baitute; hain zuzen ere, etxebizitzetan hozte-premia handiena dagoen uneetan.&#xD;
&#xD;
CMCC &#x2013; Klima Aldaketari buruzko Euro-Mediterraneoko Zentroko Fundazioaren ikertzaile talde batek fenomeno horren eragin bikoitza neurtu du Italian. Environmental Research: Energy aldizkarian argitaratutako azterlanaren arabera, etxebizitzetako energia fotovoltaikoak 2050erako klima-aldaketaren ondorioz hozteko elektrizitate-kontsumoak izango duen hazkundearen ia erdia konpentsatu dezake.&#xD;
&#xD;
Etxebizitzak hozten dituen eguzkia&#xD;
&#xD;
Azterlanak datu argi batetik abiatzen da: tenperaturak igotzearen ondorioz bakarrik, etxebizitzetan hozteko behar den elektrizitate-eskaera %5 inguru handituko da, 2023ko etxebizitzetako kontsumoarekin alderatuta. Hazkunde horri aurre egiteko, egileek teilatuetako eguzki-energia proposatzen dute irtenbide gisa, kontsumo gehigarria erregai fosiletara jo gabe arintzeko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11722-teilatuetako-eguzki-panelek-aire-girotuaren-erabileraren-hazkundearen-erdia-hornitzen-dute"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 15 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Edalontzi berrerabilgarrien porrota jaialdi eta makrokontzertuetan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11730-edalontzi-berrerabilgarrien-porrota-jaialdi-eta-makrokontzertuetan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11730-edalontzi-berrerabilgarrien-porrota-jaialdi-eta-makrokontzertuetan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5356.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Horrelako gertaera gehienek plastikozko edalontzi jasangarriak egongo direla iragartzen dute, baina erabilera bakarrekoak erabiltzen dituzte askok. Jatorrizko berria: www.informacion.es.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Udan gora egiten du aire zabaleko jaialdi eta makrokontzertuen kopuruak, eta milaka pertsona biltzen dira. Ondorioz, milaka edalontzi erabiltzen dira horrelako ekitaldietan edateko. Ontzi horiek, neurri handi batean, ingurune naturalean botata amaitzen dute, eta, nahiz eta legez berrerabilgarriak izan daitezkeen, eta antolatzaileek horrela iragarri arren, ez dira berrerabiltzen.&#xD;
&#xD;
Orain, Zero Hondakinaren Aliantzak eta Ley de Residuos Ya&#xA0;plataformak (Espainiako 130 gizarte- eta auzo-erakundek osatzen dute) Trantsizio Ekologikorako Ministerioari eskatu diote ontzien eta ontzi-hondakinen errege-dekretuaren aldaketa aprobetxa dezala, itun horietan erabilitako edalontzi asko berrerabilgarritzat aurkeztea ahalbidetzen duen legezko hutsunea zuzentzeko, benetan berrerabilgarriak ez direnean.&#xD;
&#xD;
Erakunde horrek ohartarazi duenez, kasu gehiegitan, edalontzi berrerabilgarria kontsumitzaileari saltzen edo kobratzen zaion produktu bihurtu da, baina ez da itzulerako, bilketako, garbiketako eta zirkulazioan jartzeko sistema erreal baten parte. Hori gertatzen denean, edalontziak zakarrontzian amaitu dezake, jaialdiaren eremuan edo etxeetan pilatuta, eta sarrera justifikatzen duen ingurumen-funtzioa betetzeari uzten dio.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jarraitu albiste originala irakurtzen hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11730-edalontzi-berrerabilgarrien-porrota-jaialdi-eta-makrokontzertuetan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 14 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Arte-laborategiak: natura eta sormena eskutik</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11734-arte-laborategiak-natura-eta-sormena-eskutik</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11734-arte-laborategiak-natura-eta-sormena-eskutik</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5361.png"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Naturak eskala txikiko artelanak egiteko lehengaiak eta elementu naturalak eskaintzen dizkigu etengabe. Cristina Enea Fundazioak material horiek dekorazio-objektu nola bihurtu erakusten du, urtean zehar programatutako Arte-laborategien&#xA0;bidez. Udan linograbatua egiten ikasiko dugu. Izen-emateak irekita.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Natura-ingurunea beti izan da inspirazio-iturri agortezina artearen munduarentzat. Ez hori bakarrik, baizik eta gizakiek beren bultzada artistikoak askatzeko lehengaia eta materialak aurkitu dituzten tokia ere izan dela. Landareak eta loreak, pigmentu naturalak edo animalien larruak, arteak eta naturak gizakiak bere sorkuntza artistikoetan erabiltzeko manipulatzen jakin dituen elementuak partekatu dituzte.&#xD;
&#xD;
Horregatik, Cristina Enea Fundazioak artearen eta naturaren arteko harreman horretan sakontzeko aukera ematen du, urtaro bakoitzean behin antolatutako Arte laborategiak izeneko familia tailerren bitartez. Udako tailerra datorren uztailaren 18an, larunbata, egingo da, eta linograbatua egiteko izango da. &#xAB;Grabatu-xaflen gainean karbatzeko teknika bat da&#xBB;, azaldu du Uxua Aranak, Cristina Enea Fundazioko ingurumen-hezkuntzako taldeko kideak, eta gaineratu du horrelako tekniketan &#xAB;gubia erabiliz marrazkia erreserbatu eta inguruan dagoena zizelatzen dela, zigilua paper gainean jarrita&#xBB;.&#xD;
&#xD;
Aranak azaldu duenez, udako tailer honek 2 orduko iraupena izango du eta bi hizkuntzatan emango da. Interesa duten guztiek izena emateko aukera izango dute. Jarduera 11:00etan hasiko da, Cristina Enean, eta gaineratu duenez, mota honetako tailerrak 2026 osoan zehar antolatuko dira, urtaro bakoitzean behin, gai ezberdinekin. Horrela, aipatutako linograbatze-tailerraz gain, programak gyotakuaren teknikarekin lotutako jarduerak antolatu ditu, edo zumearekin&#xA0;egindako saskiak, besteak beste. &#xAB;Gyotakua, adibidez, Japoniako beste teknika tradizional eta artistiko bat da, eta hainbat arrain-espezieren larruko tintekin edo beste pigmentu natural batzuekin inprimatzen da&#xBB;.&#xD;
&#xD;
Cristina Enea Fundazioaren arte-tailer hauek Itziar Unzurrunzaga diseinatzaileak ematen ditu, Bartzelonako Eina Diseinu eta Arte Unibertsitate Zentroak diplomatutako diseinatzaileak, eta ibilbide luzea du diseinu eta hezkuntza proiektuetan.&#xD;
&#xD;
Izen-emateak hemen daude zabalik, eta doako tailerra den arren, 2 &#x20AC;-ko fidantza ordaindu behar da izena eman duten pertsonen asistentzia ziurtatzeko&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11734-arte-laborategiak-natura-eta-sormena-eskutik"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 13 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mundu Bankuak bere klima-helburua kendu du: kreditu malguagoak eta Estatu Batuen presio politikoa.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11718-mundu-bankuak-bere-klima-helburua-kendu-du-kreditu-malguagoak-eta-estatu-batuen-presio-politikoa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11718-mundu-bankuak-bere-klima-helburua-kendu-du-kreditu-malguagoak-eta-estatu-batuen-presio-politikoa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5343.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Mundu Bankuak iragarri du ez diola lehentasunik emango urtero ematen dituen kredituen %45 klima-onurak dituzten proiektuetara bideratzeko helburuari.&lt;strong&gt; Politika hori 2023an ezarri zen Joe Bidenen administraziopean, eta aukera eman zuen klima-aldaketara egokitzeko eta hura arintzeko ekimenak finantzatzeko, nahiz eta horiek ez izan proiektuen helburu nagusia.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11718-mundu-bankuak-bere-klima-helburua-kendu-du-kreditu-malguagoak-eta-estatu-batuen-presio-politikoa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 10 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Santiago Gaztelumendi Euskalmeteko Estrategia eta Koordinazio zuzendaria: \"Maiatzetik irailera luzatuko diren uda luzeagoak biziko ditugu\"</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11729-santiago-gaztelumendi-euskalmeteko-estrategia-eta-koordinazio-zuzendaria-maiatzetik-irailera-luzatuko-diren-uda-luzeagoak-biziko-ditugu</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11729-santiago-gaztelumendi-euskalmeteko-estrategia-eta-koordinazio-zuzendaria-maiatzetik-irailera-luzatuko-diren-uda-luzeagoak-biziko-ditugu</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5355.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Santiago Gaztelumendi Euskalmeteko Estrategia eta Koordinazio zuzendariak Euskadiko klima nola aldatzen ari den aztertu du. Jatorrizko albistea eta argazkia: www.noticiasdegipuzkoa.eus.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11729-santiago-gaztelumendi-euskalmeteko-estrategia-eta-koordinazio-zuzendaria-maiatzetik-irailera-luzatuko-diren-uda-luzeagoak-biziko-ditugu"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 09 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ipar Amerikako Munduko Futbol Txapelketak ur-kontsumoa handitu du, eta 9 milioi tona CO&#x2082; isuri.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11719-ipar-amerikako-munduko-futbol-txapelketak-ur-kontsumoa-handitu-du-eta-9-milioi-tona-co-isuri</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11719-ipar-amerikako-munduko-futbol-txapelketak-ur-kontsumoa-handitu-du-eta-9-milioi-tona-co-isuri</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5344.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ipar Amerikan egingo den Futbol Munduko Txapelketak lehorteek eta tenperatura altuek dagoeneko gogor jotako eremuetan ur-kontsumoa areagotuko du. Jasangarritasunean aditu direnek ohartarazi dute ekitaldi honek gero eta ahulagoak diren ur-sistemetan izango duen eraginaz.&#xD;
&#xD;
Futbol Munduko Txapelketa eta ur-kontsumoan duen eragina&#xD;
&#xD;
Estadioetarako eta milioika zaleri ura hornitzeko erabiliko denaz gain, isurketen errekorra ere aurreikusten da: 9 milioi tona CO&#x2082; baino gehiago. FIFAren arabera, hori egoitza, selekzio eta nazioarteko bidaia kopurua handitzearen ondorioa da.&#xD;
&#xD;
Txapelketa Estatu Batuetan, Mexikon eta Kanadan antolatzeak berriro piztu du eskala handiko kirol-lehiaketen ingurumen-inpaktuari buruzko eztabaida. Bereziki, dagoeneko ur-eskasia pairatzen duten eskualdeetan baliabide hidrikoen gaineko presio handia nabarmendu da.&#xD;
&#xD;
Bisitari kopuru handiak nabarmen handituko du ur-eskaera akuiferoak agortzeko zorian dauden eremuetan, eta lehendik zegoen arazoa are gehiago larriagotuko du.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11719-ipar-amerikako-munduko-futbol-txapelketak-ur-kontsumoa-handitu-du-eta-9-milioi-tona-co-isuri"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 08 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mundu mailako Earth Overshoot Day uztailaren 30ean iritsiko da</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10927-mundu-mailako-earth-overshoot-day-uztailaren-30ean-iritsiko-da</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10927-mundu-mailako-earth-overshoot-day-uztailaren-30ean-iritsiko-da</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4337.png"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Earth Overshoot Day egunak urte osorako dagozkigun baliabide naturalak noiz kontsumitzen ditugun adierazten du, hau da, planeta osoaren urteko birsortze-gaitasunari dagokionez gizateriak eskatzen duen birsorkuntza biologikoa. Horregatik, gaur egun 1,8 planeta inguru beharko genituzke baliabide naturalen kontsumoaren egungo erritmoan iraunkorrak izateko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Urtero kalkulatzen da data hori, bi parametro nagusitan oinarrituta: biogaitasuna (edo birsorkuntza biologikorako gaitasuna) eta aztarna ekologikoa (gure baliabide-eskaera). Joan den mendeko 70eko hamarkadaren hasieran, datu hori kalkulatzen hasi zirenean, Earth Overshoot Day edo Lurraren Gehiegizko Gaitasunaren Eguna abenduan iritsi zen. Horrek esan nahi zuen gizadiaren baliabide naturalen kontsumo-erritmoa iraunkorra zela lurrak baliabide horiek birsortzeko zuen gaitasunari dagokionez, eta planeta bakarra nahikoa zela gizateria osoaren birsorkuntza biologikoaren eskaerari erantzuteko.&#xD;
&#xD;
Urteak eta hamarkadak igaro ahala, gero eta lehenago amaitu dugu baliabide horiek kontsumitzen, defizit biologikoan sartuz eta hurrengo urteko baliabide naturalak kontsumitzen hasiz. 1989rako, adibidez, urria izaten zen urte osoko baliabideak kontsumitzen amaitzen genuen hilabetea; 2011n abuztu hasierarako kontsumitzen genituen. 2026 honetan, uztailaren 30erako puntu horretara iritsiko garela kalkulatzen da, eta 2027ko baliabide naturalak kontsumitzen hasi beharko dugu. Urtetik urtera errepikatzen den defizit ekologiko egoera. Horregatik, gaur egun, egungo kontsumo-erritmoarekin jarraitu nahiko bagenu, 1,8 planeta beharko genituzke gizarte iraunkorra izateko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Nolanahi ere, ez litzateke bidezkoa izango gizarte bakar bati buruz hitz egitea, egoera horretan dauden herrialde batzuk beste batzuk baino askoz errudunagoak direnean. Adibide bat jartzearren, nahiz eta mundu mailako Earth Overshoot Day uztailaren 30ean iritsiko den, Espainiara eta Frantziara duela aste batzuk iritsi zen. Espainiara ekainaren 4an iritsi zen eta Frantziara apirilaren 24an, eta ordutik, 2027ra arte kontsumitu beharko ez liratekeen baliabideak kontsumitzen ari dira (badaude muturreko adibideak ere, Qatar,&#xA0;Luxenburgo eta Singapur, esaterako, urte osoko baliabideak otsailean agortu dituzten 3 herrialde bakarrak). Txanponaren beste aldean, Ekuador dago&#xA0;(urteko baliabideek azaroaren erdialdera arte iraungo diete) edota Kanbodia eta Honduras, (hil horren amaieran amaituko dute aurtengo baliabideak kontsumitzen), hurrengo grafikoan ikus daitekeen bezala.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Earth Overshoot Day-ri buruzko informazio guztia hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10927-mundu-mailako-earth-overshoot-day-uztailaren-30ean-iritsiko-da"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 07 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Frantziak lege bat onartu du moda azkarra geldiarazteko eta salmenta-plataforma handiak haien ingurumen-inpaktuagatik zigortzeko.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11717-frantziak-lege-bat-onartu-du-moda-azkarra-geldiarazteko-eta-salmenta-plataforma-handiak-haien-ingurumen-inpaktuagatik-zigortzeko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11717-frantziak-lege-bat-onartu-du-moda-azkarra-geldiarazteko-eta-salmenta-plataforma-handiak-haien-ingurumen-inpaktuagatik-zigortzeko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5342.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Frantziako Parlamentuak moda azkarraren gorakadari aurre egiteko lege bat onartu du. Eztabaidaren erdigunean Shein eta Temu bezalako Asiako plataformak egon dira, ingurumenean duten eraginagatik eta sortzen duten lehia desleialagatik. &lt;strong&gt;Legearen helburua ehungintza-hondakinak murriztea, Europako industria babestea eta praktika jasangarriagoak sustatzea da.&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11717-frantziak-lege-bat-onartu-du-moda-azkarra-geldiarazteko-eta-salmenta-plataforma-handiak-haien-ingurumen-inpaktuagatik-zigortzeko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 06 Jul 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Toallatxoen munstroa etenik gabe hazten ari da: urtero milioika euro kostatzen dituen ingurumen-arazoa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11671-toallatxoen-munstroa-etenik-gabe-hazten-ari-da-urtero-milioika-euro-kostatzen-dituen-ingurumen-arazoa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11671-toallatxoen-munstroa-etenik-gabe-hazten-ari-da-urtero-milioika-euro-kostatzen-dituen-ingurumen-arazoa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5312.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uda bakoitzean, Espainiako bainulariek, maskorrak edo marmokak aurkitu beharrean, uretan flotatzen ari diren toallatxo hezeekin egiten dute topo, alga mutanteak balira bezala. &#xAB;Zer nazka!&#xBB;, oihukatzen du emakume batek itsasotik irtetean, besoan bat itsatsita duela. Beste batek, toallatxo bat urpekaritza-hodiari zintzilik duela, murgilketa bertan behera uzten du. Eta mutiko batek hainbat aurkitzen ditu eguzkitan lehortzen ari direla arroketan. Ez da zientzia-fikzioa, udako ohiko irudia baizik. Eta dena lekurik gutxien dotorean hasten da: komunean.&#xD;
&#xD;
Hondartzetan eta ibaietan agertzen den munstro bigun eta zuntztsu hau ez da magia ilunaren emaitza, oso hedatuta dagoen ohitura txar baten ondorioa baizik. Jendeak toallatxoak komunetik behera botatzen ditu. Eta askok ez dute desagertzen: itzuli egiten dira.&#xD;
&#xD;
Arazo itsaskorra, eta garestia&#xD;
&#xD;
Ez dira despistatu bakan batzuk. Hondakinen bolumenak berak erakusten du arazoaren tamaina. 2023an, Donostiako langileek ia 300 tona toallatxo heze atera zituzten saneamendu-sistematik. Emaitza hain trinkoa izan zen, non izen propioa ere baduen: toallatxoen munstroa. Sevillan, Emasesa enpresak 755 tona kendu zituen; hamar solairuko eraikin baten pareko bolumena. Udalaren kutxentzat, kostua bost milioi eurotik gorakoa izan zen.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11671-toallatxoen-munstroa-etenik-gabe-hazten-ari-da-urtero-milioika-euro-kostatzen-dituen-ingurumen-arazoa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 03 Jul 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Bihar ekingo dio Cristina Eneako aire zabaleko zine-zikloak, \'Cari&#xF1;o, he encogido a los ni&#xF1;os\' filmarekin</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11708-bihar-ekingo-dio-cristina-eneako-aire-zabaleko-zine-zikloak-carino-he-encogido-a-los-ninos-filmarekin</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11708-bihar-ekingo-dio-cristina-eneako-aire-zabaleko-zine-zikloak-carino-he-encogido-a-los-ninos-filmarekin</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5333.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ostiral honetan, uztailaren 3a, Cristina Enea Fundazioak uda hasieran urtero abian jartzen duen aire zabaleko ingurumen-zinemaren zikloko lehen emanaldia egingo da. Zikloaren hamahirugarren edizio honetan, protagonista nagusia Cristina Enea parkea izango da, bere lehen mendeurrena ospatzen duena eta proiekzio guztiak bertan egingo dira.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Cristina Enea Fundazioaren programazio zabalean herritarrek gehien eskatzen eta baloratzen duten proiektuetako bat udako zinema zikloa da, aurten 13. edizioa ospatuko duena. Eta Cristina Eneak parke publiko gisa bete duen lehen mendeurrenari keinu egingo dio, bertan ospatuko baitira aurtengo zikloa osatzen duten hiru proiekzioak. Lehenengo saioa uztailaren 3an, ostirala, izango da, 22:30ean, Cari&#xF1;o, he encogido a los ni&#xF1;os komedia familiarraren proiekzioarekin.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Film luze hau aukeratzearen arrazoia zera da, tramaren zati bat lorategi batean gertatzen dela, non, bere tamaina txikiari esker, protagonista diren haurrak jabetuko diren beren etxearen atzealdeko espazio horrek gordetzen duen aberastasun biologikoaz, egunerokotasunean oharkabean igarotzen diren intsektu, animalia eta landarez betetako mundu batez. Cristina Enea parkeak, hain zuzen ere, bisitariei eskaintzen dizkien altxorren antzekoa da, zalantzarik gabe parkeak&#xA0;ingurumen-aberastasun handia du, eta urteko edozein urtarotan bisitatuta ere.&#xD;
&#xD;
Proiekzioa 22:30ean hasiko da parkearen Egia auzoko sarrera nagusiaren ondoko zelaian. Antolatzaileek hainbat aulki izango dituzte filma ikusteko, baina edonork eraman ahal izango du bere etzaulkia edo esterilla. Era berean, Cristina Enea Fundazioak proiekziora etorriko diren&#xA0;pertsonen laguntza eskatu du, sortutako hondakinak gaitutako edukiontzietan uzteko.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Hurrengo bi emanaldiak ondorengoak izango dira: El maquinista de la general (uztailaren 10a, ostirala, 22:30ean Cristina Enea) eta Belle &#xC8;poque&#xA0;(uztailaren 17a, ostirala, 22:30ean Cristina Enea).&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11708-bihar-ekingo-dio-cristina-eneako-aire-zabaleko-zine-zikloak-carino-he-encogido-a-los-ninos-filmarekin"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 02 Jul 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [BISITA GIDATUA] Hiriko aterpe klimatikoak: Cristina Enea</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11716-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-cristina-enea</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11716-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-cristina-enea</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5341.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Donostiako hiriak ia ehun aterpe klimatiko ditu, eta horietatik 56 parkeetan, lorategietan eta berdeguneetan kokatutako kanpoko babeslekuak dira. Gune horiek tenperatura handietatik babesten dute berorik handieneko orduetan; izan ere, ingurune horietan, landaretzak tenperaturaren igoera moteltzen du eta beroa itzal-eremuen bidez erregulatzen du.&#xD;
&#xD;
Gainera, espazio horiek lasaitasuna eta atsedena ere ematen dute, baita naturarekin harreman hurbilagoa ere, bisitariek jaietan hiri bateko zalapartatik ihes egiteko aukera izan dezaten.&#xD;
&#xD;
Berdegune horiek, haien aberastasun naturala eta deskonexiorako eta freskagarritasunerako gune gisa dituzten aukerak ezagutarazteko asmoz, bisita gidatu batzuk antolatu dira, abuztuaren 10etik 14ra bitartean, Donostiako bost babesleku klimatiko hauetara: Aite, Ametzagaina, Urgull, Cristina Enea eta Ulia.&#xD;
&#xD;
Irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&#xD;
&#xD;
4 eta 10 urte bitarteko harrak dituzten familiei zuzendua&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11716-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-cristina-enea"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 14:55:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [BISITA GIDATUA] Hiriko aterpe klimatikoak: Ulia</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11715-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-ulia</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11715-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-ulia</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5340.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Donostiako hiriak ia ehun aterpe klimatiko ditu, eta horietatik 56 parkeetan, lorategietan eta berdeguneetan kokatutako kanpoko babeslekuak dira. Gune horiek tenperatura handietatik babesten dute berorik handieneko orduetan; izan ere, ingurune horietan, landaretzak tenperaturaren igoera moteltzen du eta beroa itzal-eremuen bidez erregulatzen du.&#xD;
&#xD;
Gainera, espazio horiek lasaitasuna eta atsedena ere ematen dute, baita naturarekin harreman hurbilagoa ere, bisitariek jaietan hiri bateko zalapartatik ihes egiteko aukera izan dezaten.&#xD;
&#xD;
Berdegune horiek, haien aberastasun naturala eta deskonexiorako eta freskagarritasunerako gune gisa dituzten aukerak ezagutarazteko asmoz, bisita gidatu batzuk antolatu dira, abuztuaren 10etik 14ra bitartean, Donostiako bost babesleku klimatiko hauetara: Aite, Ametzagaina, Urgull, Cristina Enea eta Ulia.&#xD;
&#xD;
Irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&#xD;
&#xD;
4 eta 10 urte bitarteko harrak dituzten familiei zuzendua&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11715-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-ulia"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 14:42:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [BISITA GIDATUA] Hiriko aterpe klimatikoak: Urgull</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11714-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-urgull</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11714-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-urgull</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5338.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Donostiako hiriak ia ehun aterpe klimatiko ditu, eta horietatik 56 parkeetan, lorategietan eta berdeguneetan kokatutako kanpoko babeslekuak dira. Gune horiek tenperatura handietatik babesten dute berorik handieneko orduetan; izan ere, ingurune horietan, landaretzak tenperaturaren igoera moteltzen du eta beroa itzal-eremuen bidez erregulatzen du.&#xD;
&#xD;
Gainera, espazio horiek lasaitasuna eta atsedena ere ematen dute, baita naturarekin harreman hurbilagoa ere, bisitariek jaietan hiri bateko zalapartatik ihes egiteko aukera izan dezaten.&#xD;
&#xD;
Berdegune horiek, haien aberastasun naturala eta deskonexiorako eta freskagarritasunerako gune gisa dituzten aukerak ezagutarazteko asmoz, bisita gidatu batzuk antolatu dira, abuztuaren 10etik 14ra bitartean, Donostiako bost babesleku klimatiko hauetara: Aite, Ametzagaina, Urgull, Cristina Enea eta Ulia.&#xD;
&#xD;
Irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&#xD;
&#xD;
4 eta 10 urte bitarteko harrak dituzten familiei zuzendua&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11714-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-urgull"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 14:40:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [BISITA GIDATUA] Hiriko aterpe klimatikoak: Ametzagaina</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11713-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-ametzagaina</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11713-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-ametzagaina</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5337.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Donostiako hiriak ia ehun aterpe klimatiko ditu, eta horietatik 56 parkeetan, lorategietan eta berdeguneetan kokatutako kanpoko babeslekuak dira. Gune horiek tenperatura handietatik babesten dute berorik handieneko orduetan; izan ere, ingurune horietan, landaretzak tenperaturaren igoera moteltzen du eta beroa itzal-eremuen bidez erregulatzen du.&#xD;
&#xD;
Gainera, espazio horiek lasaitasuna eta atsedena ere ematen dute, baita naturarekin harreman hurbilagoa ere, bisitariek jaietan hiri bateko zalapartatik ihes egiteko aukera izan dezaten.&#xD;
&#xD;
Berdegune horiek, haien aberastasun naturala eta deskonexiorako eta freskagarritasunerako gune gisa dituzten aukerak ezagutarazteko asmoz, bisita gidatu batzuk antolatu dira, abuztuaren 10etik 14ra bitartean, Donostiako bost babesleku klimatiko hauetara: Aite, Ametzagaina, Urgull, Cristina Enea eta Ulia.&#xD;
&#xD;
Irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&#xD;
&#xD;
4 eta 10 urte bitarteko harrak dituzten familiei zuzendua&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11713-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-ametzagaina"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 14:38:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [BISITA GIDATUA]: Ura besterik ez - Roberto Chartam</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11711-bisita-gidatua-ura-besterik-ez-roberto-chartam</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11711-bisita-gidatua-ura-besterik-ez-roberto-chartam</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5335.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ura besterik ez erakusketak&#xA0;ikusezina dena ikustera gonbidatzen zaitu; bai eta edertasunaren atzean naturarekin partekatzen dugun ordena aurkitzera ere; ordena horren baitan ibiltzerakoan sentituko duzun esperientzia zuzenaren bidez aurkitzera gonbitea luzatzen dizugu.&#xD;
&#xD;
Roberto Chartam artistak naturaren oinarria diren printzipio matematikoak lerro bihurtzen ditu airean geometriak marrazteko: Urrezko proportzioa, Fibonacciren sekuentzia edo Pi zenbakia&#x2026; distantzia, tentsio eta elkargune bihurtzen dira hemen. Ez duzu formularik ikusiko, baina haren eragina sentituko duzu. Mugitzen zarenean, zure begien aurrean geometriak aldatu egingo dira, adar bat, olatu bat edo espiral bat naturan begiratzen dituzun lekuaren arabera ezberdin ikusten diren bezala.&#xD;
&#xD;
Chartamek bisita gidatua eskainiko bere erakusketan zehar eta bisitariek xehetasun eta azalpen guztiak jasotzeko aukera izango dute.&#xD;
&#xD;
Bisita gidatua amaitzean, erakusketaren itxiera egingo da.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11711-bisita-gidatua-ura-besterik-ez-roberto-chartam"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 12:38:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Tinglaua: txotxongiloak, berrerabilpenak eta irudimenak bat egiten duten erakusketa murgiltzailea</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11709-tinglaua-txotxongiloak-berrerabilpenak-eta-irudimenak-bat-egiten-duten-erakusketa-murgiltzailea</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11709-tinglaua-txotxongiloak-berrerabilpenak-eta-irudimenak-bat-egiten-duten-erakusketa-murgiltzailea</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5334.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Uztailaren 3tik 5era TaunTaun Teatroa taldeak Cristina Enean ikusgai izango duen erakusketa aurkitutako objektuekin sorturiko instalazio teatral berezia izango da. Era berean, erakusketako objektuak sortzeko teknika bera ikasteko tailerra eskainiko da Ulia Interpretazio Zentroan, uztailaren 11n (izen-emateak irekita &lt;a href=\"https://bibe.me/ekitaldiak-CristinaEneaFundazioa\"&gt;&lt;strong&gt;hemen&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;).&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11709-tinglaua-txotxongiloak-berrerabilpenak-eta-irudimenak-bat-egiten-duten-erakusketa-murgiltzailea"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [BISITA GIDATUA]: Ura besterik ez - Roberto Chartam</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11710-bisita-gidatua-ura-besterik-ez-roberto-chartam</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11710-bisita-gidatua-ura-besterik-ez-roberto-chartam</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5335.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ura besterik ez erakusketak&#xA0;ikusezina dena ikustera gonbidatzen zaitu; bai eta edertasunaren atzean naturarekin partekatzen dugun ordena aurkitzera ere; ordena horren baitan ibiltzerakoan sentituko duzun esperientzia zuzenaren bidez aurkitzera gonbitea luzatzen dizugu.&#xD;
&#xD;
Roberto Chartam artistak naturaren oinarria diren printzipio matematikoak lerro bihurtzen ditu airean geometriak marrazteko: Urrezko proportzioa, Fibonacciren sekuentzia edo Pi zenbakia&#x2026; distantzia, tentsio eta elkargune bihurtzen dira hemen. Ez duzu formularik ikusiko, baina haren eragina sentituko duzu. Mugitzen zarenean, zure begien aurrean geometriak aldatu egingo dira, adar bat, olatu bat edo espiral bat naturan begiratzen dituzun lekuaren arabera ezberdin ikusten diren bezala.&#xD;
&#xD;
Chartamek bisita gidatua eskainiko bere erakusketan zehar eta bisitariek xehetasun eta azalpen guztiak jasotzeko aukera izango dute.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11710-bisita-gidatua-ura-besterik-ez-roberto-chartam"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [BISITA GIDATUA] Hiriko aterpe klimatikoak: Aiete</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11712-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-aiete</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11712-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-aiete</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5336.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Donostiako hiriak ia ehun aterpe klimatiko ditu, eta horietatik 56 parkeetan, lorategietan eta berdeguneetan kokatutako kanpoko babeslekuak dira. Gune horiek tenperatura handietatik babesten dute berorik handieneko orduetan; izan ere, ingurune horietan, landaretzak tenperaturaren igoera moteltzen du eta beroa itzal-eremuen bidez erregulatzen du.&#xD;
&#xD;
Gainera, espazio horiek lasaitasuna eta atsedena ere ematen dute, baita naturarekin harreman hurbilagoa ere, bisitariek jaietan hiri bateko zalapartatik ihes egiteko aukera izan dezaten.&#xD;
&#xD;
Berdegune horiek, haien aberastasun naturala eta deskonexiorako eta freskagarritasunerako gune gisa dituzten aukerak ezagutarazteko asmoz, bisita gidatu batzuk antolatu dira, abuztuaren 10etik 14ra bitartean, Donostiako bost babesleku klimatiko hauetara: Aite, Ametzagaina, Urgull, Cristina Enea eta Ulia.&#xD;
&#xD;
Irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&#xD;
&#xD;
4 eta 10 urte bitarteko harrak dituzten familiei zuzendua&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11712-bisita-gidatua-hiriko-aterpe-klimatikoak-aiete"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 01 Jul 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ehunka urteko bi zuhaitzek Nagasakiko bonba atomikoa bizirik gainditu zuten, eta gaur egun erresistentziaren ikur dira</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11669-ehunka-urteko-bi-zuhaitzek-nagasakiko-bonba-atomikoa-bizirik-gainditu-zuten-eta-gaur-egun-erresistentziaren-ikur-dira</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11669-ehunka-urteko-bi-zuhaitzek-nagasakiko-bonba-atomikoa-bizirik-gainditu-zuten-eta-gaur-egun-erresistentziaren-ikur-dira</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5310.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hauskorrak diren gauzak apurtzen diren eta sendoak direnek ere askotan amore ematen duten mundu honetan, badira salbuespen batzuk, Kurosawaren gidoi batetik aterata diruditenak, umore garratzeko zen lorazain batek berridatzita. Nagasakiko Senno santutegian dauden bi kanfor-zuhaitzek, bostehun urte ingurukoak, XX. mendeko basakeria teknologikorik handienetako bat bizirik gainditzeaz gain, gaur egun ere zutik jarraitzen dute. Erreta, pitzatua, hostorik gabe eta hiltzat emanda... baina bizirik. Astelehen goiz batean gutako asko baino biziago.&#xD;
&#xD;
1945eko abuztuaren 9an, goizeko 11:02an, AEBetako B-29 bonbaketari batek 21 kilotoneko TNT indarra zuen bonba bat jaurti zuen Nagasakiren gainera, ironiaz "Fat Man" izenez bataiatua. Emaitza infernua izan zen Lurrean: 40.000 eta 70.000 pertsona artean berehala hil ziren. Denborarekin, biktimen kopurua 195.000tik gora igo zen, zaurien eta erradiazioaren ondorioz geroago hildakoak ere kontuan hartuta. Hipozentroan tenperatura 3.000 eta 4.000 gradu Celsius artekoa izan zen, edozein izaki bizidun (eta hildako) mapatik ezabatzeko adinakoa.&#xD;
&#xD;
Edonork pentsatuko luke organismo konplexu batek ezin izango lukeela halako hondamenditik errautsa baino gehiago bihurtu gabe atera. Baina errealitateak bere umore propioa du.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11669-ehunka-urteko-bi-zuhaitzek-nagasakiko-bonba-atomikoa-bizirik-gainditu-zuten-eta-gaur-egun-erresistentziaren-ikur-dira"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 30 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Cee, baleen kostaldea: faktoria, artea, zereak eta bioluminiszentzia Galizian</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11670-cee-baleen-kostaldea-faktoria-artea-zereak-eta-bioluminiszentzia-galizian</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11670-cee-baleen-kostaldea-faktoria-artea-zereak-eta-bioluminiszentzia-galizian</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5311.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Ceek harro darama bere ezizena, Vila das Baleas (Baleen Herria), bere izena latinezko cetus hitzetik datorrela sinetsita. Baina adi: 2014an, Proxecto Gaelaicoko hizkuntzalariek zalantza arrazoizko bat plazaratu zuten: agian izena c&#xE9; hitz gaelikotik dator, hau da, &#x201C;kai&#x201D; edo &#x201C;lehorreratze-lekua&#x201D;. Ez da hain poetikoa, baina bai sinesgarriagoa... eta, ziurrenik, ez hain epikoa Instagramerako.&#xD;
&#xD;
Caneli&#xF1;asko faktoria mamua bisitatzea&#xD;
&#xD;
Cee ez zen edozein faktoria: 1924 eta 1985 artean, zehazki 9.300 zetazeo zatitu zituzten Caneli&#xF1;asen. 1985eko urriaren 21 hartan, 17,70 metroko zere arrunt bat iritsi zen atoian eramanda, balea-ehizaren aro baten amaiera markatuz, nazioarteko moratoriak jarduera hori debekatu zuen une berean. Itxiera bortitza, tristea eta behin betikoa izan zen, milaka urteko sustraiak zituen negozio baterako.&#xD;
&#xD;
Metalaren eta haragiaren mamuak&#xD;
&#xD;
Ceetik kilometro gutxira, Ameixendan, Caneli&#xF1;asko aztarnak daude oraindik: Espainiako (eta 2024ko informazio-panelen arabera, baita Europako ere) azken balea-faktoriaren hondarrak. Bertan ikus daitezke zuri-beltzeko argazki zaharrak, 80 kiloko eta 170 zentimetroko arpoiak jaurtitzen zituzten 90 mm-ko kanoiak, borrokan ari ziren Greenpeaceko zodiac-ak eta teknikari japoniar bat haragia &#x201C;japoniarrei gustatzen zaien bezala&#x201D; mozten erakusten. Izan ere, Japonian oraindik ere prezio handiak ordaintzen dituzte kalitate oneneko isats-zatiagatik (onomi), kiloko 2.400 euro ingururaino. Umore beltza ez da beharrezkoa: zenbakiek berek hitz egiten dute.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11670-cee-baleen-kostaldea-faktoria-artea-zereak-eta-bioluminiszentzia-galizian"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 29 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ekonekea eta hondakin isila: enpresa askok oraindik ikusten ez dituzten ingurumen-erronkak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11672-ekonekea-eta-hondakin-isila-enpresa-askok-oraindik-ikusten-ez-dituzten-ingurumen-erronkak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11672-ekonekea-eta-hondakin-isila-enpresa-askok-oraindik-ikusten-ez-dituzten-ingurumen-erronkak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5313.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Eskaera maiz eta gutxi bateratuak, erabili gabe biltegiratutako materiala, erabilera bakarreko kontsumigarriak, gehiegizko ontziratzea edo behar bezala optimizatu gabeko erosketak. Lan-ingurunean eguneroko praktika txiki ugari pilatzen dira, eta banaka txikiak diruditen arren, hondakinen sorrera eta garraioari zein logistikari lotutako emisioak handitzen dituzte eskala handian errepikatzen direnean.&#xD;
&#xD;
Ingurumenaren Mundu Eguna dela eta, Lyreco Iberiatik &#x2014;lan-eremuetarako eta laneko segurtasunerako irtenbideen banaketan liderra den enpresatik&#x2014; &#x201C;jasangarritasun ikusezin&#x201D; horri arreta jartzearen garrantzia azpimarratu dute. Hau da, korporazioen diskurtso handietan beti agertzen ez den arren, enpresen ingurumen-aztarnan eta langileek beren erakundeen benetako konpromisoaz duten pertzepzioan eragin zuzena duen jasangarritasunari.&#xD;
&#xD;
&#xAB;Enpresen barruan gero eta sentsibilitate handiagoa dago jasangarritasunarekiko, baina erronka ez da jada helburuak edo konpromisoak definitzea bakarrik, eguneroko jardunera eramatea baizik. Langileek berehala antzematen dute enpresa batek komunikatzen duenaren eta benetan lan-ingurunean gertatzen denaren artean koherentzia dagoen ala ez&#xBB;, azaldu du Marta Floresek, Lyreco Iberiako QSS arduradunak.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11672-ekonekea-eta-hondakin-isila-enpresa-askok-oraindik-ikusten-ez-dituzten-ingurumen-erronkak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 26 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] URA BESTERIK EZ: Geometria mundu naturalera daraman erakusketa-proposamena Roberto Chartam artistaren eskutik</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11707-ura-besterik-ez-geometria-mundu-naturalera-daraman-erakusketa-proposamena-roberto-chartam-artistaren-eskutik</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11707-ura-besterik-ez-geometria-mundu-naturalera-daraman-erakusketa-proposamena-roberto-chartam-artistaren-eskutik</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5332.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Cristina Enea Fundazioak uda honetarako egin duen erakusketa-proposamenak herritarrak gonbidatzen ditu mugarik ezagutzen ez duten espazioak eta bolumenak okupatzen dituzten geometrietan murgiltzera. Erakusketa honetan bere egileak, Roberto Chartamek, naturaren hizkuntza berarekin lan egiten du. Bere erreminta airean eta aluminioan tenkatutako hariak dira, eta horiekin Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Etxeko hiru aretoak marrazki bizigarri handi bihurtzen ditu.&#xA0;Erakusketa Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Zentroan egongo da ikusgai ekainaren 26tik irailaren 13ra arte. Inaugurazio ekitaldia ekainaren 26an, arratsaldeko 18:00etan izango da eta irekita dago interesa duen edonori.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Pentsatu itsas maskor batean, ekilore baten kiribilean, urakan baten marrazkian edo zuhaitzak adarkatzeko moduan. Forma desberdinak diruditen arren, denek partekatzen dute zerbait: berehala ezagutzen dugun oreka, naturala zaigun harmonia. Ez dago matematika jakin beharrik hori sentitzeko: gure begiak eta gure gorputzak badakite hor ordena bat dagoela.&#xD;
&#xD;
Artilezko eta aluminiozko hariz egindako instalazioen bidez, Roberto Chartam artistak (Bilbo, 1977) espazio fisikoa geometria aldakor bihurtzen du, eta paisaia edo lore bat ikusten dugunean sentitzen dugun oreka-sentsazio bera pizten dute bisitariarengan. &#xAB;Ez dut marrazki konplexurik egin nahi euskarri sinpleen gainean, paper baten gainean arkatzez egindako erretratu bat izan daitekeen bezala; aitzitik, itxuraz sinpleak diren marrazkiak egin nahi ditut euskarri konplexuen gainean, gehienetan erakusketa-espazioaren gainean&#xBB;, azaldu du Chartamek.&#xD;
&#xD;
Roberto Chartamek, Salamancako Unibertsitatean Arte Ederretan lizentziaduna, espazioa eta euskarria obraren zatitzat hartzearen garrantzia azpimarratzen du. Horrela, azaldu du bere obraren mugak ez dituela artileak, aluminioak edo erabilitako materialek markatzen, aretoak berak baizik. Horregatik, &#xAB;bisitaria ez da obra ikusten ari; obraren barruan dago. Nire helburu nagusia horretaz jabetzea da&#xBB;. Eta gehitzen du: &#xAB;nik 5 zentimetroko aldea duen karratu bat marrazten badut 10 zentimetroko paper karratu batean, lanaren neurria ez da 5 x 5, baizik eta 10 x 10, lanaren mugak ez dituelako marrak markatzen, paperak baizik&#xBB;.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Bilbon jaiotako artistak erakusketa-espazioetan zehar banatutako artilearekin egindako lerroak ditu bereizgarri, eta, oraingoan, euskal artisten material bereizgarri batez hornitu nahi izan du erakusketa: metalaz. &#xAB;Jorge Oteiza, Eduardo Chillida, Remigio Mendiburu edo Nestor Basterretxea bezalako euskal artisten metalezko elementu bat erabili nahi nuen. Nire lehen aukera burdinarekin probatzea izan zen, baina pisuagatik baztertu eta aluminioarekin ordezkatu nuen. Elementu berri honen erabilerak nire "erosotasun-eremutik&#x201D; irteera garrantzitsu bat dakar, baina ziur nago emaitza zoragarria izango dela&#xBB;.&#xD;
&#xD;
Erakusketak ingurumenarekin duen loturari dagokionez, Chartamek bi elementu azpimarratzen ditu: &#xAB;Lehena nabarmenagoa da: artilea obren elementu nagusi gisa erabiltzea. Bigarrena sotilagoa da. Obrak ez dira ausaz trazatutako lerroak. Bere neurriak erlazioei lotuta daude, hala nola urrezko proportzioa, Fibonacciren segida edo Pi zenbakia, naturako elementu askotan agertzen direnak. Gauza orokorra da nire lan guztietan&#xBB;.&#xD;
&#xD;
Chartamek, gainera, Mandasko duke-dukesen jauregiaren espazioari eta Cristina Enea parkeari balioa eman die bere erakusketa berria hartzeko, eta honako hau azaldu du: &#xAB;ingurua zoragarria da; jauregia, apartekoa; eta nire lana hartzeko bikain prestatutako aretoak. Asko gozatu dut ia bi urte iraun duen prozesuaz&#xBB;.&#xD;
&#xD;
Erakusketa Cristina Eneako Ingurumen Baliabideen Zentroan egongo da ikusgai ekainaren 26tik irailaren 13ra arte. Inaugurazio ekitaldia ekainaren 26an, arratsaldeko 18:00etan izango da eta irekita dago interesa duen edonori.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11707-ura-besterik-ez-geometria-mundu-naturalera-daraman-erakusketa-proposamena-roberto-chartam-artistaren-eskutik"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 25 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zinea, natura eta auzoa: aire zabaleko kultura irisgarri baten proposamena</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11706-zinea-natura-eta-auzoa-aire-zabaleko-kultura-irisgarri-baten-proposamena</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11706-zinea-natura-eta-auzoa-aire-zabaleko-kultura-irisgarri-baten-proposamena</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5331.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Aurten ere, Cristina Enea Fundazioaren aire zabaleko ingurumen-zinemak magiaz eta naturaz beteko ditu Donostiako udako gauak. Uztailaren 3an hasiko den zikloaren 13. edizio honetan, ingurumen-gaiei lotutako filmak proiektatzeaz gain, Cristina Enea parkearen lehen mendeurrenari keinu bat egin nahi izan zaio, eta proiekzio guztiak Egiako parke enblematiko honetan egingo dira.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11706-zinea-natura-eta-auzoa-aire-zabaleko-kultura-irisgarri-baten-proposamena"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 24 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Hondarrezko eskulturak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11704-hondarrezko-eskulturak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11704-hondarrezko-eskulturak</guid><description>&lt;p&gt;Udako plazerretako bat itsasertzean hondarrarekin jolastea da, gaztelu, zulo eta eskultura desberdinak egiten orduak pasatzea. Natur Txokoan hondartza berezia prestatuko dugu, denon artean animalien irudiak egin ahal izateko.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11704-hondarrezko-eskulturak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:41:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Uzta festa!</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11705-uzta-festa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11705-uzta-festa</guid><description>&lt;p&gt;Uda osoan zehar lurra landu eta baratzea zaindu ondoren, gure lanak saria baduela ikusiko dugu. Festa giroan uzta jasotzeko garaia iritsi da, zatoz barazki goxoen bila!&#xA0; Natur Txokoa hurrengo urterarte agurtzeko momentua iritsi da. Lagunarteko festa giroan, eskulan eder bat egin eta meriendatuko dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11705-uzta-festa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:41:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Kattalin bidaiaria</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11703-kattalin-bidaiaria</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11703-kattalin-bidaiaria</guid><description>&lt;p&gt;Haurrak dituzten familiei zuzendutako bisita honetan, Urgulleko historia hobeto ezagutzeaz gain, Donostiako gune berde berezi honen txokorik ederrenak esploratuko ditugu, eta familian jolasteko tartea ere izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11703-kattalin-bidaiaria"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:39:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Urgull familian deskubritzen</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11702-urgull-familian-deskubritzen</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11702-urgull-familian-deskubritzen</guid><description>&lt;p&gt;Haurrak dituzten familiei zuzendutako bisita honetan, Urgulleko historia hobeto ezagutzeaz gain, Donostiako gune berde berezi honen txokorik ederrenak esploratuko ditugu, eta familian jolasteko tartea ere izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11702-urgull-familian-deskubritzen"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:38:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Lorez lore erleak ere</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11701-lorez-lore-erleak-ere</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11701-lorez-lore-erleak-ere</guid><description>&lt;p&gt;Uda honetan laguntxo berriak izango ditugu Natur Txokoan, erleak. Askotan gure artean fama txarra duten arren, ondo ezagutuz gero oso animalia interesgarri eta eskuzabalak direla ikusiko dugu. Erle bihurtuko gara beraien ezaugarri eta bitxikeriak hobeto ezagutzeko.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11701-lorez-lore-erleak-ere"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:37:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Maren, Urgulleko zaindaria</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11700-maren-urgulleko-zaindaria</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11700-maren-urgulleko-zaindaria</guid><description>&lt;p&gt;Maren Andoin Vaqueriza donostiar peto petoa da, arrain arima duela esaten du itsasoa izugarri maite duelako, horregatik ez du Donostiako kaia baino leku hoberik imajinatzen bizitzeko! Bere zainetan gazia daraman haur honek, baxurako arrantzaleen semea eta Santa Klara uharteko farozainaren iloba denak, bere familiaren abenturak kontatuko dizkigu Urgullen, bere mendirik gustukoenean, egingo dugun paseoan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11700-maren-urgulleko-zaindaria"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:36:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Babesten duten loreak: eguzkilore tailerra</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11698-babesten-duten-loreak-eguzkilore-tailerra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11698-babesten-duten-loreak-eguzkilore-tailerra</guid><description>&lt;p&gt;Ekintza honetan, haurrek eguzkilorea ezagutuko dute, euskal tradizioan oso garrantzitsua den lore berezia, etxeetako ateetan babes-ikur gisa jartzen zena eta baita naturarekiko loturaren adierazle. Eskulanaren eta sormen-jolasaren bidez, irudimena, trebetasun motorrak eta tradizioekiko zein ingurumenarekiko errespetua sustatuko dira. Tailerraren amaieran, haur bakoitzak etxera eramango ditu eskuz egindako bere Eguzkilorea.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11698-babesten-duten-loreak-eguzkilore-tailerra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:34:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Baso txiki sorgindua</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11699-baso-txiki-sorgindua</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11699-baso-txiki-sorgindua</guid><description>&lt;p&gt;Tailer honetan haurrek koloretako perretxikoak sortuko dituzte arrautza-ontzi birziklatuekin, adarrekin eta goroldio naturalarekin, Urgulleko iratxo eta maitagarrien basoko txoko bati bizia emanez. Artisau txikiak fantasia naturaleko mundu batean sartuko dira. Material birziklatuak eta basoko elementuak erabiliz, perretxiko apaingarriak egingo dituzte egurrezko oinarri baten gainean, maitagarrien lorategikoak balira bezala.&#xA0;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11699-baso-txiki-sorgindua"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:34:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Ortzadarrak zintzilik</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11697-ortzadarrak-zintzilik</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11697-ortzadarrak-zintzilik</guid><description>&lt;p&gt;Egur zatitxoak, harritxoak, pi&#xF1;a buruak... saskitxoetan bilduko ditugu eta kolorez blai busti. Gure etxeetan ez dira ortzadarrak faltako. Kolorez beteko ditugu gela eta korridoreak.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11697-ortzadarrak-zintzilik"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:33:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Piraten altxorraren bila</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11696-piraten-altxorraren-bila</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11696-piraten-altxorraren-bila</guid><description>&lt;p&gt;Orain dela urte asko eta asko pirata bakarti bat iritsi zen Urgull mendira itsasoko bizitzaz nekatuta. Eta mendi honetan topatu zuen behar zuen lasaitasuna, zuhaitz eta animalia artean. Kondairak dio, Barraskilo piratak altxor bat ekarri zuela berarekin eta mendi honetan ezkutatu zuela.&#xA0; Bilatuko dugu?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11696-piraten-altxorraren-bila"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:32:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Sukaldaritza agroekologikoa familian</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11694-sukaldaritza-agroekologikoa-familian</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11694-sukaldaritza-agroekologikoa-familian</guid><description>&lt;p&gt;Bertako eta sasoiko produktuekin errezeta&#xA0; sortzaile, zaporetsu eta elikagarriak sukaldatuko ditugu elkarrekin Kuxinatu-ren eskutik.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11694-sukaldaritza-agroekologikoa-familian"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:15:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Sukaldaritza agroekologikoa familian</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11695-sukaldaritza-agroekologikoa-familian</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11695-sukaldaritza-agroekologikoa-familian</guid><description>&lt;p&gt;Bertako eta sasoiko produktuekin errezeta&#xA0; sortzaile, zaporetsu eta elikagarriak sukaldatuko ditugu elkarrekin Kuxinatu-ren eskutik.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11695-sukaldaritza-agroekologikoa-familian"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:15:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Urgulleko  Hakoniwak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11693-urgulleko-hakoniwak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11693-urgulleko-hakoniwak</guid><description>&lt;p&gt;Hakoniwak "kaxan dagoen lorategia" esan nahi du japonieraz. Kaxa batean eramateko modukoak diren lorategiak eraikiko ditugu, Urgullen topatzen ditugun naturako elementuekin.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11693-urgulleko-hakoniwak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:14:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Urgulleko koloreak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11692-urgulleko-koloreak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11692-urgulleko-koloreak</guid><description>&lt;p&gt;Inguratzen gaituen natura ezagutzeko eta ulertzeko ezinbesteko organoak dira begiak. Ikusmenaren bidez izaki bizidunen forma eta kolorea antzematen ditugu, beren sekretuetako batzuk agerian utziz. Baina giza-begiak bere mugak ere izan baditu, eta berez existitzen ez dena ikusi araziz engaina gaitzake.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11692-urgulleko-koloreak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 10:13:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Baso-bainua Ulian [gazteleraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11688-baso-bainua-ulian-gazteleraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11688-baso-bainua-ulian-gazteleraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5329.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Basoa leku bat baino gehiago da. Basoaren onurak zenbaezinak dira. Elikadura, klimaren erregulazioa ur garbia edukitzea eta ez hori bakarrik, gure osasuna ere estuki loturik dago naturarekin dugun harremanarekin. Horregatik, basoa zaintzearekin batera gure burua ere zaindu dezakegu, eguneroko zurrunbilotik atera eta lasaitasun pixka bat bilatuz. Horretarako, Japonian jada aspaldi erabiltzen diren sirinyoku edo baso bainuak probatzeko aukera izango dugu, zentzumenak esnatu eta&#xA0;egunerokotasunak&#xA0;sortzen digun estresa atzean uzteko.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11688-baso-bainua-ulian-gazteleraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:55:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Parketik parkera: Santa Klara [gazteleraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11685-parketik-parkera-santa-klara-gazteleraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11685-parketik-parkera-santa-klara-gazteleraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5326.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hiriko-parkeek funtsezko zeregina dute hirien eta bertako biztanleen ongizatean, berdeguneek lasaitzeko tokia eta naturaz gozatzeko aukera eskaintzen baitigute hormigoiz estalitako hirietan bizi eta lan egiten dugunoi. Parketik parkera ekimenak, Donostiako parkeak hobeto ezagutzera eta haietaz gozatzera gonbidatzen zaitu. Horretarako, irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11685-parketik-parkera-santa-klara-gazteleraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:49:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] A&#xF1;arbeko urtegira eta bere inguru ederrera bisita [gazteleraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11683-anarbeko-urtegira-eta-bere-inguru-ederrera-bisita-gazteleraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11683-anarbeko-urtegira-eta-bere-inguru-ederrera-bisita-gazteleraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5214.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bisita honetan Gipuzkoako biztanleriaren&#xA0;% 44 urez hornitzen duen A&#xF1;arbeko&#xA0;urtegiaren azpiegiturak eta bertan egiten&#xA0;diren maniobrak ezagutuko ditugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11683-anarbeko-urtegira-eta-bere-inguru-ederrera-bisita-gazteleraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:46:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [ERAKUSKETA] Urumeako Atlas Emozionala</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11681-erakusketa-urumeako-atlas-emozionala</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11681-erakusketa-urumeako-atlas-emozionala</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5324.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Urumea inguruan bizi diren pertsona askok bizkarrezur likido honen ertzean bizitako pasadizoak, bizipenak eta esperientziak partekatzeko aukera izan dute. Horrela, Urumeako Atlas Emozionala sortu da, hamar ibaiadar sentimentalez osatua, beste hainbeste talde tematiko biltzen dituztenak. Ekimen honen emaitzak erakusketa-proiektu batean bildu eta zabaltzen dira, kode artistikoetatik kontatuta, gure ibaiarekin berriz konektatu nahi gaituztenak.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11681-erakusketa-urumeako-atlas-emozionala"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:35:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [ERAKUSKETA] Tinglaua</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11680-erakusketa-tinglaua</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11680-erakusketa-tinglaua</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5323.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Udari ongi etorria emateko, naturako elementuekin sortutako txotxongiloen erakusketa interaktiboa izango dugu. TINGLAUA objektuen antzerki-instalazioa da, eta bisitatzen duten pertsonak libre sentitzen dira kuxkuxeatzeko, manipulatzeko, jolasteko, inprobisatzeko... Pase gidatuak egongo dira. Zatoz eta animatu bizia ematera!&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11680-erakusketa-tinglaua"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:33:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [ERAKUSKETA] Ura besterik ez - Roberto Chartam</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11679-erakusketa-ura-besterik-ez-roberto-chartam</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11679-erakusketa-ura-besterik-ez-roberto-chartam</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5322.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Erakusketa honek ikusezina dena ikustera gonbidatzen zaitu; bai eta edertasunaren atzean naturarekin partekatzen dugun ordena aurkitzera ere; ibiltzerakoan sentituko duzun esperientzia zuzenaren bidez aurkitzera gonbitea luzatzen dizugu. Roberto Chartam artistak naturaren oinarria diren printzipio matematikoak lerro bihurtzen ditu airean geometriak marrazteko: Urrezko proportzioa, Fibonacciren sekuentzia edo Pi zenbakia&#x2026; distantzia, tentsio eta elkargune bihurtzen dira hemen. Ez duzu formularik ikusiko, baina haren eragina sentituko duzu. Mugitzen zarenean, zure begien aurrean geometriak aldatu egingo dira, adar bat, olatu bat edo espiral bat naturan begiratzen dituzun lekuaren arabera ezberdin ikusten diren bezala.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11679-erakusketa-ura-besterik-ez-roberto-chartam"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:31:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [ERAKUSKETA] Elkarrekin anai-arrebak garelako</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11678-erakusketa-elkarrekin-anai-arrebak-garelako</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11678-erakusketa-elkarrekin-anai-arrebak-garelako</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5321.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Erakusketa honekin, Aldeas Infantiles SOS elkarteak familietatik urrun hazten diren anai-arreba guztiei omenaldia egin nahi die, eta mundu osoko milaka haurri eragiten dien errealitate isilduari aurpegia jarri. Erakundeak, elkartuta egoteko eta haurrak partekatzeko eskubidea eskatzen die. Aldeas Infantiles SOS elkarteak hirurogeita hamar urte baino gehiago daramatza elkarrekin egoteko zailtasunak dituzten familiei laguntzen eta, haurrek gurasoekin jarraitzerik ez badute, erakundeak etxe berri bat eskaintzen die eta behar duten maitasuna, segurtasuna eta babesa ematen die, anai-arrebak elkarrekin egon daitezen eta familiekin lan egiten saiatuz, gurasoak eta seme-alabak berriro elkarrekin egon daitezen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11678-erakusketa-elkarrekin-anai-arrebak-garelako"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Udako arte laborategia</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11682-udako-arte-laborategia</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11682-udako-arte-laborategia</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5325.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Naturan inspiratutako tailer artistikoa. Urtaro bakoitzak eskaintzen dizkigun elementuak baliatuko ditugu gure obrak sortzeko. Udaran linograbatzearekin esperimentatuko dugu. Ikurren bidezko estanpazioaren teknikak duen prozesua ezagutuko dugu, eta pausoz-pauso gure irudiak zizelkatu eta inprimatu ahal izango ditugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11682-udako-arte-laborategia"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Parketik parkera: Santa Klara [euskaraz]</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11684-parketik-parkera-santa-klara-euskaraz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11684-parketik-parkera-santa-klara-euskaraz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5326.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hiriko-parkeek funtsezko zeregina dute hirien eta bertako biztanleen ongizatean, berdeguneek lasaitzeko tokia eta naturaz gozatzeko aukera eskaintzen baitigute hormigoiz estalitako hirietan bizi eta lan egiten dugunoi. Parketik parkera ekimenak, Donostiako parkeak hobeto ezagutzera eta haietaz gozatzera gonbidatzen zaitu. Horretarako, irteera hauetan parke bakoitzaren historia ezagutu eta txokorik ederrenak esploratzeaz gain, familian jolasteko tartea ere izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11684-parketik-parkera-santa-klara-euskaraz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] [ERAKUSKETA]: Natura ere bagara</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11686-erakusketa-natura-ere-bagara</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11686-erakusketa-natura-ere-bagara</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5327.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gipuzkoako hiru ikastetxetan ikaskuntza ikasgelako hormetatik harago zabaldu da. Urnietako Salesianos-Magale ikastetxeko DBH 4ko biologiako ikasleekin, Tolosaldea LHIIko landa inguruneko eta aisialdiko gidaritza erdi mailakoekin, eta Easo Politeknikoko Ingurumen Hezkuntza eta Kontrola goi mailakoekin, ingurumenaren egoeraren inguruan pentsatzeko eta sentitzeko gune bat ehundu dugu. Erakusketa honetan, hausnarketak esperientziarekin bat egin duen bide honetan bizitakoan oinarriturik eginiko artelanak ikusi ahal izango ditugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11686-erakusketa-natura-ere-bagara"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Zuhaitz panpina</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11687-zuhaitz-panpina</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11687-zuhaitz-panpina</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5328.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Zer da, makil bat edo agian hanka bat? Buru bat? Basoak ematen dizkigu pertsonaia desberdinak sortzeko behar dugun materiala eta inspirazioa. Taun Tauneko lagunek badakite nola eman hauei bizia eta beraien laguntzarekin aukera desberdinak ezagutu eta gure txotxongilo propioa egiteko aukera izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11687-zuhaitz-panpina"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Urgulleko Natur Txokoa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11690-urgulleko-natur-txokoa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11690-urgulleko-natur-txokoa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5330.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Urgullen dagoen Natur Txokoa, naturaren gela berezia da. Bere helburua da ingurumen-aberastasun handia duen kokagune historiko honetatik naturarekiko errespetua sustatzea, aisialdiko jarduera didaktikoen bidez. Astearte eta asteazkenetan arratsaldeko 17:00etan jarduera bereziak izango ditugu Urgull mendia hobeto ezagutu eta naturaz gozatzeko. Gainontzeko egunetan Artisten Txokoa zabalik egongo da,bertan behar duzun material guztia izango duzu zure erritmora eskulanetan ibiltzeko.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11690-urgulleko-natur-txokoa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Ongi etorri Natur Txokora!</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11691-ongi-etorri-natur-txokora</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11691-ongi-etorri-natur-txokora</guid><description>&lt;p&gt;Martxan da Natur Txokoa beste urte batez! Lehen saio honetan, uda osoan zehar izango dugun baratzea antolatzeko lanak egingo ditugu denon artean. Lurra irauli, ongarritu, tomateak eta piparrak landatu, ureztatu&#x2026; Aitzur eta ureztatzaile artean barazki eta landareak hobeto ezagutzeko aukera izango dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11691-ongi-etorri-natur-txokora"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mikrobioen Arka: horrelakoa da ikusten ez dugun (baina behar dugun) bizitza gordetzeko mundu mailako plana.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11668-mikrobioen-arka-horrelakoa-da-ikusten-ez-dugun-baina-behar-dugun-bizitza-gordetzeko-mundu-mailako-plana</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11668-mikrobioen-arka-horrelakoa-da-ikusten-ez-dugun-baina-behar-dugun-bizitza-gordetzeko-mundu-mailako-plana</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5309.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Badago ironia sakon bat honetan: gizateria hirigintzaren, pestiziden eta antibiotikoen bidez biodibertsitatea suntsitzen entretenitzen den bitartean, zientzialari talde bat giza gorozkiak -80 &#xB0;C-an izozten ari da benetan garrantzitsua dena babesteko: mikrobioak. Horrela sortu zen Microbiota Vault, Mikrobiotaren Arka edo Mikrobiotaren Segurtasun Ganbera ere deitua. Eta ez, ez da zientzia-fikziozko eleberri merke batetik ateratako ideia bat. Benetakoa da. Eta munduko zentzurik handiena du.&#xD;
&#xD;
Ekimenak duela lau urte besterik ez zuen abiatu, eta dagoeneko 1.200 giza gorozki-lagin baino gehiago eta elikagai hartzituen 190 lagin bildu ditu, hesteetako eta antzinako sukaldaritzako altxor arkeologikoak balira bezala. Proiektua, nola ez, Svalbardeko Hazi Banku Global ospetsuan inspiratu da; gizateriak dena hankaz gora jartzea erabakiko balu, munduko haziak gordetzen dituen Norvegiako bunker hartan.&#xD;
&#xD;
Izoztutako laginak Benin, Brasil, Etiopia, Ghana, Laos, Thailandia eta Suitzako bildumetatik datoz, eta gaur egun Zuricheko Unibertsitateko Mikrobiologia Medikoko Institutuan gordetzen dira. Zenbat denboraz? Behar den guztian. Hala ere, ez da baztertzen etorkizunean are leku hotzagoetara eramatea, hala nola Kanadara, desagertzeko arriskuan dauden bakterioentzako turismo polar moduko batean.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11668-mikrobioen-arka-horrelakoa-da-ikusten-ez-dugun-baina-behar-dugun-bizitza-gordetzeko-mundu-mailako-plana"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 23 Jun 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Udari hasiera emateko programazio zabala izango dugu Cristina Enean, Ulian eta Urgullen</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11677-udari-hasiera-emateko-programazio-zabala-izango-dugu-cristina-enean-ulian-eta-urgullen</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11677-udari-hasiera-emateko-programazio-zabala-izango-dugu-cristina-enean-ulian-eta-urgullen</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5320.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Atzotik, ekainak 21 larunbata, 10:24ean, urteko urtarorik argitsuenean gaude, udan. 93 egun eta 16 orduko iraupena izango duen urtaro bat, datorren irailaren 23ra arte, udazkena hasten denean. Horrela, datozen hiru hilabeteetarako Cristina Enea Fundazioak adin guztietako jendearentzako jarduerez beteriko agenda diseinatu du, hala nola aire zabaleko zinema emanaldiak, txangoak, erakusketak, ikastaroak eta tailerrak. Izen emateak zabalik bihartik aurrera, ekainak 23, asteartea.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11677-udari-hasiera-emateko-programazio-zabala-izango-dugu-cristina-enean-ulian-eta-urgullen"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 22 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[AGENDA] Paper Artea: Uliako liburuxka</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11676-paper-artea-uliako-liburuxka</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11676-paper-artea-uliako-liburuxka</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/agenda/5317.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Uliatik ibilbide bat egin eta irudikatuko dugu, aurkitutako elementuak eta paperak moztuz eta marraztuz. Gure irudimena erabiliz, bertako biztanleen gure istorio gustukoena jasoko duen liburuxka sortuko dugu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/agenda/11676-paper-artea-uliako-liburuxka"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 19 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ezkutuko altxorra Angolan: espezie berriak aurkitu dituzte Afrikan, horien artean ilunpetan distira egiten duen armiarma</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11667-ezkutuko-altxorra-angolan-espezie-berriak-aurkitu-dituzte-afrikan-horien-artean-ilunpetan-distira-egiten-duen-armiarma</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11667-ezkutuko-altxorra-angolan-espezie-berriak-aurkitu-dituzte-afrikan-horien-artean-ilunpetan-distira-egiten-duen-armiarma</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5308.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Angolako ekialdean dagoen Lisima goi-lautada urrunean egindako espedizio zientifiko batek ia esploratu gabe zegoen aparteko aberastasun biologikoa agerian uztea ahalbidetu du. Lanak baieztatu du eskualde hau Afrikako kontinenteko ekosistemarik baliotsuenetako eta gutxien aztertutakoetako bat dela.&#xD;
&#xD;
Hainbat astez, nazioarteko adituek hezeguneak, zingira-basoak eta urak hartzen dituen belardiak zeharkatu zituzten eremu horretan dauden fauna eta flora dokumentatzeko. Horren ondorioz, zientziarentzat berriak izan litezkeen espezie ugari identifikatu zituzten.&#xD;
&#xD;
Gainera, aurkikuntzek indartu egiten dute kontserbazio-estrategiak sustatzeko beharra, duela gutxira arte Afrikako biodibertsitateari buruzko informazio-hutsune handienetako bat izan den eremu batean.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11667-ezkutuko-altxorra-angolan-espezie-berriak-aurkitu-dituzte-afrikan-horien-artean-ilunpetan-distira-egiten-duen-armiarma"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 19 Jun 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] TotalEnergies, Shell, Naturgy... Europako energiaren erraldoiak &#x2018;greenwashinga&#x2019; egiteagatik salatu dituzte</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11675-totalenergies-shell-naturgy-europako-energiaren-erraldoiak-greenwashinga-egiteagatik-salatu-dituzte</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11675-totalenergies-shell-naturgy-europako-energiaren-erraldoiak-greenwashinga-egiteagatik-salatu-dituzte</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5316.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Europako Kontsumitzaileen Erakundeak jarraipena egin die urtebetez multinazional horiei, eta ondorioztatu du marketina erabilita "aurpegi garbiketa berdea" egiten dutela trantsizio energetikoaren kaltetan. Europako Batzordearen aurrean salaketa jarri du, hainbat herrialdetako kontsumitzaileen elkarteekin batera. Jatorrizko albistea: www.argia.eus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Europako Kontsumitzaileen Erakundeak (BEUC, frantsesezko siglak) energiaren arloan nagusi diren multinazionalei urtebetez jarraipena egin die eta haien inguruko txostena argitaratu du, kontsumitzaileen eta herritarren aurrean duten greenwashing edo "aurpegi garbiketa berdea" aztertzeko. Eta dokumentu hori eskuan, salaketa jarri du Europako Batzordearen aurrean ENGIE, Eni Plenitude, Shell eta TotalEnergies enpresen aurka, "baieztapen ekologikoak egiten herritarrak engainatzeagatik".&#xD;
&#xD;
Azaldu duenez, multinazional horiek euren produktuak sustatzen dituzte "berde" itxura emanda edo energia berriztagarriekin lanean ari direla esanda, baina egiaz energia fosilak dira euren jardueraren oinarri nagusia. Karbonoarekin ere antzera gertatzen da: "zero" emisio neto izateko helburua dutela diote, eta horretarako munduan barrena programak dituztela &#x2013;ENGIEk, esaterako, baso landaketak egiten dituela argudiatzen du&#x2013;, "nahiz eta benetan erregai fosiletan azkarki inbertitzen jarraitzen duten".&#xA0;&#xD;
&#xD;
Beste kasu batzuetan, engainua erabatekoa da: TotalEnergies-ek, adibidez, baieztatu du gas fosila "berdea" dela edo beste fosil batzuek baino CO2 gutxiago isurtzen duela, nahiz eta petrolioak edo ikatzak bezainbesteko eragin klimatiko kaltegarria izan dezakeen, txostenean argitu dutenez.&#xA0;&#xD;
&#xD;
BEUCen esanetan, aurpegi garbiketa berde horrek ziurgabetasuna sortu eta kontsumitzaileak etsiarazten ditu, eta azken batean, "trantsizio energetikoa mantsotzen du".&#xD;
&#xD;
Praktika horren legezkotasuna ere aztertu eta zalantzan jarri dute txostenean: Europako zuzentarauek debekatzen dute "baieztapen faltsuak edo engainagarriak" egitea, eta kasu zehatz honetan, "baieztapen ekologiko orokorrak" egitea. Baieztapen horien bidez, multinazionalek etekinak ateratzen dituzte, kontsumitzaileak prest baitaude gehiago ordaintzeko ingurumena errespetatzen duen produktu batengatik, nahiz eta finean ez den horrela. Bide horretatik, milioika kontsumitzaileren poltsikoak hustea egozten diete energia enpresei.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Jarraitu jatorrizko albistea irakurtzen hemen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11675-totalenergies-shell-naturgy-europako-energiaren-erraldoiak-greenwashinga-egiteagatik-salatu-dituzte"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 18 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Sagu digital baten iraultza: animalien erabilera murriztu eta medikuntza berrien garapena azkartzen duen berrikuntza suitzarra.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11666-sagu-digital-baten-iraultza-animalien-erabilera-murriztu-eta-medikuntza-berrien-garapena-azkartzen-duen-berrikuntza-suitzarra</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11666-sagu-digital-baten-iraultza-animalien-erabilera-murriztu-eta-medikuntza-berrien-garapena-azkartzen-duen-berrikuntza-suitzarra</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5307.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Tratamendu eraginkorragoen bilaketak eta ikerketa-metodo etikoagoen garapenak aurrerapauso garrantzitsua eman dute. Suitzako Empa laborategi federaleko zientzialari talde batek adimen artifizialak lagundutako eredu informatiko bat garatu du, organismoaren barruan nanopartikulek nola jokatzen duten simulatzeko gai dena.&#xD;
&#xD;
Tresna horrek sagu baten gorputza modu digitalean erreproduzitzen du, eta nanomaterial desberdinen banaketa aurreikusteko aukera ematen du funtsezko organoetan, hala nola gibelean, giltzurrunetan, biriketan eta barean. Horrela, ikertzaileek emaitza posibleak azter ditzakete laborategiko animalietara berehala jo beharrik gabe.&#xD;
&#xD;
Gainera, aurrerapen honek aukera berritzaile bat eskaintzen du baliabide zientifikoak hobeto aprobetxatzeko eta esperimentazio tradizionalarekin lotutako inpaktua murrizteko. Horregatik, proposamenak interes handia piztu du bai osasunaren eta medikuntzaren arloan, bai ingurumenaren ikuspegitik ere.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11666-sagu-digital-baten-iraultza-animalien-erabilera-murriztu-eta-medikuntza-berrien-garapena-azkartzen-duen-berrikuntza-suitzarra"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 17 Jun 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Klima-aldaketa jarduera fisikoan eta kirolean</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11674-klima-aldaketa-jarduera-fisikoan-eta-kirolean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11674-klima-aldaketa-jarduera-fisikoan-eta-kirolean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5315.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Azken hamarkadan, gertaera klimatiko kaltegarriek gure eguneroko bizitza nola eraldatu duten ikusi dugu. Sute handiak, uholdeak, haize urakanatuak edo muturreko bero-gertaerak izan diren denboraleak ez dira aparteko gertakaritzat hartu eta gero eta ohikoagoak dira. Bere garaian anekdotikoa zirudiena &#x2013; 1983ko uholdeak Euskal Autonomia Erkidegoan bezala &#x2013; gaur egun denboraren poderioz sendotzen joan den joera baten hasiera bezala gogoratzen da. Jatorrizko albistea eta irudia: &lt;a href=\"https://www.ehu.eus/eu/web/campusa/-/el-cambio-clim%C3%A1tico-en-la-pr%C3%A1ctica-de-la-actividad-f%C3%ADsica-y-el-deporte\"&gt;www.ehu.eus&lt;/a&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11674-klima-aldaketa-jarduera-fisikoan-eta-kirolean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 16 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Krisi garaian oinarrizko hornidura ziurtatzea: ingurumen-arriskuak baztertzearen prezioa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11665-krisi-garaian-oinarrizko-hornidura-ziurtatzea-ingurumen-arriskuak-baztertzearen-prezioa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11665-krisi-garaian-oinarrizko-hornidura-ziurtatzea-ingurumen-arriskuak-baztertzearen-prezioa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5306.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Bero-bolada errekorrak, gero eta lehorte luzeagoak, euri-jasa bortitzak... Horrelako fenomenoak gero eta ohikoagoak dira. European Investment Bank-ek egindako inkesta baten arabera, hamar europarretik zortzik gutxienez fenomeno meteorologiko larri bat pairatu dute azken urteetan. Eta ondorioak ez dira oharkabean igaro: inkestatuen %68k eragin zuzena nabaritu du. Horietatik, %21ek garraioaren etenak jasan ditu, %20k argindar-mozketak edo energia-hornidurako arazoak, beste %20k osasun-arazoak izan ditu, eta %19k bere etxetik gertu dauden naturaguneen suntsipena ikusi du.&#xD;
&#xD;
Ingurugiroaren Munduko Eguna dela kausa, Nazio Batuek dei bat egin dute &#xAB;Klima dela eta, orain&#xBB; lelopean. Kanpainaren helburua da &#xAB;Lurrak bidaltzen dizkigun premiazko seinaleei&#xBB; arreta jartzea, eta NBEk azpimarratu du klima-ekintzak ekonomiak sostengatzen dituzten sistemak eraldatzea eta klimarekiko harremana berreraikitzea eskatzen duela.&#xD;
&#xD;
Horrek esan nahi du emisioak murrizteaz gain, energia ekoizteko modua, uraren kudeaketa eta hiriak diseinatzeko modua ere aldatu behar direla, gero eta zorrotzagoa den klima baten aurrean funtzionatzeko gai izan daitezen.&#xD;
&#xD;
Zenbait erakundek dagoeneko zenbakitan jarri dituzte ondorio ekonomikoak. Swiss Re Institute-ren arabera, klima-aldaketaren aurrean neurririk hartzen ez bada, munduko BPGa %18raino murriztu liteke 2050erako. Albiste ona da aurrea hartzea askoz merkeagoa dela: Organisation for Economic Co-operation and Development-ek, EIBren estimazioetan oinarrituta, adierazi du hondamendien arriskua murrizteko inbertitutako euro bakoitzak bost eta zazpi euro arteko berreraikuntza-kostuak aurrezten dituela etorkizunean.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11665-krisi-garaian-oinarrizko-hornidura-ziurtatzea-ingurumen-arriskuak-baztertzearen-prezioa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 15 Jun 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zenbat balio dute hegaztiek ekonomiarentzat? Ikerketa zientifikoek datu harrigarriak utzi dizkigute</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11664-zenbat-balio-dute-hegaztiek-ekonomiarentzat-ikerketa-zientifikoek-datu-harrigarriak-utzi-dizkigute</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11664-zenbat-balio-dute-hegaztiek-ekonomiarentzat-ikerketa-zientifikoek-datu-harrigarriak-utzi-dizkigute</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5305.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Arrano inperial bikote batek habia egiten du dehesa bateko arte baten gainean. Albistea azkar zabaltzen da Interneteko foroetan, eta ehunka hegazti-zale erakartzen ditu herrira. Maila ekonomiko ertain edo ertain-altuko pertsonak dira askotan; dirua gastatzeko prest dauden turistak, eskualdeko landa-etxeetan ostatu hartzen dutenak, tokiko artisautza erosten dutenak, ostatuetan jaten dutenak eta tabernetan kontsumitzen dutenak.&#xD;
&#xD;
Arrano inperiala aipatu dugu, baina hegazti-zaleen interesa pizteko eta mugiarazteko gai den beste edozein espeziez ere hitz egin genezake. Gogoratzen al duzue duela urte batzuk Asturiasen elur-hontz talde txiki bat ikusi zutenean sortu zen zalaparta? Ehunka zaletu iritsi ziren toki guztietatik, eta udalerri osoan etekin ekonomiko handia lortu zuten.&#xD;
&#xD;
Horri ornitologia-turismoa edo hegaztiak behatzeko turismoa deitzen zaio, eta Spain Europako potentzia nagusietako bat da alor horretan. Extremadura, Castilla y Le&#xF3;n, Arag&#xF3;n edo Andaluc&#xED;a bezalako autonomia-erkidegoek urteak daramatzate jarduera hori sustatzen eta horri esker diru-sarrerak lortzen.&#xD;
&#xD;
Ez ditu inoiz eguzki eta hondartzako turismoaren zifrak lortuko, baina dagoeneko gero eta bisitari gehiago erakartzen ditu, eta turismo-sektoreko ekitaldi handietan gero eta presentzia handiagoa du, hala nola FITUR azokako erakusmahaietan.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11664-zenbat-balio-dute-hegaztiek-ekonomiarentzat-ikerketa-zientifikoek-datu-harrigarriak-utzi-dizkigute"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 12 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Donostiako Udalak bizikletaren erabilera egokiari buruzko informazio kanpaina hasiko du</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11673-donostiako-udalak-bizikletaren-erabilera-egokiari-buruzko-informazio-kanpaina-hasiko-du</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11673-donostiako-udalak-bizikletaren-erabilera-egokiari-buruzko-informazio-kanpaina-hasiko-du</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5314.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Mugikortasunaren Astean egindako ikerketa baten arabera, Donostiatik doazen txirrindularien erdiek ez dakite bizikletaren nahitaezko araudia. Jatorrizko albistea: &lt;a href=\"https://www.donostia.eus/eu/aktualitatea/bizikleta-kanpaina-2026\"&gt;www.donostia.eus&lt;/a&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11673-donostiako-udalak-bizikletaren-erabilera-egokiari-buruzko-informazio-kanpaina-hasiko-du"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 11 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Fast fashion-a eta ingurumenaren arteko harremana</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11663-fast-fashion-a-eta-ingurumenaren-arteko-harremana</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11663-fast-fashion-a-eta-ingurumenaren-arteko-harremana</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5304.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;39.000 tona. Hori da urtero Atacama Desert basamortura (Txile) iristen den saldu gabeko edo erabilitako arropa kopurua (AEBetatik, Europatik eta Asiatik datorrena). Basamortu hori &#x201C;mendebaldeko munduko ehungintza-hondakinen zabortegia&#x201D; dela jotzen da. Arropa-pilaketa hain da handia eta ikaragarria, ezen bereizmen handiko satelite-irudiek baieztatu baitute fast fashion-aren hilerri erraldoi hori espaziotik ere argi ikus daitekeela. Egoera kezkagarria da, eta ez dirudi epe laburrean konponbide errazik izango duenik; hala ere, gizarte osoaren konpromisoarekin, egoera hori alda daiteke.&#xD;
&#xD;
Arropa berria erostea ez da inoiz hain merkea izan gure poltsikoarentzat, ezta hain garestia planetarentzat ere. Fast fashion edo moda azkarraren ereduak eguneroko ekintza arrunt bat erabili eta botatzeko etengabeko lasterketa bihurtu du. Kapitalismoaren adierazpen muturrekoenaren babespean, sare sozialen joera iragankorrek eta prezio oso baxuek bultzatuta, ehungintza-industriaren ekoizpen-erritmoak bikoiztu egin dira azken hamabost urteetan. Horrek zaharkitze-kultura bat sustatu du, zabortegiak gainezka jartzen dituena, urak kutsatzen dituena eta baliabide naturalak aurrekaririk gabeko abiaduran kaltetzen dituena.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11663-fast-fashion-a-eta-ingurumenaren-arteko-harremana"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 10 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Sendatze komunitarioko praktikei, lurraldeari eta ongizate kolektiboari buruzko elkarrizketak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11661-sendatze-komunitarioko-praktikei-lurraldeari-eta-ongizate-kolektiboari-buruzko-elkarrizketak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11661-sendatze-komunitarioko-praktikei-lurraldeari-eta-ongizate-kolektiboari-buruzko-elkarrizketak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5298.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Entretejidas/Sareginak &lt;/strong&gt;proiektuaren esparruan, jardunaldi honek sendatze komunitarioko pedagogien inguruko topagune bat proposatzen du. Izen-emateak &lt;a href=\"https://forms.office.com/pages/responsepage.aspx?id=gvt9FPikxUiBBIMvKut3PWrnOMGjOmpGrRIo5OmrCl5UODFXNzA0MEFXQVQ0MUdHOEdCNjBNWFRFQy4u%26utm_source=chatgpt.com%26route=shorturl\"&gt;hemen&lt;/a&gt;.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11661-sendatze-komunitarioko-praktikei-lurraldeari-eta-ongizate-kolektiboari-buruzko-elkarrizketak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 09 Jun 2026 02:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] 2026ko 16 ingurumen-arazo handienak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11662-2026ko-16-ingurumen-arazo-handienak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11662-2026ko-16-ingurumen-arazo-handienak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5303.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Munduak premiazko ingurumen-erronka ugari ditu aurrean, eta horiek berehalako arreta eta neurriak eskatzen dituzte. Klima-aldaketak eragindako hondamendietatik, biodibertsitatearen galeratik eta plastikoen kutsaduratik hasi eta adimen artifizialaren gorakadaraino, 2026ko 16 ingurumen-arazo handienek panorama kezkagarria marrazten dute, klima-aldaketa arintzeko eta haren ondorioetara egokitzeko premia larria agerian utziz.&#xD;
&#xD;
1. Erregai fosilek eragindako berotze globala&#xD;
&#xD;
Bero-bolada errekorrek eta muturreko fenomeno meteorologiko suntsitzaileek markatutako beste urte bat amaitu berri da, eta 2025a historiako hiru urterik beroenetako bat izango dela aurreikusten da. Horrek mundu mailan aurrekaririk gabeko beroaren hamarkada bat baino gehiago ixten du, giza jarduerek bultzatuta. Izan ere, azken 11 urteetako bakoitza (2015-2025) historiako hamar urterik beroenen artean egon da. Gaur egun, 2024 da sailkapenaren buruan dagoena, eta ondoren dator 2023.&#xD;
&#xD;
Zalantzarik gabe, gure garaiko ingurumen-arazorik handienetako bat berotegi-efektuko gasen emisioen hazkundea da. Gas horiek eguzkiaren beroa atmosferan harrapatzen dute, Lurraren gainazaleko tenperatura igoaraziz eta bero-boladak luzeagoak eta biziagoak bihurtuz. Planeta berotzen duten hiru gas nagusien &#x2014;karbono dioxidoa (CO&#x2082;), metanoa eta oxido nitrosoa&#x2014; atmosferako kontzentrazioak inoiz baino handiagoak dira.&#xD;
&#xD;
Gas horiek atmosferan oso denbora luzez irauten dutenez, munduak gaur egun &#xAB;epe luzerako tenperatura-igoera&#xBB; bati egin behar dio aurre. Hala adierazi zuen joan den hilabetean Ko Barrett-ek, World Meteorological Organization-eko idazkari nagusiordeak.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11662-2026ko-16-ingurumen-arazo-handienak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 08 Jun 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ingurumenaren Munduko Eguna 2026: nola aurtengo edizioak tokiko erakundeei zuzenean egiten dien interpelazioa</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11657-ingurumenaren-munduko-eguna-2026-nola-aurtengo-edizioak-tokiko-erakundeei-zuzenean-egiten-dien-interpelazioa</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11657-ingurumenaren-munduko-eguna-2026-nola-aurtengo-edizioak-tokiko-erakundeei-zuzenean-egiten-dien-interpelazioa</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5273.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Aukeratutako leloak, #KlimarenAldeOrain, berehala jardutera gonbidatzen du, egokitzapena bakarrik jada nahikoa ez dela baieztatuz, planetak seinaleak bidaltzen dizkigula eta guk ere hari erantzun bat bidali behar diogula azpimarratuz. Jatorrizko albistea: udalsarea2030.eus.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Ekainaren 5ean ospatzen den Ingurumenaren Munduko Eguna 2026 honetan klima-ekintzarako premiazko dei bihurtu da. Planetak bidaltzen ari den seinaleak argiak dira: tenperaturen igoera, itsasoaren mailaren gorakada, sute suntsitzaileen ugaritzea... Aurtengo kanpainaren mezua argia da: munduari erantzunezko seinale bat bidaltzeko garaia da. Eta ekintzarako dei zuzen honetan, tokiko erakundeek funtsezko zeregina dute.&#xD;
&#xD;
#KlimarenAldeOrain lelopean, Nazio Batuen Ingurumen Programaren (NBIP) kanpainak mundu osoa gonbidatzen du dagoeneko martxan dauden adibide guztien seinaleak zabaltzera, mundua egokitzen den leku hutsa izatetik harago, jasotzen duen informazioari erantzuten dion espazio bihurtuz.&#xD;
&#xD;
Tokiko erakundeak ekintza horietako askoren sustatzaile dira: berdetzen ari diren hiriak, hobeto drainatzen eta arnasten duten lurzoruak, udal-eraikinetan energia berriztagarriak instalatzearen aldeko apustua, pertsonak erdigunean jartzen dituzten hirigintza-politikak...&#xD;
&#xD;
Zentzu horretan, tokiko erakundeek funtsezko eginkizuna dute, eta Ingurumenaren Munduko Egun honek bozgorailu izan nahi duen ehunka ekimenen iturri izan daitezke. &#x201C;Irakurri zure inguruko seinaleak. Eta bidali bat bueltan&#x201D;, gonbidatzen du NBIPek. Horretarako, ekintza bakoitza seinale bat izan daitekeela uste du: irtenbide bat ezartzea, elkarrizketa bat hastea, politika bat birbideratzea...&#xD;
&#xD;
Kanpainarekin bat egitea hainbat modutan gauza daiteke: Munduko Egun honen esparruan ekitaldi bat munduko mapan erregistratzea, muturreko bero-boladetarako hiri-eremuak prestatzea helburu duen &#x2018;50 cities at 50&#xBA;&#x2019; ekimenarekin bat egitea edo NBIPek kanpainaren oihartzuna handitzeko prestatu dituen materialak partekatu eta zabaltzea.&#xD;
&#xD;
Materialak euskaraz eta gaztelaniaz daude eskuragarri, eta toki entitateen eskura, #KlimarenAldeOrain kanpainarekin bat egiteko eta Euskadi tokikotik eraikitzen den ekintza klimatiko baten ildoan dagoela erakusten duten seinale guztiak mundura bidaltzeko. Deskargatu eta partekatu ditzakezu zure plataformetan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11657-ingurumenaren-munduko-eguna-2026-nola-aurtengo-edizioak-tokiko-erakundeei-zuzenean-egiten-dien-interpelazioa"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 05 Jun 2026 03:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Cristina Enea Fundazioak Donostiako Iraunkortasunaren eta Klimaren Txostena 2025 aurkeztu du</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11536-cristina-enea-fundazioak-donostiako-iraunkortasunaren-eta-klimaren-txostena-2025-aurkeztu-du</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11536-cristina-enea-fundazioak-donostiako-iraunkortasunaren-eta-klimaren-txostena-2025-aurkeztu-du</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5302.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Cristina Enea Fundazioak, Iraunkortasunaren eta Klimaren Behatokiaren bitartez, Iraunkortasunaren eta Klimaren Urteko Txostena argitaratu du, 2025. urteari dagokiona. Bertan, Donostiako hiri-metabolismoa zehatz-mehatz aztertzen da, iraunkortasunari dagokionez. Leire Sarobe Cristina Enea Fundazioko Iraunkortasunaren eta Klimaren Behatokiko arduradunak azaldu duenez, txosten hori, beraz, &#xAB;lehen azterlana 2008an argitaratzean hasi zen analisi-sail baten azken eguneratzea da, eta, horregatik, informazio- eta kontraste-iturri baliotsua da, azken 17 urteetan datuek etengabe izan duten bilakaera ikusteko aukera ematen duena&#xBB;.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11536-cristina-enea-fundazioak-donostiako-iraunkortasunaren-eta-klimaren-txostena-2025-aurkeztu-du"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 04 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mundua inspiratzen duen istorio bat: 12 urteko neska batek 150.000 zuhaitz landatu ditu eta Indiako basoberritzearen lider bihurtu da</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11659-mundua-inspiratzen-duen-istorio-bat-12-urteko-neska-batek-150-000-zuhaitz-landatu-ditu-eta-indiako-basoberritzearen-lider-bihurtu-da</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11659-mundua-inspiratzen-duen-istorio-bat-12-urteko-neska-batek-150-000-zuhaitz-landatu-ditu-eta-indiako-basoberritzearen-lider-bihurtu-da</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5278.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Prasiddhi, Chengalpattu-ko neska batek 150.000 zuhaitz baino gehiago landatzea lortu du,&lt;/strong&gt; eta Prasiddhi Forest Foundation sortu du. Horrela, Indiako basoberritzearen erreferente bihurtu da.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11659-mundua-inspiratzen-duen-istorio-bat-12-urteko-neska-batek-150-000-zuhaitz-landatu-ditu-eta-indiako-basoberritzearen-lider-bihurtu-da"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 03 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Hegazti hiritarrek zigarro-muturrak erabiltzen dituzte habietan: aurkikuntza zientifiko honen garrantzia Mexiko Hirian</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11660-hegazti-hiritarrek-zigarro-muturrak-erabiltzen-dituzte-habietan-aurkikuntza-zientifiko-honen-garrantzia-mexiko-hirian</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11660-hegazti-hiritarrek-zigarro-muturrak-erabiltzen-dituzte-habietan-aurkikuntza-zientifiko-honen-garrantzia-mexiko-hirian</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5279.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Biology Letters aldizkarian argitaratutako ikerketa batek agerian utzi duenez, House Sparrow txolarreek eta Finch txonta motako hegaztiek zigarro erreen muturrak txertatzen dituzte habietan, Mexico City hirian.&#xD;
&#xD;
Ikertzaileek egiaztatu zuten jokabide hori ez dela materialak biltzean egindako akats bat, baizik eta habietan bizi diren ektoparasitoen kopurua murrizteko estrategia bat. Horretarako, zigarro-iragazkietan geratzen diren konposatu kimikoak baliatzen dituzte.&#xD;
&#xD;
Azterketaren arabera, iragazkien zelulosa azetatozko zuntzek lotura negatiboa zuten akaroen eta beste artropodo parasito batzuen kopuruarekin: hau da, zuntz gehiago zituzten habietan parasito gutxiago aurkitu ziren.&#xD;
&#xD;
Saiakuntza esperimentaletan, parasitoak erabili gabeko iragazkietara erakartzen zirela ikusi zuten; aldiz, sistematikoki saihesten zituzten erabilitako zigarroen hondarrak. Badirudi nikotinak eta beste substantzia toxiko batzuek pestizida biologiko gisa jarduten dutela habien barruan, parasitoak uxatuz eta txiten bizi-baldintzak hobetuz.&#xD;
&#xD;
Aurkikuntza honek erakusten du hegazti hiritar batzuek gizakiok sortutako hondakinak modu berritzailean erabiltzen dituztela beren biziraupena hobetzeko, nahiz eta material horiek arrisku toxikoak ere izan ditzaketen epe luzera.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11660-hegazti-hiritarrek-zigarro-muturrak-erabiltzen-dituzte-habietan-aurkikuntza-zientifiko-honen-garrantzia-mexiko-hirian"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 02 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Nazioarteko lankidetza funtsezkoa da planeta babesteko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11209-nazioarteko-lankidetza-funtsezkoa-da-planeta-babesteko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11209-nazioarteko-lankidetza-funtsezkoa-da-planeta-babesteko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4692.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Urteko azken txostenaren aurkezpenean, PNUMAko zuzendari exekutibo Inger Andersenek adierazi zuen 2023an &lt;strong&gt;ingurumen-borrokan aurrerapenak eta atzerapenak utzi zituela.&lt;/strong&gt; Gainera, tentsio geopolitikoek ekologia arloko nazioarteko lankidetza zailtzen jarraitzen dutela ohartarazi zuen.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11209-nazioarteko-lankidetza-funtsezkoa-da-planeta-babesteko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 01 Jun 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Zer alde dago bero-kupularen eta bero-boladaren artean?</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11658-zer-alde-dago-bero-kupularen-eta-bero-boladaren-artean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11658-zer-alde-dago-bero-kupularen-eta-bero-boladaren-artean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5274.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Zer alde dago bero-kupularen eta bero-boladaren artean? Adituek argitzen dute fenomeno desberdinak direla. &#x201C;Bero-kupula kausa da, eta bero-bolada ondorioa izango litzateke&#x201D;, laburbiltzen du Rub&#xE9;n del Campo-k, Agencia Estatal de Meteorolog&#xED;ako (Aemet) bozeramaileak.&#xD;
&#xD;
Bero-bolada denboran luzatzen den aldi bat da, non tenperaturak ohikoa baino askoz handiagoak diren. Espainian, oro har, bero-boladaz hitz egiten dugu tenperatura oso altuak aldi berean gertatzen direnean, lurralde zabal bati eragiten diotenean eta gutxienez hiru egunez irauten dutenean. Definizio horretarako, hedadura, iraupena eta intentsitatea hartzen dira kontuan.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11658-zer-alde-dago-bero-kupularen-eta-bero-boladaren-artean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 29 May 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Irteerak kanoan Urumean zehar bere ingurumen- eta historia-aberastasuna ezagutzeko</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10150-irteerak-kanoan-urumean-zehar-bere-ingurumen-eta-historia-aberastasuna-ezagutzeko</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10150-irteerak-kanoan-urumean-zehar-bere-ingurumen-eta-historia-aberastasuna-ezagutzeko</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/3213.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Urumea ibaiak jende gutxik ezagutzen dituen txokoak ezkutatzen ditu. Horiek deskubritzeko eta haien ingurumen- eta historia-aberastasunari buruz gehiago ikasteko, uretatik kanoa-irteerak egitea proposatzen dizugu. Maiatzare 30 eta 31n egingo ditugu (larunbatean, 10:30ean, euskaraz, eta igandean, ordu berean, gazteleraz), &lt;a href=\"https://arrauning.com/eu/\"&gt;Arrauning&lt;/a&gt; enpresarekin lankidetzan. Arrauning&#xA0;duela urte batzuetatik ari da Urumeako uretan, traineruetan, kanoetan eta beste ontzi mota batzuetan sartu-irtenak egiten, ibaiaren alderik ezezagunena ezagutarazteko.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/10150-irteerak-kanoan-urumean-zehar-bere-ingurumen-eta-historia-aberastasuna-ezagutzeko"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 28 May 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Cristina Enea: mende bat donostiarrei irekita</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11656-cristina-enea-mende-bat-donostiarrei-irekita</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11656-cristina-enea-mende-bat-donostiarrei-irekita</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5277.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;1926ko ekainaren 2tik aurrera, Cristina Enea parkeko ateak zabalik egon dira herritar guztientzat,&#xA0;&lt;/em&gt;&lt;em&gt;hil ziren arte &lt;/em&gt;&lt;em&gt;finkaren jabe izandako&#xA0;&lt;/em&gt;&lt;em&gt;Mandasko duke-dukesaren nahiak betez&lt;/em&gt;&lt;em&gt;. Duke-dukesak, Cristina Brunetti y Gayoso eta Fermin Lasala y Collado, ondorengorik gabe hil ziren, eta lursailak Udalari laga zizkioten, herritar guztiek lur horiez goza zezaten. Mendeurrena ospatzeko, Cristina Enea Fundazioak hainbat bisita gidatu antolatu ditu parkean zehar.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11656-cristina-enea-mende-bat-donostiarrei-irekita"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 27 May 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Uraren ziklo integralaren fase ezberdinen kudeaketa ezagutzeko bisita gidatua Loiolako araztegira</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/09943-uraren-ziklo-integralaren-fase-ezberdinen-kudeaketa-ezagutzeko-bisita-gidatua-loiolako-araztegira</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/09943-uraren-ziklo-integralaren-fase-ezberdinen-kudeaketa-ezagutzeko-bisita-gidatua-loiolako-araztegira</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/4795.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;A&#xF1;arbeko Urak-en eskutik, Cristina Enea Fundazioak bisita gidatuak antolatu ditu datorren asteburuan (larunbatean, maiatzaren 30ean, euskaraz -bertan behera-, eta &lt;strong&gt;igandean, maiatzaren 31n, gazteleraz&lt;/strong&gt;), Loiolako hondakin-uren araztegira, uraren zikloko faseen kudeaketa ezagutzeko. izen-emateak irekita &lt;a href=\"https://bibe.me/eventos-CristinaEneaFundazioa\"&gt;&lt;strong&gt;hemen&lt;/strong&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/09943-uraren-ziklo-integralaren-fase-ezberdinen-kudeaketa-ezagutzeko-bisita-gidatua-loiolako-araztegira"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 26 May 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ikerketa berriek baieztatu dute hegazkinen lorratzak inpaktu klimatikoan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11649-ikerketa-berriek-baieztatu-dute-hegazkinen-lorratzak-inpaktu-klimatikoan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11649-ikerketa-berriek-baieztatu-dute-hegazkinen-lorratzak-inpaktu-klimatikoan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5265.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Gero eta ikerketa gehiagok baieztatzen dute kliman duen inpaktua altuera handian hegan egiten duten hegazkinek uzten dituzten lorratzak&lt;/strong&gt;. "Kontrails" direlakoak (ez dute zerikusirik gezi sasizientifikoen chemtrailekin) motorretatik datorren ur-lurrunaren bidez sortzen dira, eta kondentsatzean, izotz-kristal txikiak sortzen dira hain altu.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11649-ikerketa-berriek-baieztatu-dute-hegazkinen-lorratzak-inpaktu-klimatikoan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 25 May 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Mugikortasun Pertsonaleko Ibilgailuei buruzko jardunaldiaren kronika</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11655-mugikortasun-pertsonaleko-ibilgailuei-buruzko-jardunaldiaren-kronika</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11655-mugikortasun-pertsonaleko-ibilgailuei-buruzko-jardunaldiaren-kronika</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5271.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Iragan asteartean, maiatzaren 19an, Mugikortasun Pertsonaleko Ibilgailuen inguruko jardunaldia antolatu zuen Cristina Enea Fundazioak Gipuzkoako Foru Aldundiko Jasangarritasun Departamentuak sustatzen duten Ziklotekak, Gipuzkoako Mugikortasunaren Dokumentazio Zentroak. Jarraian irakur dezakezu jardunaldiok eman zutena eta partehartzaile bakoitzak aipatu zituen hausnarketarik nabarmenenak.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11655-mugikortasun-pertsonaleko-ibilgailuei-buruzko-jardunaldiaren-kronika"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 22 May 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Urumeako Atlas Emozionalaren aurkezpena San Telmo Museoan</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11654-urumeako-atlas-emozionalaren-aurkezpena-san-telmo-museoan</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11654-urumeako-atlas-emozionalaren-aurkezpena-san-telmo-museoan</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5270.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;Gaur osteguna, maiatzaren 21, arratsaldeko 19:00etan, %27Urumeako Atlas Emozionala%27 argitalpena aurkeztuko da San Telmo Museoan, Elena Odriozolaren ilustrazioez aberastutako edizio zaindua. Bertan, herritarrek Urumea ibaiarekin&#xA0;dituzten bizipen, esperientzia eta emozioekin lotzen dituzten hamar gai nagusiak jorratzen dira. Ekitaldi librea eta doakoa, lekua bete arte.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11654-urumeako-atlas-emozionalaren-aurkezpena-san-telmo-museoan"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 21 May 2026 02:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Europak bere autoak berritu eta elektrifikatu ditu Afrikara gehien kutsatzen dutenak bidaltzen dituen bitartean,</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11648-europak-bere-autoak-berritu-eta-elektrifikatu-ditu-afrikara-gehien-kutsatzen-dutenak-bidaltzen-dituen-bitartean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11648-europak-bere-autoak-berritu-eta-elektrifikatu-ditu-afrikara-gehien-kutsatzen-dutenak-bidaltzen-dituen-bitartean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5264.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Europar Batasunak gehien kutsatzen duten auto erabiliak ingurumen-erregulazio lasaiak dituzten herrialdeetara esportatzen ditu&lt;/strong&gt;. Horixe da Ignacio del Rosal Oviedoko Unibertsitateko Ekonomia Aplikatuko Saileko irakasleak gidatutako ikerketa baten ondorio nagusia. Ikerketak erakusten duenez, Europak trantsizio energetikoan aurrera egiten duen bitartean, errekuntzako ibilgailuen desplazamendua garapen bidean dauden herrialdeetara, bereziki afrikarretara, mehatxu bihur daiteke munduko krisi klimatikoaren testuinguruan.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11648-europak-bere-autoak-berritu-eta-elektrifikatu-ditu-afrikara-gehien-kutsatzen-dutenak-bidaltzen-dituen-bitartean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 20 May 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Konponketa sektoreak ohartarazi du Europako Batasuneko Ekonomia Zirkularraren Legea birziklatzera mugatzeko arriskuaz.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11650-konponketa-sektoreak-ohartarazi-du-europako-batasuneko-ekonomia-zirkularraren-legea-birziklatzera-mugatzeko-arriskuaz</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11650-konponketa-sektoreak-ohartarazi-du-europako-batasuneko-ekonomia-zirkularraren-legea-birziklatzera-mugatzeko-arriskuaz</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5266.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Konpontzeko eskubidearen aldeko Right to Repair Europe koalizioak kezka agertu du Europar Batasuneko etorkizuneko Ekonomia Zirkularraren Legea hartzen ari den norabidearekin; izan ere, orain arte eztabaidatutako neurriek gehiegizko pisua ematen diotela birziklapenari uste du, eta produktuen konponketa eta berrerabilera bigarren mailan uzten dituztela.&#xD;
&#xD;
Balorazio hori Europako Batzordeak etorkizuneko araudia garatzeko berriki antolatutako interesdunen azken tailerraren ondoren egin zuen plataformak. Koalizioaren arabera, lehengai kritikoen berreskurapenean nagusiki arreta jartzeak ekonomia zirkularraren oinarrizko printzipioetako bat bazter dezake: produktuen bizitza erabilgarria luzatzea, hondakinak sortzea saihesteko.&#xD;
&#xD;
Erakundeko kanpaina-arduradun In&#xE9;s Albericok adierazi zuenez, hondakinen Europako hierarkiak lehentasuntzat jotzen ditu murrizketa, berrerabilera eta konponketa, birziklapenaren aurretik. Ildo horretan, koalizioaren ustez, hondakinen kudeaketan soilik oinarritutako politika batek arriskua du etorkizuneko legeria &#x201C;birziklatze lege&#x201D; huts bihurtzeko, benetako estrategia zirkularra izan beharrean.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11650-konponketa-sektoreak-ohartarazi-du-europako-batasuneko-ekonomia-zirkularraren-legea-birziklatzera-mugatzeko-arriskuaz"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 19 May 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Ehungintza industriaren eta &#xAB;ultra-fast fashion&#xBB;-aren beste aurpegia: Galizian erabilitako arroparen %85 zabortegian amaitzen da, edukiontzien kopurua bikoiztu den arren.</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11651-ehungintza-industriaren-eta-ultra-fast-fashion-aren-beste-aurpegia-galizian-erabilitako-arroparen-85-zabortegian-amaitzen-da-edukiontzien-kopurua-bikoiztu-den-arren</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11651-ehungintza-industriaren-eta-ultra-fast-fashion-aren-beste-aurpegia-galizian-erabilitako-arroparen-85-zabortegian-amaitzen-da-edukiontzien-kopurua-bikoiztu-den-arren</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5267.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Hornidura-kateen globalizazioa eta ekoizpena pixkanaka lan-esku merkeagoa duten herrialdeetara lekualdatu den arren, Galizia oraindik ere estatuko arroparen ekoizpen-gune nagusia da. Bertan fabrikatutakoaren negozioak 2.000 milioi eurotik gora mugitzen ditu. Urtero 100.000 jantzi baino gehiago ekoizten dira. Horri gehitu behar zaizkio inportazioak; 2025ean ia 2.800 milioi eurora iritsi ziren.&#xA0;Eta zenbat kontsumitzen da erkidegoan bertan? Janzteko artikuluetan egindako gastua &#x2014;oinetakoak barne&#x2014; 1.655 milioi eurokoa da, hau da, pertsonako 617 euro ingurukoa. Etxeen aurrekontuko partida nagusietako bat da, osasunaren gainetik (598 euro) eta telefono, internet eta gainerako komunikazioetako fakturen ia bikoitza (365 euro), nahiz eta duela bi hamarkada gastua askoz handiagoa izan, 830 eurokoa baitzen.&#xD;
&#xD;
Kontsumoa ez da jaisten; kontrakoa gertatzen da. Fast fashion-aren hedapenak gehiago gutxiagogatik erostea ahalbidetzen du. Espainiako biztanle bakoitzak urtean 19 kilo ehun-hondakin sortzen ditu, hau da, 60 jantziren parekoa. Jasangarritasunerako arazo handia da hori, erabilitako arroparen gehiengo zabala ez baita ez berreskuratzen ez birziklatzen. Galizian, %85 zabortegian amaitzen da.&#xD;
&#xD;
Kanpoko ekoizpenarekiko mendekotasun handiak &#x2014;bereziki Bangladesh, Txina, Turkia eta Marokorekikoa&#x2014; &#xAB;trazabilitateari, jatorriko ingurumen- eta gizarte-inpaktuen kontrolari eta eten geopolitikoen aurreko zaurgarritasunari lotutako arriskuak handitzen ditu&#xBB;, adierazi du Moda re-k autonomia-erkidego bakoitzean erabilitako arroparen bilketa eta tratamenduaren sektorearen egungo egoerari buruz egin berri duen txostenean.&#xD;
&#xD;
Eragina industria-esparrutik harago doa. &#xAB;Azken urteotan, Europan kostu txikiko, kalitate eskaseko eta zaharkitze azkarreko produktuen sarrera bizkorra gertatzen ari da&#xBB;, azaldu du C&#xE1;ritasen laguntzarekin erabilitako arroparen ziklo osoa kudeatzen duen Espainiako gizarte-kooperatiba nagusiak, fast fashion-etik ultra-fast fashion-erako jauziari erreferentzia eginez.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Informazio gehiago&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11651-ehungintza-industriaren-eta-ultra-fast-fashion-aren-beste-aurpegia-galizian-erabilitako-arroparen-85-zabortegian-amaitzen-da-edukiontzien-kopurua-bikoiztu-den-arren"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 18 May 2026 05:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] Europako txosten berria: hauek dira pestizidek gehien kutsatutako lau frutak</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11647-europako-txosten-berria-hauek-dira-pestizidek-gehien-kutsatutako-lau-frutak</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11647-europako-txosten-berria-hauek-dira-pestizidek-gehien-kutsatutako-lau-frutak</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5263.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzaren (EFSA) txosten berri baten arabera, &lt;strong&gt;EBn saldutako fruta eta barazkien % 25,5ek pestizida hondakin bat baino gehiago dituzte aldi berean.&lt;/strong&gt; Horren ondorioz, Pesticide Action Network (PAN) nazioarteko erakundeak EBri leporatu dio "engainatu" egin duela gaur egun baimenduta dauden dosien segurtasuna.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11647-europako-txosten-berria-hauek-dira-pestizidek-gehien-kutsatutako-lau-frutak"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 15 May 2026 04:00:00 +0200</pubDate></item><item><title>[BERRIAK] \'Donostiako Urumeako biztanleak\' erakusketa inauguratu da Cristina Enean</title><link>https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11653-donostiako-urumeako-biztanleak-erakusketa-inauguratu-da-cristina-enean</link><author>cristinaenea@donostia.eus (Cristina Enea Fundazioa)</author><guid isPermaLink="true">https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11653-donostiako-urumeako-biztanleak-erakusketa-inauguratu-da-cristina-enean</guid><description>&lt;p&gt;&lt;img src="https://www.cristinaenea.eus/documentos/fotos/noticias/5269.jpg"&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;Gaur eguerdian inauguratu da erakusketa berria, Donostiatik igarotzean Urumea ibaiak duen ingurumen- eta biologia-aberastasunari balioa ematen diona. Aurten ere, Cristina Enea Fundazioak CEINPROko ikasle eta irakasleen laguntza izan du, erakusketaren diseinua eta kontzeptualizazioa egiteko. Erakusketa irailaren 13ra arte egongo da zabalik.&#xD;
&#xD;
&#xD;
Urumea ibaian ekosistema harrigarri bat aurki daiteke oso ezaugarri bereziak dituena, itsasotik datorren ur gaziaren eta ibaitik jaisten den ur gezaren etengabeko eraginpean baitago. Gainera, mareen eraginez, baldintza horiek egunean zehar aldatu egiten dira, eta ondorioz, han bizi diren bizidunek etengabeko gazitasunaldaketetara egokitu behar izaten dute.&#xD;
&#xD;
Horren ondorioz, Urumearen zati horretako komunitate biologikoa oso espezializatuta dago etengabe aldatzen ari den ingurune batean bizitzeko. Itsasoko eta ibaiko organismo tipikoek ez ezik, ingurune gazikaretako espezie batzuek ere ekosistema hau osatzen dute.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Donostiako Urumeako biztanleak erakusketan, Donostian, ibaian zehar aurki ditzakegun animalia- eta landare-espezie bereizgarrienak errepasatzen dira. Gainera, erakusketa Cristina Enea Fundazioak CEINPROrekin lankidetzan urtero argitaratzen duen Iraunkortasunaren Egutegiaren osagarri da, 2026ko edizioa gai berari eskainita baitago. Egutegia editatu ahal izateko, CEINPROko ikasleek, taldeka, diseinu-proposamen bat egiten dute, eta talde irabazlea arduratzen da egutegia diseinatzeaz eta maketatzeaz, bai eta lotutako erakusketa egiteaz ere.&#xD;
&#xD;
&#xD;
&#xD;
Ildo horretan, Jon Murillo, Andrea Ruiz eta Est&#xED;baliz de la Mata CEINPROko ikasleek eta talde irabazleko kideek adierazi dutenez, &#xAB;esperientzia aberasgarria izan da egutegian eta erakusketan parte hartu ahal izatea, eta ezagutzea ibaian zer dagoen, bertan bizi diren izaki bizidunak...&#xBB;. Cristina Enean gaur inauguratu duten erakusketari dagokionez, adierazi dute erakusketaren sortze prozesua &#xAB;dibertigarria&#xBB; izan dela, eta &#xAB;hori islatuta ikustea harro egoteko modukoa&#xBB; dela.&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.cristinaenea.eus/eu/berriak/11653-donostiako-urumeako-biztanleak-erakusketa-inauguratu-da-cristina-enean"&gt;# Lotura&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 14 May 2026 08:00:00 +0200</pubDate></item></channel></rss>
