Berriak

2019/8/8 Ingurumen albisteak

Azterketa batek klima-aldaketak Euskadin eragingo lukeen heriotza-tasa ebaluatu du

Berotegi-efektuko igorpenek gora egiten jarraituz gero, eta arintze-neurririk hartzen ez bada, Euskal Autonomia Erkidegoko hiri nagusiek bero-boladei aurre egin beharko diete, eta horiek heriotza-tasa % 13 eta % 54 artean handitu dezakete, agertokirik txarrenean. Hala nabarmendu du Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailaren laguntzei esker egin diren klima-aldaketara egokitzeko 4 proiektuetako batek. Proiektu horien ondorioak, iragab asteazkenean, apirilak 5 aurkeztu ziren, Klimatek Foroan.

Klimatek Foroa Ingurumen Sailaren ekimen bat da. Komunitate zientifikoaren, administrazioko arduradunen eta sektoreko enpresen artean klima-aldaketara egokitzeko ezagutza eta esperientzia berritzaileak partekatzea du helburu. Gainera, laguntzak ematen ditu Euskal Autonomia Erkidegoko klima-aldaketara egokitzeko berrikuntza eta frogagarri diren proiektuetarako, baldin eta, Euskadiko Klima-aldaketarako 2050rako Estrategiaren helburuekin bat etorriz, «Euskal Autonomia Erkidegoak klima-aldaketaren aurrean erresilientzia izan dezan bermatzen» laguntzen badute. Estrategia horrek berotegi-efektuko gasak murrizteko helburuak barne hartzen ditu: gutxienez % 40 2030erako, eta gutxienez % 80 2050erako, 2005. urtearekin alderatuta.

Klimatek 2016 lehen deialdian 29 proiektu aurkeztu ziren, eta horietako lau hautatu ziren: Neikerrek egindakoa, BC3 klima-aldaketaren ikerketa-zentroak egindakoa, Euskal Herriko Unibertsitateko «Ur-ingurumeneko prozesuak» ikerketa-taldeak egindakoa eta Tecnaliak egindakoa. BC3ren proiektuak bero-boladek osasunean duten eragina aztertu du. Horrekin batera, Neikerrek Euskal Autonomia Erkidegorako bereizmen handiko klima-agertokiak egiteko bere proiektuko emaitzak aurkeztu ditu; EHUko ur-ingurumeneko prozesuen taldeak urrakortasun hidrikoari eta Zadorra sistemaren arroan egindako aplikazio praktikoari buruzko lana aurkeztu du, eta Tecnaliak NBS Urban proiektuaren berri eman du; naturan oinarritutako irtenbideen potentzialaren mapa du tartean, eta horren aplikazioa Donostian.

BC3 klima-aldaketaren euskal ikerketa-zentroak aurkeztutako azterketaren arabera, Osasunaren Mundu Erakundearen iritziz (OME), bero-boladak muturreko fenomeno meteorologiko arriskutsuenetako bat dira eta eragin handia dute pertsonen osasunean. Azterketak dioenez, "zenbait egilek zenbatetsi dutenez, 2003ko uztailean eta abuztuan Europari eragin zion bero-boladan 70.000 heriotza ere erregistratu izan zitezkeen 16 herrialdetan (batik bat, Frantzian eta Italian), muturreko tenperaturak zirela eta".

Ildo horretan, Nazio Batuen Erakundearen klima-aldaketan espezialisten taldeak (IPCC) ohartarazi du, duela gutxi argitaratutako txostenetan, datorren hamarkadetan bero-boladen maiztasuna, intentsitatea eta iraupena handituko direla. Euskal Autonomia Erkidegoa ez da klima-joera horretatik kanpo geratzen. Hori dela eta, 2006tik «Bero Boladen Egoerak Prebenitzeko Plana» du; bertan muturreko bero-egoerak pertsonen osasunean izan dezakeen eragina deskribatzen da, eta arrisku-talde nagusiak identifikatzen dira.

Proiektua egiteko BC3k Euskal Autonomia Erkidegoan Euskalmetek identifikatutako zona klimatikoetako bakoitza ordezkatzen duten lau udalerri aukeratu zituen: Donostia (kostaldeko zona); Bilbo (Kantauri barnealdeko zona); Gasteiz (trantsizio-zona), eta Guardia (Ebro ardatza).

Isurien agertoki kaltegarrienean, hau da, arintze-neurririk ezarri ez eta isuriek gorabidean jarraitzen duten agertokian, inpaktuek nahiko konstante jarraituko lukete 2050 urtera arte; ordutik aurrera, inpaktuak nabarmen handitzen direla ikus daiteke, eta horien aldakortasuna ere bai.

Agertoki horretan, heriotza-tasa % 13 eta % 54 artean igoko litzateke Bilbon, % 18 eta % 58 artean Donostian eta % 46 eta % 54 artean Gasteizen, 2020-2100 aldian. Tarte hori aklimatazio fisiologikoko prozesuen existentziaren mende dago.

 

Iturria: Ihobe.eus