Muturreko beroak, lehorteek, baso-suteek eta ekaitzek Europa osoko garraioa, energia eta ur-hornidura asaldatu dituzte aurten, eta horrek berretsi egiten ditu Arrisku Klimatikoen Europako Ebaluazioak (EUCRA) duela bi urte identifikatu zituen arriskuak. Europako Ingurumen Agentziak (AEMA) argitaratutako txosten batek klima-aldaketari aurre egiteko azpiegitura kritikoak nola prestatu aztertzen du, aurten ikasitako ikasgaiak oinarri hartuta. Jatorrizko albistea: eea.europa.eu.

Muturreko beroa, klima-aldaketak areagotua, Europar Batasunari gutxienez bere BPGaren % 1 kostatu zitzaion 2026an, AEMAren «Europako azpiegitura kritikoak klima-estresean: 2026ko ikasgaiak» izeneko txostenaren arabera. Lehorteek, baso-suteek eta ekaitzek ere Europa osoko garraioa, energia eta ur-hornidura oztopatu dituzte aurten, eta horrek berretsi egiten ditu Arrisku Klimatikoen Europako Ebaluazioak (EUCRA) duela bi urte identifikatu zituen arriskuak.

Txostenaren arabera, beharrezkoa da egokitzeko erritmoa bizkortzea, Europako azpiegiturek klima aldakorrari aurre egin ahal izateko. Rhin ibaiko ur-maila baxuek salgaien garraioari eta hornidura-kateei eragin zieten; ekaitzek Portugalgo errepide-, trenbide- eta elektrizitate-sareei kalte egin zieten; eta lehorteak eta beroak presioa egin zuten Erdialdeko eta Ekialdeko Europan energia sortzeko. Kasu askotan, inpaktuak sektore batetik bestera hedatu ziren. Kalkuluen arabera, energia-sektorea Europako lehorteak eragindako galera ekonomikoen % 23 inguru da, hau da, 2.000 milioi euro inguru urtean.

Gertaera horiek bat datoz 2024an argitaratutako EUCRAren ondorioekin. Ebaluazioak agerian utzi zuen Europako garraio-, energia-, komunikazio- eta ur-azpiegiturek gero eta arrisku handiagoa dutela muturreko fenomeno meteorologikoen aurrean, eta arrisku horiek ondorioak eragin ditzaketela bata bestearen atzetik, elkarri lotutako sistemen bidez. Ura sistema horietako askoren arteko lotura da: EUCRAk adierazten du lehorte luze batek degradatu egin ditzakeela «biztanleria, nekazaritza, industria, zentral elektrikoak, ibai-garraioa eta ekosistemak».

Esperientzian oinarrituta ikasitakoak
Txosten honek aurten gertatutakotik ateratako sei ikasgai aurkezten ditu, Europak klima-aldaketaren aurrean duen erresilientzia indartzen duen une honetan:

• Etorkizuneko klima-baldintzak kontuan hartuta planifikatzea: azpiegituren diseinuak, ebaluazioak eta mantentzeak klima aldakorrari aurrea hartu behar diote.
• Arriskuak ebaluatzea sistema guztietan: analisiek sareak, interdependentziak, hornidura-kateak eta mugaz gaindiko inpaktuak hartu behar dituzte kontuan, eta ez banakako aktiboetara mugatu.
• Azpiegiturei erresistentzia-probak (stress tests) egitea aldian-aldian: proba horiek ahultasunak detektatzeko aukera ematen dute, eta inbertsioak lehenesten laguntzen dute.
• Alternatibak eta kontingentzia-neurriak prestatzea: babes-sistemak, ibilbide alternatiboak eta alerta goiztiarreko sistemak erabiltzeak perturbazioak muga ditzake.
• Koordinazioa indartzea: azpiegituren jabeek, erakunde arautzaileek, agintari publikoek eta larrialdi-zerbitzuek beren erantzukizunen definizio argiagoa behar dute, bai eta sistemen arteko mendekotasunei buruzko informazio hobea ere.
• Epe laburrerako eta epe luzerako egokitzapena konbinatzea: mantentze-lanek eta egokitzapen espezifikoek berehalako kalteberatasunei hel diezaiekete, eta, horrez gain, irismen handiagoko egokitzapen-neurriak har ditzakete, beharrezkoa denean.

Txosten honen ondorioak Europako Batzordeak Erresilientzia Klimatikorako EBren Esparrua aurkeztearekin batera argitaratzen dira. Esparru horrek ikuspegi sistematikoagoa eta proaktiboagoa ezartzen du Europar Batasun osoan klima-arriskuak kudeatzeko.

Kontsultatu jatorrizko albistea hemen.