Valérie Iteyk txikitatik ikasi zuen giza ilearen azken helmuga ez dela ile-apaindegi bateko zorua. Gogoratzen du ardo-ekoizpenean aritzen zen bere familiak ilea erabiltzen zuela laboreetan ura aurrezteko eta animalia batzuk, basurdeak esaterako, urruntzeko. «Nire herrialdean normala zen hektareatan ilez estalitako lurrak ikustea, baina laster kendu behar izaten zen, pilatu egiten zelako eta untxiek jan egin zezaketelako», azaldu dio egunkari honi bideo-dei bidez egindako elkarrizketa batean.
Urteak igaro ahala, Iteyk nekazaritzan erabiltzen zen teknika hori hobetzea pentsatu zuen, puntako teknologiarekin konbinatuz. Horrela sortu zuen [Clic Recycle], ekonomia zirkularreko proiektu bat, Espainian, Portugalen eta Herbehereetan ile-apaindegietan moztutako ilea birziklatzen duena. Ile hori, normalean, erraustuta edo zabortegietan amaituko litzateke, baina proiektuak nekazaritzarako iragazki bihurtzen du; iragazki horiek ura aurrezten dute eta itsasoko kutsatzaile-tona ugari ezabatzeko gai dira. «Birziklatzen den ile tona bakoitzeko, CO₂ emisioetan 6,3 tona arte saihestu daitezke», adierazi du.
Giza ileak bere pisuaren %30 baino gehiagoren baliokidea den ur-bolumena xurga dezake; gainera, lurrunketa murrizten du eta lurrean hezetasuna hobeto atxikitzen laguntzen du. Txanponaren beste aldean, ordea, denbora luzea behar du deskonposatzeko; horregatik, haren erabilera «ez da oso jasangarria», azaldu du Iteyk. Bere helburua %100 biodegradagarria izango zen irtenbide bat aurkitzea zen. Horretarako, bere ideia Espainiako zenbait unibertsitatetara eraman zuen, hala nola Bartzelonako Unibertsitatera, Bartzelonako Unibertsitate Autonomora, Kataluniako Unibertsitate Politeknikora (UPC) eta Almeriako Unibertsitatera, eta bertako irakasle eta ikasleekin elkarlanean aritu zen.
Informazio gehiago
