"Donostiarrek klima aldaketaren inguruan duten pertzepzio sozialaren inguruko ikerketa 2025", Cristina Enea Fundazioak egina eta gaur aurkeztua, Donostiako biztanleek klima-aldaketari buruz duten pertzepzioa aztertzen du, lagin adierazgarri bati egindako inkesta-prozesu baten bidez. Datuek kezka handia erakusten dute klima-aldaketaren ondorioei eta kausei dagokienez, eta fenomeno horrek sortzen dituen sentimendu nagusien artean kezka, ezintasuna, haserrea eta beldurra daude.

Lau donostiarretik batek klima-aldaketa arriskuarekin, kezkarekin eta etorkizunari begira ondorio larriak dakartzan arazoarekin lotzen du, eta erdiek baino gehiagok diote beldur handia edo nahikoa sentitzen dutela fenomeno horretan pentsatzen dutenean. Cristina Enea Fundazioak egindako eta gaur aurkeztu den "Donostiarrek klima aldaketaren inguruan duten pertzepzio sozialaren inguruko ikerketa 2025" txostenak ematen dituen datuetako batzuk dira.

Donostiako biztanleek klima-aldaketari buruz dituzten pertzepzioak aztertzea helburu duen ikerketa da honakoa, biztanleria-unibertso horren lagin adierazgarri bati egindako inkesta-prozesu baten bidez. Informazio horri esker, besteak beste, nolabaiteko trazabilitatea izan da Cristina Enea Fundazioak hirian gai horren inguruan aurretik egindako proiektuei dagokienez, eta beste lurralde-eremu batzuekin kontrasteak eta konparazioak egiteko aukera ere eman du (Gipuzkoa, Estatua, Europa...). Azterketa telefonoz egin da 2025eko urtarrilaren 27tik otsailaren 14ra bitartean, Gipuzkoako hiriburuan bizi diren 18 urte edo gehiagoko 400 pertsonako lagin batekin, eta eduki tematikoa eta analitikoa duten 6 ardatz jorratu ditu nagusiki:

    1. Klima-aldaketari buruzko pertzepzio eta emozio orokorrak.
    2. Klima-aldaketarekin lotutako informazioa eta sozializazioa
    3. Klima-aldaketaren eragileak, erantzukizunak eta jarduketen nahikotasuna.
    4. Donostiako ondorio eta egoera problematikoak eta horiekin lotutako eraginak.
    5. Klima-aldaketari aurre egiteko, gaur egun donostiarrek hainbat eremutan gauzatzen dituzten ekintza pertsonalak, bai eta etorkizunean egiteko prest egongo liratekeen ekintza motak ere.
    6. Donostiako Udalak klima-larrialdiaren aurrean egiten duen jarduketaren gaineko pertzepzio soziala.

Ondorio nagusiak
Inkestatutako pertsonen ia erdiek klima-aldaketaren berezko lotura egiten dute hiru gai nagusirekin:
    • % 25,3k adierazi du klima-aldaketaz hitz egitean burura datorkion lehen gauza hau dela: errealitatea dela, arriskutsua dela, kezkagarria dela eta etorkizunerako ondorio larriak dituen arazoa dela.
    • % 13k eguraldiaren aldaketarekin, muturreko tenperaturarekin, eguraldi eroarekin eta urtarorik ez izatearekin lotzen du klima-aldaketa.
    • % 10,3k kutsadurarekin lotzen du zuzenean klima-aldaketa (ibilgailuek eragindako kutsadura, itsasoko kutsadura, airearen kutsadura...).

Herritarrek klima-aldaketari ematen dioten larritasunari dagokionez, azpimarratu behar da % 84,4k uste du klima-aldaketaren arazoa arazo oso larria dela egun. Proportzio horrek 2024an Gipuzkoan eta EAEn erregistratutakoa gainditzen du (% 78). Eta % 2k bakarrik dio larritasun baxukoa dela. Donostia, klima-aldaketak larritasun handia duela uste duen biztanleriaren proportzioari dagokionez, Europar Batasuneko herrialdeen (EB 27) zortzigarren postuan egongo litzateke, Maltak ( % 93), Greziak ( % 90), Portugalek ( % 89), Hungariak ( % 87), Espainiak ( % 86), Frantziak ( % 85) eta Ziprek ( % 85) bakarrik gaindituta.

Klima-aldaketak biztanleengan sortzen dituen sentimenduei dagokienez, azterketak egiaztatu du 2018tik hona haien intentsitate-maila nabarmen handitu dela. Hala, kezka-maila (% 83,8 handia edo nahikoa), ezintasun-sentimenduen (% 73,3k ezintasun handia edo nahikoa), haserrearen (% 71,3k handia edo nahikoa) eta, jakina, beldurraren (% 51,8k adierazi du beldur handia edo nahikoa sentitzen duela klima-aldaketan pentsatzen duenean) gainetik dago.

Nabarmentzekoa da donostiarren bi heren baino apur bat gehiagok dio informazio asko edo nahikoa duela klima-aldaketari buruz oro har (% 68,6), haren kausei buruz (% 69,8) eta haren ondorioei buruz (% 68,3). 2018an, biztanleriaren erdiak baino apur bat gehiagok esan zuen klima-aldaketari (% 53,32), klima-aldaketaren kausei (% 54,76) eta haren ondorioei (% 54,6) buruzko informazio gutxi zuela edo ez zuela batere informaziorik. Hala ere, 2025ean % 30,5era, % 29ra eta % 30,5era murriztu dira proportzio horiek, hurrenez hurren.

Klima-aldaketaren eragileei dagokienez, hiriko biztanleriaren % 68,8k uste du gizakiaren jarduerak eragiten duela klima-aldaketa batik bat. 2024an Gipuzkoan erregistratutakoaren antzeko proportzioa (% 69) eta EAE osokoa (% 65) baino pixka bat handiagoa.

Cristina Enea Fundazioaren webgunean (www.cristinaenea.eus) eskuragarri dagoen azterlanak informazioa ematen du, besteak beste, klima-aldaketak eragindako ondorioei eta eraginei buruz ( % 80,3k uste du eragin handia edo nahikoa izango duela Donostiako herritarrengan), klima-fenomeno horri aurre egiteko pertsonek egindako ekintzei buruz eta hori lortzeko dauden oztopoei buruz edo udal-politiken balorazioari buruz (oro har, Donostiako herritarrak oso ados daude Udalak klima-aldaketari aurre egiteko hainbat ekintza gauzatzearekin, betiere horiek mugak, murrizketak edo debekuak ez badakartzate).

Txostena osorik hemen eskuragarri (laster euskarazko bertsioa ere).