Berriak

2020/10/28 Ingurumen albisteak

Antartikako ozono geruzaren zuloa maximo historikoetan da

Ozono geruzaren zuloa ez da estatikoa, baizik eta bere dimentsioak erregulartasunez fluktatzen du: abuztutik urrira bitartean bere tamaina handitzen da, eta bere estaldura maximoa iraila eta urri erdialdera iristen da. Hego hemisferioko tenperaturen igoera mailakatuak, garai honetan, zurrunbilo polarra ahultzen du, ozonoaren gutxitzea motelduz, eta, abendu amaierarako, ozono mailak normaltasunera itzultzen dira. Honaino teoria.

Aurten, ordea, mundu mailako zenbait neurriren ondoren ozono-geruza berreskuratu zela entzun eta gero, albistea oso bestelakoa da: azken denboraldietan neurtutako zulo handi eta sakonena da. Dirudienez, aurten polar hotzak ozonoaren susperraldia moteldu du, Europako Espazio Agentziaren (esa) Copernicus Sentinel-5P satelitearen arabera. Zehatzago esateko, jakin badakigu 25 milioi kilometro koadroko gehieneko neurria lortu zuela joan den urriaren 2an, 2018ko eta 2015eko mailekin soilik konpara daitezkeen mailak, data horietan 22,9 eta 25,6 milioi kilometro koadroko eremua hauteman baitzen, hurrenez hurren.

Zergatik handitzen eta murrizten da ozono-geruzaren zuloa?
Ozono geruzaren zuloaren tamainaren aldaketak, neurri handi batean, Antartikan sortzen diren haizeen araberakoak dira, latitudeen arteko tenperatura ezberdintasunengatik eta lurraren errotazioagatik sortzen direnak. Kortice polarra indartsua bada, hesi bat bezala jokatzen du, latitude polar eta epelen arteko elkartrukea saihestuz. Neguan, adibidez, aire masak isolatuta egoten dira latitude polarretan, ozono geruzaren zuloa murriztu egiten delarik.

"Gure behaketek erakusten dutenez, 2020ko ozono-zuloa azkar hazi da abuztuaren erdialdetik, eta Antartikako kontinentearen zatirik handiena hartzen du, batez bestekoa baino askoz handiagoa. Interesgarria da, halaber, ikustea 2020ko ozono-zuloa ere sakonenetakoa dela eta ozono-balio errekorra duela. Sentinel-5Pko Tropomi instrumentuaren ozono-zutabearen guztizko neurketak 100 Dobson unitate ingururaino iritsi ziren urriaren 2an "azaldu du Diego Loyolak, Alemaniako Zentro Aeroespazialekoak (DLR).


Informazio gehiago